Açık Ekonomi Makroiktisadı

120 questions

Question 1Question

Bir ekonomide yetkililer, yerli malların uluslararası piyasalardaki fiyat rekabetini güçlendirmek amacıyla reel döviz kurunun %4 oranında yükselmesini öngörmektedir. İlgili dönemde yurt içi fiyatların %18, ticaret ortağı olan ülkelerin fiyatlarının ise %6 oranında arttığı varsayıldığında; belirlenen rekabet hedefinin yakalanabilmesi için nominal döviz kurunda (EE) meydana gelmesi gereken değişim hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: %16 oranında artış

Answer

Nominal döviz kurunun %16 oranında artması gerekmektedir.
Doğru seçenek olan ifadedeki %16 oranı, hedeflenen rekabet artışını yakalamak için gereken nominal değer kaybını ifade eder. Formüle göre, iç enflasyon dış enflasyondan yüksekse (bu örnekte 186=1218 - 6 = 12), reel kurun sabit kalması için bile nominal kurun %12 artması gerekir. Rekabet gücünü ek olarak %4 artırmak için nominal kurun %12 + 4 = 16 oranında artması şarttır.

Step-by-Step Solution

1
Reel döviz kuru (qq) değişim formülünü belirle.
% \Delta q = % \Delta E + % \Delta P^* - % \Delta P
Reel döviz kuru; nominal kur, dış fiyatlar ve iç fiyatlar arasındaki ilişkiyi oransal değişimler cinsinden açıklar.
2
Soruda verilen değerleri formülde yerlerine yerleştir.
4=4 = % \Delta E + 6 - 18
Verilen değerler: hedeflenen reel kur artışı (%4), dış enflasyon (%6) ve iç enflasyon (%18). Bilinmeyen ise nominal kur değişimidir (% \Delta E).
3
Matematiksel işlemi tamamlayarak bilinmeyeni çöz.
4=4 = % \Delta E - 12 \Rightarrow % \Delta E = 16
Eşitliğin sağ tarafındaki 12-12 değeri karşıya artı olarak geçer ve nominal kur artış ihtiyacı bulunur.

Key Concept

Reel döviz kuru (qq), bir ülkenin uluslararası fiyat rekabet gücünü temsil eder ve nominal döviz kuru ile dış/iç fiyat oranının bir fonksiyonudur.

Hints

1
Reel döviz kuru formülünü hatırla: q=(EP)/Pq = (E \cdot P^*) / P.
2
Bu formülün oransal değişimler cinsinden yazılışı şöyledir: %Δq=\% \Delta q = % \Delta E + % \Delta P^* - % \Delta P.
3
Hedeflenen %4 artışı eşitliğin soluna koyup sağdaki enflasyon değerlerini yerine yazarak %ΔE\% \Delta E'yi yalnız bırak.

Practice More

Reel döviz kurunun sabit kaldığı (satın alma gücü paritesinin geçerli olduğu) bir senaryoda nominal kur değişimini hesaplamayı deneyin.

Alternative Method

Önce reel kuru sabit tutmak için gereken nominal değişimi bul (iç enflasyon - dış enflasyon = 186=1218 - 6 = 12). Ardından, rekabet gücünde ekstra artış istendiği için bu farka hedef oranı ekle (12+4=1612 + 4 = 16).
Estimated Time:1m 15s
Question 2Question

GuillermoGuillermo CalvoCalvo ve CarmenCarmen ReinhartReinhart tarafından uluslararası finans yazınına kazandırılan "Dalgalanma Korkusu" (FearFear ofof FloatingFloating) kavramı çerçevesinde; resmi olarak esnek döviz kuru rejimi uyguladığını ilan eden gelişmekte olan ülkelerin, döviz kurundaki dalgalanmalara karşı aşırı duyarlılık göstererek piyasaya müdahale etmelerinin temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: "Orijinal Günah" (OriginalOriginal SinSin) olarak adlandırılan yapısal sorun nedeniyle, yerli paranın değer kaybının bilanço etkisi (balancebalance sheetsheet effecteffect) yaratarak borç yükünü reel olarak artırması ve finansal istikrarı tehdit etmesi.

Answer

Gelişmekte olan ülkelerin kendi paralarıyla borçlanamamalarından kaynaklanan 'Orijinal Günah' sorunu ve bunun yarattığı 'Bilanço Etkisi' temel nedendir.
Doğru yanıt olan 'Orijinal Günah' ve 'Bilanço Etkisi' vurgusu, Calvo ve Reinhart'ın teorisinin merkezindedir. Gelişmekte olan ülkeler, borçlarını yabancı para cinsinden yüklenmek zorunda kaldıkları için (Orijinal Günah), kurdaki herhangi bir sıçrama yükümlülüklerinin reel değerini artırarak bankacılık ve reel sektör bilançolarını altüst eder. Bu risk nedeniyle otoriteler kurun serbestçe dalgalanmasına izin veremezler.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Tanımlama
Dalgalanma Korkusu, ülkelerin kağıt üzerinde esnek kur rejimi seçip fiilen kura müdahale etmesidir.
Sorunun kuramsal çerçevesini belirlemek için gereklidir.
2
Yapısal Sorunu Belirleme
Orijinal Günah (OriginalOriginal SinSin), bir ülkenin dış borçlarını kendi ulusal parasıyla gerçekleştirememesidir.
Kur şoklarının neden finansal istikrarı bozduğunu anlamak için anahtar kavramdır.
3
Mekanizmayı Analiz Etme
Döviz kuru arttığında, yabancı para cinsinden borçların yerli para karşılığı artar (Bilanc\coBilanço EtkisiEtkisi).
Varlık-yükümlülük dengesindeki bozulmanın iflas riskini nasıl artırdığını gösterir.
4
Sonuca Ulaşma
Finansal çöküşten kaçınmak isteyen merkez bankaları, resmi rejim esnek olsa bile kura müdahale eder.
Teorik neden ile pratik uygulama arasındaki bağı kurar.

Key Concept

Bilanço Etkisi ve Orijinal Günah çerçevesinde Dalgalanma Korkusu

Hints

1
Gelişmekte olan ülkelerin döviz cinsinden borç stoklarını ve bu borçların yerli para değer kaybından nasıl etkilendiğini düşünün.

Practice More

İmkansız Üçlü (Trilemma) hipotezinin sermaye kontrolleri uygulanan bir ekonomideki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 3Question

Mundell-Fleming modelinin varsayımları altında; uluslararası sermaye hareketliliğinin yüksek olduğu (BPBP eğrisinin LMLM eğrisinden daha yatık olduğu) ve esnek döviz kuru rejiminin uygulandığı küçük bir açık ekonomide, hükümetin kamu harcamalarını artırması sonucunda hasıla (YY) düzeyi ve yerli paranın değeriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hasıla düzeyi artar; ancak yerli paranın değer kazanması sonucu net ihracatta yaşanan azalış bu artışı sınırlar.

Answer

Hasıla düzeyi artar; ancak yerli paranın değer kazanması sonucu net ihracatta yaşanan azalış bu artışı sınırlar.
Sermaye hareketliliğinin yüksek (BP eğrisinin LM'den daha yatık) olduğu bir açık ekonomide, genişlemeci maliye politikası faizleri yükselterek yoğun sermaye girişine neden olur. Esnek kur rejimi altında bu giriş yerli paranın değer kazanmasına yol açar. Değer kazanan yerli para net ihracatı azaltarak (dışlama etkisine benzer bir mekanizmayla) hasıla artışını kısıtlasa da, başlangıç dengesine göre hasıla düzeyinin artması kaçınılmazdır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç etkisini belirleme
GISG \uparrow \Rightarrow IS sağa kayar.
Kamu harcamalarındaki artış toplam talebi doğrudan artırarak mal piyasası dengesini sağa taşır.
2
Faiz ve sermaye hareketliliği analizini yapma
ii \uparrow, YY \uparrow. Yeni denge noktası BPBP eğrisinin üzerinde kalır.
BPBP eğrisi LMLM eğrisinden daha yatık olduğu için, ISLMIS-LM kesişimindeki faiz artışı, ödemeler dengesini sağlamak için gereken faiz artışından daha fazladır; bu da sermaye girişine neden olur.
3
Döviz kuru ve net ihracat etkisini değerlendirme
Ödemeler bilançosu fazlası \Rightarrow Yerli para değer kazanır \Rightarrow Net ihracat (NXNX) azalır.
Sermaye girişi döviz arzını artırır, esnek kur sisteminde bu durum yerli paranın değerlenmesine (appreciation) ve dış rekabet gücünün azalarak net ihracatın düşmesine yol açar.
4
Nihai dengeye ulaşma
ISIS eğrisi sola, BPBP eğrisi yukarı kayar. Yeni denge başlangıca göre daha yüksek bir YY düzeyinde oluşur.
NXNX'deki azalış ISIS artışını bir miktar geri çeker ancak tamamen yok etmez. Sonuçta maliye politikası 'kısmen etkin' olur.

Key Concept

Mundell-Fleming Modelinde Sermaye Hareketliliği ve Politika Etkinliği

Practice More

Sermaye hareketliliğinin çok düşük (BP eğrisinin LM'den dik olduğu) durumdaki maliye politikası etkinliğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question

Mundell-Fleming modeli çerçevesinde, uluslararası sermaye hareketliliğinin sınırlı olduğu (BPBP eğrisinin LMLM eğrisinden daha dik olduğu) küçük açık bir ekonomide esnek döviz kuru rejimi uygulanmaktadır. Bu ekonomide hükümetin kamu harcamalarını artırması (genişlemeci maliye politikası) durumunda, yeni dengeye ulaşılana kadar gerçekleşen süreç ve sonuçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ödemeler bilançosu açığı oluşur, yerli para değer kaybeder ve gelir düzeyi başlangıca göre artar.

Answer

Ödemeler bilançosu açığı oluşması sonucunda yerli paranın değer kaybetmesi ve gelir düzeyinin artması.
Sınırlı sermaye hareketliliği (BPBP eğrisinin LMLM'den dik olması) durumunda, gelir artışına bağlı ithalat sızıntısı, faiz artışına bağlı sermaye girişinden daha baskındır. Bu durum ödemeler dengesi açığına, açık ise esnek kur sisteminde dövizin pahalılaşmasına (yerli paranın değer kaybına) yol açar. Değer kaybeden yerli para net ihracatı artırarak ekonomik büyümeyi (hasıla artışını) destekler.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç etkisini belirle
ISIS eğrisi sağa kayar.
Genişlemeci maliye politikası (kamu harcamaları artışı) mal piyasasında talebi artırır.
2
İç denge değişimini analiz et
Hasıla (YY) ve faiz oranı (ii) artar.
ISIS ve LMLM eğrilerinin yeni kesişim noktası daha yüksek bir gelir ve faiz düzeyindedir.
3
Dış denge (BP) durumunu kontrol et
Ödemeler bilançosu açığı oluşur.
BPBP eğrisi LMLM'den dik olduğu için, yeni ISLMIS-LM kesişimi BPBP eğrisinin sağında (açık bölgesinde) kalır. Gelir artışının ithalat üzerindeki etkisi, faiz artışının sermaye girişi üzerindeki etkisinden büyüktür.
4
Esnek kur mekanizmasını çalıştır
Döviz kuru yükselir, yerli para değer kaybeder.
Ödemeler bilançosu açığı döviz talebini artırarak yerli paranın değerini düşürür.
5
Nihai dengeyi belirle
ISIS ve BPBP eğrileri sağa kayar, gelir düzeyi daha da artar.
Yerli paranın değer kaybı net ihracatı artırarak (NXNX \uparrow) toplam talebi ve dış dengeyi olumlu etkiler.

Key Concept

Mundell-Fleming modelinde esnek kur altında maliye politikası, sermaye hareketliliği sınırlı olsa bile etkindir; ancak sermaye hareketliliği düşükse (BP>LMBP > LM) yerli paranın değer kaybı bu etkinliği artırır.

Hints

1
Genişlemeci maliye politikasının hem gelir hem de faiz oranlarını artırdığını hatırlayın.
2
BPBP eğrisinin LMLM eğrisinden dik olması, faiz artışının yarattığı sermaye girişinin, gelir artışının yarattığı ithalat artışını karşılamaya yetmediği anlamına gelir.
3
Esnek kurda ödemeler bilançosu açığı varsa, döviz talebi artar ve yerli para değer kaybeder. Değer kaybı ihracatı nasıl etkiler?

Practice More

Aynı senaryoyu sermaye hareketliliğinin yüksek (BPBP < LMLM) olduğu durum için tekrar analiz ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question

Ödemeler Dengesi El Kitabı'nın 6. Baskısı (BPM6BPM6) standartlarına göre; bir ekonominin belirli bir dönemdeki ödemeler dengesi istatistiklerinde "Net Hata ve Noksan" kaleminin pozitif (++) bir bakiye vermesi, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmiş olabileceğini gösterir?

Show answer & explanation

Answer: Kayda geçmemiş bir döviz girişinin veya finansal yükümlülük artışının söz konusu olması

Answer

Kayda geçmemiş bir döviz girişinin veya finansal yükümlülük artışının söz konusu olması
Ödemeler dengesi istatistikleri çift kayıtlı muhasebe sistemine dayanır. Eğer kaydedilen cari ve sermaye hesabı toplamı (ülkenin net borç verme kapasitesi), finans hesabında kaydedilen net varlık ve yükümlülük değişiminden (fiili finansal akımlar) küçükse, aradaki farkı kapatmak için alacak (giriş) tarafına pozitif bir Net Hata ve Noksan eklenir. Bu durum, sisteme kayda girmemiş bir döviz girişinin veya bir finansal yükümlülük artışının (borçlanma) girdiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Ödemeler dengesi temel muhasebe özdeşliğini hatırla.
CariI˙s\clemler+SermayeHesabıFinansHesabı+NetHataveNoksan=0Cari İşlemler + Sermaye Hesabı - Finans Hesabı + Net Hata ve Noksan = 0
BPM6 standartlarına göre bilançonun her zaman sıfıra eşitlenmesi gerekir.
2
Net Hata ve Noksan (NHN) kaleminin pozitif olması durumunu analiz et.
NHN>0NHN > 0 ise, bu durum FinansHesabı>(CariI˙s\clemler+SermayeHesabı)Finans Hesabı > (Cari İşlemler + Sermaye Hesabı) demektir.
Özdeşliği dengelemek için NHN'nin pozitif tarafta (gelir/alacak yönünde) yer alması gerekir.
3
Bakiyenin ekonomik anlamını yorumla.
Kaydedilen döviz çıkışları, kaydedilen girişlerden fazladır; dolayısıyla aradaki farkı kapatacak 'kayıtsız bir giriş' mevcuttur.
NHN'nin pozitif olması, istatistiksel olarak eksik kaydedilmiş bir alacak (kredi) girişine işaret eder.

Key Concept

Ödemeler Dengesi Muhasebe Özdeşliği ve Net Hata Noksan

Practice More

Finans hesabındaki 'Net Varlık Edinimi' ve 'Net Yükümlülük Oluşumu' kalemlerinin kayıt işaretlerini ve net hata noksan ile ilişkisini tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

1972 yılında imzalanan Basel Anlaşması ile yürürlüğe giren; Avrupa Topluluğu üyesi ülkelerin paralarının birbirleri karşısındaki dalgalanma marjını %2,25\%2,25 gibi dar bir sınırda tutarken, ABD dolarına karşı daha geniş bir dalgalanma marjına izin veren döviz kuru uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tüneldeki Yılan (SnakeSnake inin thethe TunnelTunnel)

Answer

Avrupa Topluluğu ülkelerinin paraları arasındaki dalgalanmayı sınırlayan sistem Tüneldeki Yılan (SnakeSnake inin thethe TunnelTunnel) uygulamasıdır.
Tüneldeki Yılan sistemi, üye ülke paralarının birbirleri karşısında %2,25\%2,25 gibi dar bir sınır içinde kalmasını sağlarken, Smithsonian Anlaşması ile belirlenen dolara karşı %4,5\%4,5'lik daha geniş dalgalanma alanı (tünel) içerisinde hareket etmelerine izin veren bir rejimdir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel bağlamı belirle
1971'de Bretton Woods sisteminin çöküşü sonrası Smithsonian Anlaşması ile kurların dolara karşı dalgalanma marjı %±2,25\% \pm 2,25 (toplam %4,5\%4,5) olarak belirlenmiştir.
Soruda belirtilen 'geniş dalgalanma marjı' (tünel) bu anlaşmaya dayanır.
2
Avrupa ülkelerinin özel durumunu analiz et
Avrupa ülkeleri, kendi aralarındaki ticareti korumak için birbirlerine karşı bu kadar geniş dalgalanmanın çok riskli olduğuna karar vermiştir.
Üye ülke paralarının birbirine karşı marjı, dolar marjının yarısı olan %2,25\%2,25 (toplam %±1,125\% \pm 1,125) ile sınırlandırılmıştır.
3
Kavramsal adlandırmayı yap
Dolar karşısındaki geniş banda 'Tünel', Avrupa paralarının bu tünel içinde birbirine yakın hareket etmesine ise 'Yılan' denilmiştir.
Tüneldeki Yılan sistemi, Avrupa para birliğine giden yoldaki ilk önemli döviz kuru koordinasyonu adımıdır.

Key Concept

Döviz Kuru Bant Sistemleri (Tüneldeki Yılan)

Hints

1
Bu sistem, Bretton Woods'un çöküşünden hemen sonra Avrupa ülkeleri arasında kur istikrarını sağlamak için tasarlanmıştır.
2
Adını, paraların dolar karşısındaki geniş bir dalgalanma alanı içinde birbirine yakın (dar bir şerit gibi) hareket etmesinden alır.
3
Dolar karşısındaki banda 'tünel', üye ülkelerin birbirine karşı dar marjına ise 'yılan' denilmektedir.

Practice More

Bu sistemin başarısızlık nedenlerini ve 1979'da kurulan Avrupa Para Sistemi (EMS) ile farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question

Uluslararası sermaye hareketliliğinin tam olduğu ve yerli-yabancı finansal varlıkların birbirinin tam ikamesi sayıldığı bir ekonomik ortamda; yerli piyasadaki yıllık nominal faiz oranı %25\%25, ABD piyasalarındaki yıllık nominal faiz oranı ise %10\%10 olarak belirlenmiştir. Mevcut spot döviz kurunun 11 USD =40= 40 TL olduğu bir durumda, Faiz Paritesi Teorisi'ne (UIP) göre piyasa katılımcılarının bir yıl sonrası için beklenen spot kur düzeyi kaç TL olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 46

Answer

Faiz Paritesi Teorisi uyarınca beklenen spot kur düzeyi 46 TL olmalıdır.
Faiz Paritesi Teorisi'ne göre, sermaye hareketliliği tam olduğunda yerli faiz oranı (ii), yabancı faiz oranı (ii^*) ve beklenen kur artış oranının (amortisman) toplamına eşittir. Verilen %25\%25 yerli faiz ve %10\%10 yabancı faiz arasındaki %15\%15'lik fark, kurda beklenen %15\%15'lik bir artışa işaret eder. 4040 TL olan mevcut kurun %15\%15 artması (40×0,15=640 \times 0,15 = 6 TL) sonucunda beklenen kurun 4646 TL olması gerektiği sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Faiz Paritesi Teorisi (UIP) denklemini kurunuz.
i=i+EeEEi = i^* + \frac{E^e - E}{E}
Teoriye göre, yerli faiz oranı, yabancı faiz oranı ile beklenen kur değişim oranının toplamına eşittir.
2
Verilen değerleri denklemde yerine koyarak faiz farkını hesaplayınız.
0,25=0,10+Ee40400,15=Ee40400,25 = 0,10 + \frac{E^e - 40}{40} \Rightarrow 0,15 = \frac{E^e - 40}{40}
Yerli ve yabancı varlıkların getirileri arasındaki dengeyi bulmak için faiz farkı (iii - i^*) belirlenmelidir.
3
Beklenen kur değerini (EeE^e) bulmak için denklemi çözünüz.
0,15×40=Ee406=Ee40Ee=460,15 \times 40 = E^e - 40 \Rightarrow 6 = E^e - 40 \Rightarrow E^e = 46 TL
Faiz farkı oranını mevcut kur ile çarparak mutlak kur değişim miktarını belirleyip mevcut kura eklemek gerekir.

Key Concept

Açık Faiz Paritesi (Uncovered Interest Parity - UIP)

Hints

1
Yerli ve yabancı faiz oranları arasındaki farkın kurdaki beklenen yüzde değişime eşit olması gerektiğini hatırlayınız.
2
Yerli faiz oranı %25 ve yabancı faiz oranı %10 ise, yerli paranın bir yıl içinde yabancı para karşısında ne kadar değer kaybetmesi beklenmektedir?
3
Parite denklemine göre beklenen değişim oranı %15'tir. 40 TL'nin %15 fazlasını hesaplayınız.

Practice More

Eğer spot kurun aynı kalması beklenseydi, faiz oranları arasındaki ilişki nasıl olurdu?
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

Ödemeler Dengesi Bilançosu'nun (BPM6 standartları) kalemleri ve bu kalemlere ilişkin kayıt esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yurt dışında yerleşik bir yatırımcının, yerli bir sanayi şirketinin piyasadaki paylarının %8'ini borsadan satın alması, ödemeler dengesinin 'Finans Hesabı' içerisinde 'Doğrudan Yatırımlar' olarak sınıflandırılır.

Answer

Yurt dışındaki bir yatırımcının yerli bir şirketin %8'lik payını satın almasının doğrudan yatırım olarak sınıflandırılacağını belirten ifade yanlıştır; çünkü bu işlem portföy yatırımı kapsamına girmektedir.
Doğrudan yatırımların tanımlanmasında kullanılan uluslararası kriter, yatırımcının yerleşik olduğu ekonomi dışındaki bir işletmenin yönetiminde kalıcı bir menfaat elde etmesi ve sermayenin en az %10'una sahip olmasıdır. %8'lik bir pay edinimi bu eşiği geçmediği için doğrudan yatırım değil, portföy yatırımı olarak kaydedilmelidir. Bu nedenle yanlış olan ifade budur.

Step-by-Step Solution

1
Doğrudan yatırım ve portföy yatırımı ayrımını yapınız.
BPM6 standartlarına göre, bir yatırımın 'Doğrudan Yatırım' olarak kabul edilmesi için yatırımcının işletme yönetiminde söz sahibi olmasını sağlayacak %10 veya daha fazla oranda oy hakkına veya sermaye payına sahip olması gerekir.
Uluslararası standartlarda kontrol gücü eşiği %10 olarak belirlenmiştir.
2
Sorudaki %8'lik oranı değerlendiriniz.
Yatırım oranı %10'un altında kaldığı için bu işlem 'Doğrudan Yatırım' değil, 'Portföy Yatırımı' olarak sınıflandırılmalıdır.
Yatırımın niteliğini belirleyen temel kriter mülkiyet oranındaki eşik değerdir.
3
Diğer seçeneklerdeki kalemleri kontrol ediniz.
Faiz/Kâr payı → Birincil Gelir (Doğru). Borç affı → Sermaye Hesabı (Doğru). Rezerv satışı → Alacak kaydı (Doğru). İnsani yardım → İkincil Gelir (Doğru).
BPM6 hesap sınıflamalarının doğruluğunu teyit etmek için her bir kalem kendi tanımıyla eşleştirilmiştir.

Key Concept

Ödemeler Dengesi Finans Hesabı Sınıflandırması (10% Kriteri)

Hints

1
Ödemeler dengesinde yatırımlar, mülkiyet oranına göre farklı sınıflara ayrılır.
2
BPM6 standartlarına göre doğrudan yatırım ve portföy yatırımı ayrımını yapan kritik bir yüzdelik eşik bulunmaktadır.
3
Yönetimde söz sahibi olma sınırı olarak kabul edilen %10 eşiğinin altındaki pay alımları her zaman portföy yatırımıdır.

Practice More

Cari işlemler hesabının alt kalemleri olan birincil ve ikincil gelir dengesi arasındaki farkları (faktör gelirleri vs. karşılıksız transferler) daha detaylı inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

Swan Diyagramı (İç ve Dış Denge Analizi) modeline göre; bir ekonominin aynı anda yetersiz istihdam (işsizlik) ve ödemeler bilançosu açığı (Bölge III) sorunlarını yaşadığı bir durumda, ekonomi otoritelerinin döviz kuruna müdahale etmeksizin sadece toplam harcamaları artırıcı (genişletici) politikalar izlemesinin temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İç dengeye (tam istihdama) yaklaşılırken dış ticaret açığının daha da büyümesi

Answer

İç dengeye (tam istihdama) yaklaşılırken dış ticaret açığının daha da büyümesi
İç dengeye yaklaşılırken dış ticaret açığının daha da büyümesi ifadesi doğrudur çünkü Swan Diyagramı'nda Bölge III'te bulunan bir ekonomi, hem tam istihdamın altında (işsizlik) hem de ödemeler bilancosu açığı (dengenin altında) durumundadır. Toplam harcamaların artırılması (RR \uparrow), ekonomiyi iç denge eğrisine yaklaştırarak istihdamı artırır ancak aynı zamanda dış ticaret bilançosunu negatif etkileyerek mevcut açığın büyümesine neden olur. Bu durum, Tinbergen Kuralı'na göre iki bağımsız hedef için tek bir aracın yetersiz olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç durumunun Swan Diyagramı üzerindeki yerini belirle
Ekonomi, iç denge (YYYY) ve dış denge (EBEB) eğrilerinin kesişim noktasının solunda, işsizlik ve dış açığın bir arada olduğu Bölge III'te yer almaktadır.
Soruda belirtilen işsizlik ve dış açık kombinasyonu bu bölgenin tanımıdır.
2
Uygulanan politikanın (toplam harcama artışı) etkisini analiz et
Toplam harcamaların (RR) artması, diyagramda sağa doğru yatay bir harekete neden olur.
Harcama artırıcı politikalar harcama değiştirici değil, harcama artırıcı araçlardır.
3
Hareketin hedefler üzerindeki neticesini gözlemle
Sağa doğru hareket ekonomiyi YYYY eğrisine (iç denge) yaklaştırırken, pozitif eğimli olan EBEB eğrisinden (dış denge) daha da uzaklaştırır.
Artan harcamalar üretimi artırıp işsizliği çözerken, ithalatı artırıp dış açığı büyütür.

Key Concept

Tinbergen Kuralı ve Swan Diyagramı Politika Çatışması

Hints

1
Swan Diyagramı'nda iç denge (YYYY) ve dış denge (EBEB) eğrilerinin eğimlerini ve bulunduğunuz bölgedeki (Bölge III) sorunları hatırlayın.
2
Toplam harcamaların artırılması, yatay eksende sağa doğru bir hareketi temsil eder. Bu hareket sizi hangi eğriye yaklaştırır, hangisinden uzaklaştırır?
3
Unutmayın ki harcama artışı üretimi (istihdamı) artırırken, gelir artışı kanalıyla ithalatı da artırarak dış dengeyi bozar.

Practice More

Aynı bölgedeki bir ekonomi için 'hem tam istihdamı hem de dış dengeyi' sağlamak amacıyla Swan modelinin önerdiği politika bileşimi (mix) üzerine çalışınız.

Alternative Method

Tinbergen Kuralı perspektifinden bakıldığında; iki hedef (istihdam ve dış denge) varken sadece bir araç (harcama düzeyi) kullanılıyorsa, hedeflerden biri iyileşirken diğeri mutlaka kötüleşecektir. Bu mantıkla seçenekler elenebilir.
Estimated Time:1m 15s
Question 10Question

Swan Diyagramı (İç ve Dış Denge Analizi) modeline göre; bir ekonomide maliye ve para politikaları vasıtasıyla toplam harcama düzeyini etkileyen araçlar 'harcama değiştirici' (expenditure-changing) politikalar olarak tanımlanır. Buna göre, aynı model çerçevesinde döviz kuru değişimleri (devalüasyon veya revalüasyon) yoluyla yerli ve yabancı malların nispi fiyatlarını değiştirerek talebin yönünü değiştirmeyi amaçlayan politikalar genel olarak ne adlandırılır?

Show answer & explanation

Answer: Harcama kaydırıcı politikalar

Answer

Döviz kuru değişimleri yoluyla nispi fiyatları etkileyen politikalar 'harcama kaydırıcı politikalar' olarak adlandırılır.
Doğru seçenek, Swan Diyagramı'nın temel mantığını yansıtmaktadır. Modelde iç ve dış dengeyi aynı anda sağlamak için kullanılan döviz kuru politikaları (devalüasyon/revalüasyon), yerli ve yabancı malların nispi fiyatlarını değiştirerek talebi birinden diğerine 'kaydırdığı' için harcama kaydırıcı politikalar olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Politika araçlarının sınıflandırılmasını incele.
Swan Diyagramı'nda iki temel politika seti vardır: Harcama değiştirici ve harcama kaydırıcı.
İç ve dış denge hedeflerine ulaşmak için Tinbergen kuralı gereği en az iki bağımsız araç gereklidir.
2
Döviz kurunun ekonomik etkisini analiz et.
Döviz kurundaki bir değişim (örneğin devalüasyon), ithal malları pahalılaştırırken yerli malları ucuzlatır.
Bu durum, tüketicilerin harcamalarını yabancı mallardan yerli mallara doğru 'kaydırmasına' neden olur.
3
Tanımı terminoloji ile eşleştir.
Talebin kompozisyonunu değiştiren bu araçlar 'harcama kaydırıcı' (expenditure-switching) olarak adlandırılır.
Maliye ve para politikaları ise harcama düzeyini (toplam miktarını) değiştirdiği için 'harcama değiştirici' grubundadır.

Key Concept

Harcama Kaydırıcı ve Harcama Değiştirici Politika Ayrımı
Question 11Question

J-Eğrisi analizine göre, bir ülkede yerli paranın devalüe edilmesinin ardından dış ticaret dengesinin kısa dönemde (başlangıçta) bozulmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Miktar etkisinin fiyat etkisinden daha yavaş ortaya çıkması

Answer

Miktar etkisinin fiyat etkisinden daha yavaş ortaya çıkması
J-Eğrisi analizine göre, devalüasyon sonrası dış ticaret dengesinin başlangıçta bozulmasının temel nedeni 'miktar etkisi'nin 'fiyat etkisi'nden daha geç devreye girmesidir. Devalüasyon gerçekleştiğinde ithal edilen mallar yerli para cinsinden anında pahalılaşır (fiyat etkisi). Ancak ithalat miktarının azalması ve ihracat miktarının artması zaman alır (miktar etkisi). Bu süre zarfında ithalata ödenen toplam tutar arttığı için dış ticaret bilançosu başlangıçta bir kanca şeklinde aşağı doğru bir seyir izler (bozulur).

Step-by-Step Solution

1
Devalüasyonun fiyatlar üzerindeki etkisini belirleyin.
Devalüasyon ile ithal malların yerli para cinsinden fiyatı yükselir, ihraç mallarının döviz cinsinden fiyatı düşer.
Devalüasyonun temel sonucu yerli paranın değer kaybetmesidir.
2
Tüketici ve üreticilerin miktar olarak bu fiyat değişimine tepkisini analiz edin.
Kısa dönemde miktar tepkileri (ithalatı azaltma, ihracatı artırma) sınırlıdır çünkü bağlantılar, sözleşmeler ve alışkanlıklar hemen değişmez.
Ekonomik birimlerin yeni fiyatlara uyum sağlaması için 'zaman gecikmesi' gereklidir.
3
Fiyat etkisi ile miktar etkisini karşılaştırarak dış ticaret dengesini yorumlayın.
Başlangıçta fiyatlardaki artış (ithalatın pahalılaşması) miktar azalışından daha baskın olduğu için toplam ithalat faturası artar ve denge bozulur.
Zamanla esneklikler arttıkça miktar etkisi baskın hale gelir ve denge iyileşmeye başlar.

Key Concept

J-Eğrisi Zaman Gecikmesi

Hints

1
Devalüasyonun ardından ithal mallar yerli para cinsinden hemen pahalılaşır.
2
Tüketicilerin satın aldıkları miktarları azaltmaları için zaman geçmesi gerektiğini düşünün.

Practice More

Marshall-Lerner koşulunun sayısal olarak sağlandığı (ex+em>1e_x + e_m > 1) ancak J-Eğrisi etkisinin görüldüğü bir senaryoda, uzun dönemde dış ticaret dengesinin yönünü araştırabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 12Question

Uluslararası rekabet gücünün reel döviz kuru (qq) üzerinden analiz edildiği bir açık ekonomide, bir yıllık dönemde aşağıdaki makroekonomik gelişmeler yaşanmıştır:

DeğişkenDeğişim Oranı
Nominal Döviz Kuru (EE)+%20+\%20
Yurt İçi Fiyatlar Genel Seviyesi (PP)+%35+\%35
Dış Dünya Fiyatlar Genel Seviyesi (PP^*)+%10+\%10

Bu verilere göre, dönem sonunda reel döviz kurundaki değişim ve ülkenin uluslararası rekabet gücü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Reel döviz kuru %5 oranında azalmış ve ülkenin uluslararası rekabet gücü zayıflamıştır.

Answer

Reel döviz kuru %5 oranında azalmış ve ülkenin uluslararası rekabet gücü zayıflamıştır.
Reel döviz kuru değişim formülü olan %\Delta q = %\Delta E + \pi^* - \pi kullanıldığında; %20 (nominal kur artışı) + %10 (dış enflasyon) - %35 (iç enflasyon) işleminin sonucu -%5 olarak bulunur. Reel döviz kurundaki bu %5'lik azalış, yerli paranın reel olarak değer kazandığını (reel değerlenme) ifade eder. Reel değerlenme durumunda yerli mallar yabancı mallara göre nispeten daha pahalı hale geldiği için ülkenin uluslararası rekabet gücü zayıflar.

Step-by-Step Solution

1
Reel döviz kuru değişim formülünü belirle.
%\Delta q = %\Delta E + %\Delta P^* - %\Delta P
Reel döviz kuru; nominal kur, dış fiyatlar ve iç fiyatlar arasındaki nispi ilişkiyi gösterir.
2
Verilen değerleri formülde yerine koy.
%\Delta q = 20 + 10 - 35
Artış oranları pozitif değerler olarak işleme alınır.
3
Matematiksel işlemi tamamla.
%\Delta q = -\%5
Sonucun negatif çıkması, reel döviz kurunun %5 oranında azaldığını (reel değerlenme) gösterir.
4
Sonucu rekabet gücü açısından yorumla.
Reel Değerlenme \rightarrow Rekabet Gücü Azalır.
Reel döviz kurunun düşmesi, yerli paranın satın alma gücünün dışarıya göre artması ve ihracatın zorlaşması demektir.

Key Concept

Reel döviz kuru (q), bir ülkenin mal ve hizmetlerinin dış dünya karşısındaki nispi fiyatını temsil eder ve uluslararası rekabet gücünün temel göstergesidir.

Hints

1
Reel döviz kuru değişimini hesaplarken nominal kur artışına dış enflasyonu ekleyip iç enflasyonu çıkarmanız gerekir.
2
Sonucun negatif çıkması, yerli paranın reel olarak değerlendiği anlamına gelir. Bu durumun ihracat üzerindeki etkisini düşünün.

Practice More

Marshall-Lerner koşulunu inceleyerek, reel kur değişimlerinin dış ticaret dengesini hangi esneklik şartlarında iyileştireceğini çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question

Mundell-Fleming modelinin varsayımları altında, sermaye hareketliliğinin sınırlı olduğu ve BPBP eğrisinin LMLM eğrisinden daha dik bir eğime sahip olduğu küçük bir açık ekonomide; esnek döviz kuru rejimi uygulanırken hükümetin kamu harcamalarını artırması sonucunda hasıla düzeyi (YY) ve döviz kuru (EE) başlangıç dengesine göre nasıl değişir?

Show answer & explanation

Answer: Hasıla düzeyi artar, döviz kuru artar.

Answer

Hasıla düzeyi ve döviz kurunun her ikisi de artar.
Sınırlı sermaye hareketliliği ve esnek döviz kuru rejiminde, BPBP eğrisinin LMLM eğrisinden daha dik olması, ekonominin genişlemeci maliye politikasına ödemeler bilançosu açığı vererek tepki vereceği anlamına gelir. Bu açık döviz kurunun yükselmesine neden olur. Kur artışı rekabet gücünü artırarak net ihracatı ve dolayısıyla toplam hasılayı artırır. Sonuçta hem gelir düzeyi yükselir hem de döviz kuru başlangıca göre artmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Maliye politikasının ilk etkisini belirle.
ISIS eğrisi sağa kayar.
Kamu harcamalarındaki (GG) artış otonom harcamaları artırarak mal piyasası dengesini sağa kaydırır, bu da faiz (ii) ve hasıla (YY) artışına neden olur.
2
Ödemeler bilançosu (BPBP) durumunu analiz et.
Ödemeler bilançosu açığı oluşur.
BPBP eğrisi LMLM'den daha dik olduğu için, iç dengedeki (ISLMIS-LM kesişimi) faiz artışı, hasıla artışından kaynaklanan ithalat artışını karşılayacak kadar sermaye girişini tetikleyemez. Denge noktası BPBP eğrisinin altında (açık bölgesinde) kalır.
3
Kur rejiminin tepkisini belirle.
Döviz kuru (EE) artar (Yerli para değer kaybeder).
Esnek kur sisteminde ödemeler bilançosu açığı dövize olan talebi artırır, bu da döviz kurunun yükselmesine yol açar.
4
Kur değişiminin hasıla üzerindeki ikincil etkisini analiz et.
Hasıla düzeyi (YY) daha da artar.
Döviz kurundaki artış (değer kaybı) yerli malları ucuzlatarak net ihracatı (NXNX) artırır, bu da ISIS eğrisini ikinci kez sağa kaydırarak hasılayı yükseltir.

Key Concept

Sınırlı Sermaye Hareketliliğinde Maliye Politikası Etkinliği

Hints

1
Genişletici maliye politikası mal piyasasını etkileyerek ISIS eğrisini hangi yöne kaydırır?
2
BPBP eğrisinin LMLM'den dik olması, sermaye girişinin ithalat artışını telafi edip edemeyeceği hakkında ne söyler?
3
Ödemeler bilançosu açığı oluştuğunda, esnek döviz kuru rejiminde döviz kurunun (EE) yönü ne olur ve bu durum net ihracatı nasıl etkiler?

Practice More

Aynı senaryoda sermaye hareketliliğinin tam (BPBP yatay) olduğu durumu analiz ederek farkı karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question

Mundell-Fleming modeli çerçevesinde; sabit döviz kuru rejimi ve tam sermaye hareketliliği (BPBP eğrisinin yatay olması) varsayımları altında, hükümetin kamu harcamalarını artırması sonucunda denge gelir düzeyinin (YY) yükselmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Artan kamu harcamalarının faiz oranları üzerinde yarattığı yükseliş baskısının sermaye girişine yol açması ve Merkez Bankasının döviz kuru istikrarını korumak için yaptığı müdahale ile para arzının artması

Answer

Denge gelir düzeyindeki artış, faiz artış baskısı sonucu oluşan sermaye girişinin Merkez Bankası tarafından döviz alımıyla karşılanması ve buna bağlı olarak para arzının artması neticesinde gerçekleşir.
Genişlemeci maliye politikası faizleri yükseltme eğilimi gösterdiğinde, sermaye hareketliliği tam olduğu için ülkeye büyük miktarda sermaye girişi olur. Merkez Bankası sabit kuru korumak amacıyla bu dövizleri satın alarak piyasaya yerli para sürmek zorundadır. Bu durum para arzını artırarak faizlerin tekrar dünya faiz seviyesine (rwr_w) inmesini sağlar ve maliye politikasının yarattığı başlangıçtaki gelir artışını pekiştirir.

Step-by-Step Solution

1
Maliye politikası etkisinin belirlenmesi
ISIS eğrisi sağa kayar.
Kamu harcamalarındaki artış toplam talebi ve dolayısıyla gelir (YY) ile faiz oranını (rr) artırır.
2
Sermaye hareketlerinin analizi
Yoğun sermaye girişi başlar.
Yerli faiz oranının dünya faiz oranının üzerine çıkması (r>rwr > r_w), tam sermaye hareketliliği nedeniyle ülkeye döviz akışına yol açar.
3
Döviz piyasası müdahalesinin incelenmesi
Merkez Bankası döviz satın alır.
Sermaye girişi yerli parayı değerleme baskısı oluşturur; sabit kuru korumak için Merkez Bankası piyasadan döviz çekip piyasaya yerli para sürer.
4
Para arzı ve nihai denge
Para arzı artar ve LMLM eğrisi sağa kayar.
Döviz alımı sonucu Merkez Bankası bilançosundaki Net Dış Varlıklar ve dolayısıyla para arzı artarak geliri daha da yükseltir.

Key Concept

Sabit kur rejiminde para arzının içselleşmesi (endojenite).

Hints

1
Sabit kur rejiminde maliye politikası tam etkindir.
2
Kamu harcamaları artınca faizler artma eğilimine girer, bu da ülkeye sermaye çeker.
3
Merkez Bankası kuru sabit tutmak için giren dövizleri almalı ve karşılığında piyasaya yerli para vermelidir.

Practice More

Esnek kur rejiminde maliye politikasının neden etkisiz olduğunu karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

Döviz kurunun oluşumunun tamamen döviz piyasasındaki arz ve talep koşullarına bırakıldığı, merkez bankasının kura yönelik herhangi bir müdahale amacının bulunmadığı ve kurların piyasada serbestçe dalgalandığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Esnek (Dalgalı) Kur Sistemi

Answer

Döviz kurunun piyasadaki arz ve talep dengesiyle serbestçe belirlendiği ve merkez bankası müdahalesinin olmadığı sistem Esnek (Dalgalı) Kur Sistemi'dir.
Esnek kur sisteminde döviz kuru, tıpkı herhangi bir malın fiyatı gibi, serbest piyasadaki arz ve talep koşulları altında kendiliğinden oluşur. Merkez bankasının kura müdahale etme yükümlülüğü veya amacı yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Döviz kuruna müdahale durumunu incele.
Soruda merkez bankasının kura yönelik herhangi bir müdahalesinin bulunmadığı belirtilmiştir.
Müdahalesizlik, esnek kur sistemlerinin temel özelliğidir.
2
Kurun nasıl belirlendiğini analiz et.
Kur, piyasadaki döviz arzı ve döviz talebi kesişimiyle belirlenmektedir.
Arz ve talebin serbestçe etkileşimi piyasa mekanizmasının (dalgalı kur) göstergesidir.
3
Sistemleri karşılaştırarak doğru tanımı bul.
Sabit, yönetilen dalgalanma ve sürünen parite sistemlerinde bir şekilde müdahale veya kısıtlama varken, tam serbestlik sadece esnek kur sisteminde mevcuttur.
Tanım doğrudan esnek kur sistemine işaret etmektedir.

Key Concept

Esnek (Dalgalı) Kur Sistemi: Döviz kurunun döviz arzı ve talebi tarafından belirlendiği, merkez bankasının döviz rezervlerini kur düzeyini etkilemek için kullanmadığı sistemdir.

Hints

1
Soruda 'merkez bankasının kura yönelik herhangi bir müdahale amacının bulunmadığı' vurgusuna dikkat edin.
2
Hangi sistemde döviz fiyatı sadece arz ve talep tarafından belirlenir?
3
Bu sistemde merkez bankasının döviz rezervleri kur müdahalesi nedeniyle değişmez.

Practice More

Esnek kur sisteminde para politikasının etkinliğini Mundell-Fleming modeli çerçevesinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 16Question

Sermaye hareketliliğinin sınırlı olduğu, BPBP eğrisinin LMLM eğrisinden daha dik bir eğime sahip olduğu esnek döviz kuru rejimindeki küçük bir açık ekonomide; genişlemeci bir maliye politikası uygulanması durumunda ortaya çıkacak makroekonomik etkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yerli para değer kaybeder ve net ihracatın artmasıyla birlikte hasıla düzeyi, maliye politikasının başlangıçtaki etkisinden daha fazla artar.

Answer

Yerli paranın değer kaybetmesi ve net ihracatın artmasıyla birlikte hasılanın, maliye politikasının ilk etkisinden daha fazla artacağını belirten ifade doğrudur.
Düşük sermaye hareketliliği altında (BPBP eğrisi LMLM'den dik), genişlemeci maliye politikası faizleri artırsa da, artan gelirin yarattığı ticaret açığı sermaye girişinden baskın gelir ve ödemeler bilançosu açık verir. Esnek kur sisteminde bu açık yerli paranın değer kaybetmesine yol açar. Değer kaybeden yerli para net ihracatı artırarak ISIS eğrisini daha da sağa iter, böylece hasıla başlangıçtaki maliye politikası etkisinden bile daha yüksek bir seviyeye ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Maliye politikasının ilk etkisini belirle.
Kamu harcamalarındaki artış ISIS eğrisini sağa kaydırır (IS0IS1IS_0 \rightarrow IS_1). Bu durum hasılayı (YY) ve faiz oranlarını (ii) artırır.
Genişlemeci maliye politikası toplam talebi doğrudan artırır.
2
Ödemeler bilançosu durumunu analiz et.
BPBP eğrisi LMLM eğrisinden daha dik olduğu için, IS1IS_1 ve LMLM eğrilerinin yeni kesişim noktası BPBP eğrisinin altında kalır. Bu bölge ödemeler bilançosu açığını temsil eder.
Düşük sermaye hareketliliği durumunda, gelir artışının yarattığı ithalat artışı (cari açık), faiz artışının yarattığı sermaye girişinden daha büyüktür.
3
Kur rejiminin tepkisini değerlendir.
Esnek kur rejiminde ödemeler bilançosu açığı, döviz talebini artırarak yerli paranın değer kaybetmesine (döviz kurunun yükselmesine) neden olur.
Piyasa mekanizması kur üzerindeki baskıyı dengelemek için kuru yukarı iter.
4
Kur değişiminin ikincil etkilerini belirle.
Yerli paranın değer kaybı rekabet gücünü artırır, net ihracat (NXNX) artar. Bu durum ISIS eğrisini biraz daha sağa (IS1IS2IS_1 \rightarrow IS_2) ve BPBP eğrisini sağa/aşağı kaydırır.
Kur artışı ihracatı teşvik ederken ithalatı pahalılaştırır, bu da toplam talebi ek olarak artırır.

Key Concept

Mundell-Fleming Modelinde Düşük Sermaye Hareketliliği ve Politika Etkinliği
Question 17Question

Uluslararası finans piyasalarında bir yatırımcı, Türkiye ve ABD piyasalarındaki verileri analiz etmektedir. Elde edilen güncel piyasa verileri şu şekildedir:

* Spot döviz kuru (SS): 11 USD=32USD = 32 TLTL
* 11 yıl vadeli (forwardforward) döviz kuru (FF): 11 USD=36USD = 36 TLTL
* ABD'de 11 yıllık nominal faiz oranı (iUSDi_{USD}): %5\%5
* Türkiye'de 11 yıllık nominal faiz oranı (iTRYi_{TRY}): %15\%15
* Gelecek bir yıl için beklenen enflasyon oranları: ABD %3\%3, Türkiye %12\%12

İşlem maliyetleri ve risk priminin sıfır olduğu varsayıldığında, Kapalı (CoveredCovered) Faiz Paritesi ve arbitraj imkanlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yatırımcılar TL cinsinden borçlanıp ABD dolarına yatırım yaparak arbitraj kârı elde ederler; bu durum spot kura yükseliş, vadeli kura ise düşüş yönünde baskı yapar.

Answer

Yatırımcılar TL cinsinden borçlanıp ABD dolarına yatırım yaparak arbitraj kârı elde ederler; bu durum spot kura yükseliş, vadeli kura ise düşüş yönünde baskı yapar.
Kapalı faiz paritesi teorisine göre, iki ülke arasındaki nominal faiz farkı, döviz kurları arasındaki vadeli prim veya iskonto oranına eşit olmalıdır. Soruda Türkiye'deki faiz oranı %15\%15 iken, ABD'de yatırım yapıp kur riskini vadeli işlemle kapatmanın toplam getirisi yaklaşık %17,5\%17,5 (1,05×(36/32)=1,181251,05 \times (36/32) = 1,18125) seviyesindedir. Bu durum, yatırımcıların TL borçlanıp dolara yatırım yapmalarını teşvik eder. Bu süreçte spot piyasada dolar alımı yapıldığı için spot kur yükselir, vadeli piyasada ise teslimat için dolar satıldığı için vadeli kur düşer.

Step-by-Step Solution

1
Vadeli primin (ForwardForward PremiumPremium) hesaplanması
%12,5\%12,5
FSS=363232=432=0,125\frac{F-S}{S} = \frac{36-32}{32} = \frac{4}{32} = 0,125 olarak hesaplanır.
2
Nominal faiz farkının belirlenmesi
%10\%10
iTRYiUSD=0,150,05=0,10i_{TRY} - i_{USD} = 0,15 - 0,05 = 0,10 olduğu görülür.
3
Kapsanmış getiri karşılaştırması (iTRYi_{TRY} vs iUSD+FPi_{USD} + FP)
%15<%17,5\%15 < \%17,5
Tam formül kullanıldığında (1+0,15)<(1+0,05)×(36/32)(1+0,15) < (1+0,05) \times (36/32) yani 1,15<1,181251,15 < 1,18125 olduğu görülür. ABD doları cinsinden varlıklara yatırım yapmanın kapsanmış getirisi daha yüksektir.
4
Arbitraj yönünün ve piyasa baskısının analizi
Sermaye çıkışı, spot kurda artış, vadeli kurda azalış
Yatırımcılar düşük getirili TL'den borçlanıp yüksek getirili dolara geçeceği için spot dolar talebi artar (SS yükselir), vadeli piyasada dolar satışı artar (FF düşer).

Key Concept

Kapalı Faiz Paritesi (CIP)

Practice More

Açık Faiz Paritesi (UIP) ile Kapalı Faiz Paritesi (CIP) arasındaki farkları ve risk priminin dengeye etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 18Question

Marshall-Lerner Koşulu ve J-Eğrisi analizi çerçevesinde; bir devalüasyon kararı sonrası dış ticaret dengesinin zamana göre değişimini belirleyen süreçte, devalüasyonun başlangıçta ticaret açığını büyütmesinin (J-Eğrisinin iniş kolu) temel yapısal nedeni ile bu sürecin sonunda dış ticaret dengesinde iyileşme sağlanabilmesi için gerekli olan Marshall-Lerner matematiksel koşulu aşağıdakilerin hangisinde tam ve doğru olarak ifade edilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kısa dönemde talep esnekliklerinin çok düşük olması (zaman gecikmeleri) — İhracat ve ithalat talep esneklikleri toplamının mutlak değerce birden büyük olması (ex+em>1|e_x| + |e_m| > 1)

Answer

Dış ticaret dengesinin başlangıçta bozulma nedeni kısa dönemli düşük talep esneklikleri (zaman gecikmeleri), iyileşme koşulu ise esneklikler toplamının birden büyük olmasıdır.
Dış ticaret dengesinin devalüasyon sonrası izlediği seyirde, başlangıçtaki kötüleşme 'zaman gecikmeleri' nedeniyle talebin fiyata karşı esnek olmamasından kaynaklanır. İyileşme ise esneklikler toplamının 1'den büyük olması durumunda (ex+em>1|e_x| + |e_m| > 1) gerçekleşir; bu durum Marshall-Lerner koşulu olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
J-Eğrisi etkisinin başlangıç aşamasını analiz etme
Devalüasyon sonrası ithal mallar pahalılaşır, ihraç malları ucuzlar. Ancak miktar (hacim) tepkisi zaman gecikmeleri nedeniyle gecikir.
Tanıma, karar, teslimat ve üretim gecikmeleri nedeniyle tüketiciler ve firmalar hemen tepki veremez.
2
Fiyat ve miktar etkisini karşılaştırma
Fiyat etkisi (fiyatların değişmesi) hemen gerçekleşirken, miktar etkisi (ithalatın azalması, ihracatın artması) gecikir; bu da ticaret açığını geçici olarak büyütür.
Kısa dönemde talep esnekliklerinin toplamı genellikle birden küçüktür (Esneklik Kötümserliği).
3
Marshall-Lerner Koşulunu uygulama
Zamanla esneklikler artar. Denge iyileşmesi için ex+em>1|e_x| + |e_m| > 1 şartı sağlanmalıdır.
Marshall-Lerner koşulu, döviz piyasasının istikrarı ve devalüasyonun başarılı olması için gereken matematiksel sınırdır.

Key Concept

Marshall-Lerner Koşulu ve J-Eğrisi Dinamiği

Practice More

Esneklik kötümserliği kavramı ile Marshall-Lerner koşulunun ampirik geçerliliğini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 19Question

Açık ekonomi makroiktisadı çerçevesinde, Marshall-Lerner koşulunun (ex+em>1e_x + e_m > 1) geçerli olduğu varsayıldığında; yerli paranın devalüe edilmesini takip eden süreçte dış ticaret dengesinin izlediği seyir (J-Eğrisi) ile "fiyat etkisi" ve "miktar etkisi" arasındaki ilişki dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Devalüasyonun hemen ardından dış ticaret miktar esnekliklerinin düşük kalması sebebiyle fiyat etkisinin miktar etkisinden baskın olması, dış ticaret dengesinin başlangıçta kötüleşmesine yol açar.

Answer

Devalüasyonun hemen ardından dış ticaret miktar esnekliklerinin düşük kalması sebebiyle fiyat etkisinin miktar etkisinden baskın olması, dış ticaret dengesinin başlangıçta kötüleşmesine yol açar.
Doğru olan ifade, devalüasyon sonrası kısa dönemde miktar esnekliklerinin (ithalat ve ihracat hacminin fiyat değişimine tepkisi) çok düşük olduğunu, bu nedenle ithalatın yerli para cinsinden fiyatının artmasının (fiyat etkisi) miktar azalmasından daha büyük bir etki yaratarak dengeyi geçici olarak bozduğunu doğru şekilde açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Devalüasyonun etkilerini fiyat ve miktar bazında ayrıştırın.
Devalüasyon, ithal malların yerli para cinsinden fiyatını anında artırırken (fiyat etkisi), ihracat ve ithalat miktarlarının bu değişime uyum sağlaması zaman alır (miktar etkisi).
Kısa dönemde tüketici alışkanlıkları ve mevcut ticari sözleşmeler esnekliği düşürür.
2
J-Eğrisi'nin ilk aşamasını (dip noktasını) analiz edin.
Miktar esneklikleri toplamı (ex+eme_x + e_m) henüz 1'den küçük olduğu için fiyat etkisi baskın gelir ve ticaret dengesi kötüleşir.
İthalat miktar olarak hemen azalmadığı halde birim maliyeti arttığı için toplam ithalat faturası yükselir.
3
Uzun dönemdeki dönüşümü değerlendirin.
Zamanla esneklikler artar, Marshall-Lerner koşulu sağlanır ve miktar etkisi fiyat etkisini aşarak dengeyi iyileştirir.
Üreticiler ve tüketiciler yeni fiyatlara uyum sağlayarak ihracatı artırıp ithalatı azaltırlar.

Key Concept

J-Eğrisi Mekanizması: Fiyat Etkisi vs. Miktar Etkisi

Hints

1
J-Eğrisi'nin neden başlangıçta aşağı yönlü (kötüleşen) bir seyir izlediğini düşünün.
2
Kısa dönemde fiyatlar hemen değişse de, insanların ithalatı azaltma ve ihracatın artma hızının neden yavaş olduğunu analiz edin.
3
Marshall-Lerner koşulunun miktar esneklikleriyle olan ilişkisini ve bu esnekliklerin zaman içindeki değişimini hatırlayın.

Practice More

Devalüasyonun ardından miktar etkisinin neden gecikmeli geldiğini 'tanınma gecikmesi' ve 'üretim gecikmesi' kavramlarıyla inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 20Question

Marshall-Lerner koşulu devalüasyonun dış ticaret dengesini iyileştirmesi için gerekli esneklik şartlarını tanımlarken, J-Eğrisi analizi bu iyileşmenin zaman içindeki seyrini ele almaktadır. Bir ekonomide devalüasyonun hemen ardından dış ticaret bilançosunda görülen geçici bozulmanın (J-Eğrisi'nin dip noktası) temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kısa dönemde ithalat ve ihracat talebinin fiyat esnekliklerinin düşük olması sebebiyle fiyat etkisinin miktar etkisinden daha büyük olması

Answer

Devalüasyonun başlangıçta dış ticaret dengesini bozmasının nedeni, kısa dönemde fiyat esnekliklerinin düşük olması sebebiyle fiyat etkisinin miktar etkisine baskın gelmesidir.
Doğru cevap, kısa dönemde ithalat ve ihracat talebinin fiyat esnekliklerinin düşük olmasıdır. Devalüasyon sonrasında ithal malların fiyatı yerli para cinsinden hemen yükselir. Ancak tüketiciler ve ithalatçı firmalar, mevcut kontratlar ve alternatif ürün bulmanın zaman alması gibi nedenlerle ithalat miktarını hızla azaltamazlar. Bu durumda, fiyat artışının (fiyat etkisi) miktar azalışından (miktar etkisi) daha büyük olması sonucunda dış ticaret bilançosu başlangıçta bozulur.

Step-by-Step Solution

1
Devalüasyonun fiyatlar üzerindeki etkisini analiz edin.
Devalüasyon, ithal malların yerli para (TLTL) cinsinden fiyatını (PmP_m) artırırken, ihraç mallarının döviz cinsinden fiyatını düşürür.
Yerli paranın değer kaybetmesi, yabancı paranın daha pahalı hale gelmesi demektir.
2
Kısa dönemdeki miktar tepkilerini değerlendirin.
Tüketiciler ve firmalar mevcut sözleşmeler, alışkanlıklar ve alternatif bulma süreci nedeniyle ithalat ve ihracat miktarlarını (QmQ_m, QxQ_x) hemen değiştiremezler.
Ekonomide tanıma, karar, teslim ve üretim aşamalarında zaman gecikmeleri mevcuttur.
3
Fiyat ve miktar etkisini karşılaştırın.
Kısa dönemde miktar esneklikleri düşük olduğu için (ex+em<1e_x + e_m < 1), fiyatlardaki artışın yarattığı 'fiyat etkisi', miktardaki azalışın yarattığı 'miktar etkisinden' büyük olur.
Miktar ayarlanamadığı için daha pahalı hale gelen ithalatın toplam maliyeti artar ve ticaret dengesi kötüleşir.

Key Concept

Marshall-Lerner koşulu ex+em>1|e_x| + |e_m| > 1 olduğunda devalüasyonun başarılı olacağını söyler; ancak kısa dönemde esneklikler düşük olduğu için bu koşul sağlanmaz ve J-Eğrisi oluşur.
Page 1 / 6Next
Açık Ekonomi Makroiktisadı Practice Questions — KPSS İktisat | Examkin