Examkin

Açık Ekonomi Makroiktisadı

120 questions

Question 41Question →

Mundell-Fleming modelinin varsayımları altında, tam sermaye hareketliliğinin ve esnek döviz kuru rejiminin geçerli olduğu küçük bir açık ekonomide; hükümetin dış ticaret açığını azaltmak amacıyla ithalata yönelik kısıtlayıcı bir kota uygulamasına gitmesinin denge gelir düzeyi (YY) ve döviz kuru (EE: TL/$TL/\$) üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Gelir düzeyi değişmez; döviz kuru düşer.

Answer

Gelir düzeyi değişmez; döviz kuru düşer (yerli para değer kazanır).
Mundell-Fleming modeline göre tam sermaye hareketliliği ve esnek kur rejimi altında, ithalat kotası gibi genişletici ticaret politikaları başlangıçta net ihracatı artırarak ISIS eğrisini sağa kaydırır. Bu durum faizlerin dünya faiz oranının üzerine çıkmasına neden olur. Yüksek faiz cazibesiyle ülkeye giren sermaye, yerli paranın değer kazanmasına (döviz kurunun düşmesine) yol açar. Paranın değerlenmesi ihracatı zorlaştırırken ithalatı teşvik eder ve net ihracatı başlangıç seviyesine kadar düşürür. Sonuç olarak gelir düzeyi (YY) değişmezken, yerli para değer kazanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç etkisinin belirlenmesi
ISIS eğrisi sağa kayar.
İthalat kotası net ihracatı (NXNX) artırarak toplam talebi yükseltir.
2
Faiz ve sermaye hareketliliği analizi
r>r∗r > r^* durumu oluşur ve sermaye girişi başlar.
ISIS eğrisinin sağa kayması yerli faiz oranlarını dünya faiz oranının üzerine çıkararak ülkeye yoğun sermaye akımı çeker.
3
Döviz kuru ve dış denge uyum süreci
Yerli para değer kazanır, döviz kuru (EE) düşer.
Esnek kur rejiminde sermaye girişi yerli paraya olan talebi artırarak paranın değerlenmesine yol açar.
4
Nihai dengeye ulaşılması
ISIS eğrisi eski konumuna döner ve gelir düzeyi değişmez.
Yerli paranın değerlenmesi ihracatı azaltıp ithalatı ucuzlatarak net ihracatı düşürür; bu süreç başlangıçtaki kota etkisini tam olarak sıfırlayana kadar devam eder.

Key Concept

Mundell-Fleming modelinde esnek kur ve tam sermaye hareketliliği altında ticaret politikası (tarife/kota) gelir düzeyi üzerinde etkisizdir.

Hints

1
Esnek döviz kuru rejiminde ticaret politikalarının etkisinin maliye politikasıyla benzerlik gösterdiğini düşünün.
2
Tam sermaye hareketliliği altında yerli faiz oranının dünya faiz oranından (r∗r^*) kalıcı olarak sapamayacağını hatırlayın.

Practice More

Aynı politikayı sabit döviz kuru rejimi altında analiz ederek aradaki temel farkı inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 42Question →

Bir ekonomide yıllık nominal faiz oranı %16\%16, ABD doları cinsinden varlıkların yıllık faiz oranı ise %6\%6 düzeyindedir. Spot döviz kuru 11 USD =30= 30 TL iken, piyasa aktörlerinin bir yıl sonrasına ilişkin beklenen döviz kuru 32,4032,40 TL'dir. Uluslararası yatırımcıların yerli varlıkları ellerinde tutmak için %3\%3 oranında bir risk primi talep ettikleri varsayıldığında, faiz paritesi yaklaşımına göre piyasadaki durum ve beklenen uyum süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sermaye çıkışı gerçekleşir ve cari spot döviz kuru yükselme (TL'nin değer kaybı) eğilimine girer.

Answer

Sermaye çıkışı gerçekleşir ve cari spot döviz kuru yükselme (TL'nin değer kaybı) eğilimine girer.
Faiz paritesi teorisine göre, denge durumunda yerli faiz oranı; dış faiz oranı, beklenen kur değişimi ve risk priminin toplamına eşit olmalıdır (i=i∗+ΔEeE+ρi = i^* + \frac{\Delta E^e}{E} + \rho). Bu soruda yerli faiz %16\%16 iken, sağ taraftaki toplam %6+%8+%3=%17\%6 + \%8 + \%3 = \%17 olarak hesaplanmaktadır. Yerli faiz oranı, yatırımcıların yerli varlıkları elde tutmak için beklediği toplam getirinin (%17)(\%17) altında kaldığı için sermaye ülkeden çıkış yapacaktır. Sermaye çıkışı döviz talebini artırarak cari spot kurun yükselmesine (TL'nin değer kaybetmesine) yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Beklenen döviz kuru değişim oranını (devalüasyon beklentisi) hesaplayın.
%ΔEe=32,40−30,0030,00=0,08→%8\% \Delta E^e = \frac{32,40 - 30,00}{30,00} = 0,08 \rightarrow \%8
Yatırımcıların döviz cinsinden varlıklardan elde edeceği kur kazancını belirlemek gerekir.
2
Dış faiz ile beklenen kur değişimini toplayarak riskten bağımsız dış getiriyi bulun.
i∗+%ΔEe=%6+%8=%14i^* + \% \Delta E^e = \%6 + \%8 = \%14
Yabancı varlığın döviz bazındaki toplam getirisi hesaplanmalıdır.
3
Risk primini analize dahil ederek yerli varlık için gerekli olan denge getirisini hesaplayın.
Es¸ik Getiri=i∗+%ΔEe+ρ=%14+%3=%17E\text{ş}ik \text{ } Getiri = i^* + \% \Delta E^e + \rho = \%14 + \%3 = \%17
Uluslararası yatırımcılar yerli varlığı tutmak için risk tazminatı da talep ederler.
4
Mevcut yerli faiz oranı ile hesaplanan eşik getiriyi karşılaştırın.
i=%16<%17i = \%16 < \%17
Piyasanın dengede olup olmadığını belirlemek için yerli getiri ile dış maliyet kıyaslanır.
5
Sonucu sermaye hareketleri ve kur üzerindeki etki olarak yorumlayın.
Sermaye çıkışı ve EE artışı.
Yerli varlıklar daha az cazip hale geldiği için sermaye kaçışı olur, döviz talebi artar ve kur yükselir.

Key Concept

Açık Faiz Paritesi (UIP) ve Risk Primi

Hints

1
Önce TL'nin beklenen değer kaybı oranını hesaplayarak işe başlayın.
2
Yatırımcının yerli varlıktan beklediği toplam 'eşik' getiriyi bulmak için dış faiz, kur beklentisi ve risk primini toplayın.
3
Yerli faiz bu toplamdan küçükse sermaye kaçışı olur; sermaye kaçışı ise döviz kurunu yukarı iter.

Practice More

Risk priminin sıfır olduğu bir durumda cari kurun hangi seviyede dengeye geleceğini hesaplamayı deneyin.
Estimated Time:2m 30s
Question 43Question →

Küçük açık bir ekonomide tam sermaye hareketliliği (BPBP eğrisinin yatay olması) ve sabit döviz kuru rejiminin geçerli olduğu varsayıldığında; hükümetin kamu harcamalarını artırması sonucunda ortaya çıkan yerli paranın değer kazanma baskısını kırmak amacıyla merkez bankasının yapması gereken müdahale ve bu müdahalenin para arzı (MsM^s) üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Piyasadan döviz satın alarak yerli para sürmesi; para arzının artması

Answer

Merkez bankasının döviz satın alarak piyasaya yerli para sürmesi ve bunun sonucunda para arzının artması
Sabit kur ve tam sermaye hareketliliği altında, kamu harcamalarındaki artış yerli faizleri dünya faizlerinin üzerine çıkararak sermaye girişine neden olur. Yerli paranın değerlenmesini önlemek isteyen merkez bankası, piyasadaki döviz fazlasını satın alarak karşılığında yerli para sürer. Bu durum para arzının artmasına yol açarak maliye politikasının etkisini güçlendirir.

Step-by-Step Solution

1
Maliye politikasının başlangıç etkisini analiz etme
Kamu harcamalarının artması (G↑G \uparrow), ISIS eğrisini sağa kaydırarak yerli faiz oranlarını (ii) dünya faiz oranlarının (i∗i^*) üzerine çıkarır.
Genişletici maliye politikası mal piyasasında talebi ve dolayısıyla para talebi ile faizleri artırır.
2
Sermaye hareketlerini değerlendirme
i>i∗i > i^* olduğu için ülkeye yoğun sermaye girişi başlar ve ödemeler bilançosu (BPBP) fazlası oluşur.
Tam sermaye hareketliliğinde fonlar yüksek getiri sunan ülkeye hızla akar.
3
Merkez bankası müdahalesini belirleme
Yerli paraya olan talebin artması sonucu oluşan değer kazanma baskısını önlemek için Merkez Bankası piyasadan döviz satın alır ve piyasaya yerli para verir.
Sabit kur rejiminde merkez bankası döviz kurunu belirlenen seviyede tutmak için sınırsız müdahale etmek zorundadır.
4
Nihai para piyasası etkisini belirleme
Piyasaya yerli para sürülmesiyle para arzı (MsM^s) artar, LMLM eğrisi sağa kayar ve faizler tekrar i∗i^* seviyesine inene kadar süreç devam eder.
Bu mekanizma sabit kurda maliye politikasının neden 'tam etkin' olduğunu açıklar; maliye politikası para arzını da beraberinde sürükler.

Key Concept

Sabit kurda para arzının içsel (endojen) olması ve maliye politikasının para arzını artırıcı etkisi.

Hints

1
Genişletici maliye politikası faiz oranlarını nasıl etkiler ve bu durum sermaye hareketlerini hangi yöne tetikler?
2
Sermaye girişi olduğunda yerli paranın değerine ne olur ve merkez bankası bu değeri sabit tutmak için hangi varlığı alıp hangisini satmalıdır?
3
Mundell-Fleming modelinde sabit kurda maliye politikası 'para arzını yanına alarak' çalışır; yani maliye politikası genişleticiyse, kur istikrarı için para arzı da artmalıdır.

Practice More

Aynı senaryoyu 'esnek döviz kuru' rejimi için düşünerek maliye politikasının neden etkisiz kaldığını karşılaştırınız.

Alternative Method

IS-LM-BP grafiği çizilerek; IS sağa kaydığında dengenin BP eğrisinin (yatay doğru) üzerinde kaldığı görülür. Bu alan 'ödemeler bilançosu fazlası' alanıdır. Fazla durumunda MB döviz alır, M artar (LM sağa kayar).
Estimated Time:1m 30s
Question 44Question →

Dışa açık bir ekonomide tüketim harcamaları C=250+0,80YdC = 250 + 0,80Y_d, vergi oranı t=0,25t = 0,25 ve ithalat harcamaları M=100+0,10YM = 100 + 0,10Y fonksiyonları ile temsil edilmektedir. Bu ekonomide otonom yatırım harcamalarında meydana gelen 150150 milyon TL'lik bir artışın, dış ticaret dengesi (net ihracat) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 3030 milyon TL kötüleşir

Answer

Dış ticaret dengesi 3030 milyon TL kötüleşir (açık verir).
Doğru cevap olan seçenek, ekonomideki sızıntıların (tasarruf, vergi ve ithalat) doğru bir şekilde çarpan formülüne yerleştirilmesiyle elde edilir. Marjinal tüketim eğilimi 0,800,80, vergi oranı 0,250,25 ve marjinal ithalat eğilimi 0,100,10 olduğunda çarpan 22 olarak hesaplanır. Yatırımların 150150 birim artması milli geliri 300300 birim artırır. Gelirdeki bu artış, marjinal ithalat eğilimi (0,100,10) oranında ithalatı uyararak ithalatın 3030 birim artmasına neden olur. Otonom ihracat değişmediği için (ΔX=0), net ihracat 3030 birim azalır (kötüleşir).

Step-by-Step Solution

1
Dış ticaret çarpanını (kk) hesaplayınız.
k=11−c(1−t)+m=11−0,80(1−0,25)+0,10=11−0,60+0,10=2k = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m} = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + 0,10} = \frac{1}{1 - 0,60 + 0,10} = 2
Dışa açık ekonomide harcama artışlarının gelir üzerindeki nihai etkisini belirlemek için vergi ve ithalat sızıntılarını içeren çarpan kullanılır.
2
Otonom yatırım artışının milli gelir üzerindeki toplam etkisini (ΔYΔY) bulunuz.
ΔY=k×ΔI=2×150=300ΔY = k \times ΔI = 2 \times 150 = 300 milyon TL
Gelirdeki toplam değişim, otonom harcama değişimi ile çarpan katsayısının çarpımına eşittir.
3
Gelir artışının ithalat üzerindeki etkisini (ΔMΔM) hesaplayınız.
ΔM=m×ΔY=0,10×300=30ΔM = m \times ΔY = 0,10 \times 300 = 30 milyon TL
Uyarılmış ithalat, marjinal ithalat eğilimi ile gelirdeki değişimin çarpımıdır.
4
Dış ticaret dengesindeki (Net İhracat) net değişimi (ΔNXΔNX) belirleyiniz.
ΔNX=ΔX−ΔM=0−30=−30ΔNX = ΔX - ΔM = 0 - 30 = -30 milyon TL
Yatırım artışı ihracatı doğrudan etkilemez (ΔX = 0), ancak artan gelir ithalatı artırarak dış dengeyi kötüleştirir.

Key Concept

Dış ticaret çarpanı etkisiyle artan milli gelirin ithalatı artırması sonucunda otonom iç harcamalardaki artışın dış ticaret dengesini bozması.

Hints

1
Öncelikle ekonomideki sızıntıları (tüketilmeyen, vergiye giden ve ithalata giden kısımlar) dikkate alarak harcama çarpanını hesaplayın.
2
Gelirdeki toplam artışı bulduktan sonra, bu artışın ithalatı ne kadar artıracağını marjinal ithalat eğilimi (m) üzerinden belirleyin.
3
Otonom yatırımlardaki artışın ihracatı etkilemeyeceğini, sadece gelir yoluyla ithalatı artırarak dış dengeyi bozacağını unutmayın.

Practice More

Eğer soru otonom ihracatın 150 milyon TL artması şeklinde sorulsaydı sonuç nasıl değişirdi? (Cevap: 120 milyon TL iyileşirdi).

Alternative Method

Alternatif olarak, denge gelirindeki toplam değişim formülünden (ΔY=ΔI+c(1−t)ΔY−mΔYΔY = ΔI + c(1-t)ΔY - mΔY) doğrudan ΔYΔY çekilebilir ve ardından ΔM=mΔYΔM = mΔY hesaplanarak sonuca ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 45Question →

Ödemeler dengesi istatistiklerinde kullanılan güncel BPM6 (Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı - 6. Baskı) standartlarına göre; Türkiye'de yerleşik bir ticari bankanın, yurt dışındaki bir finans kuruluşundan 3 yıl vadeli sendikasyon kredisi temin etmesi işlemi, bilançonun aşağıdaki kalemlerinden hangisinde izlenir?

Show answer & explanation

Answer: Finans Hesabı - Diğer Yatırımlar (Yükümlülükler)

Answer

Türkiye'de yerleşik bir bankanın yurt dışından kredi temin etmesi işlemi, Finans Hesabı altındaki Diğer Yatırımlar kaleminin yükümlülükler kısmına kaydedilir.
Kredi temini, ödemeler dengesinin Finans Hesabı içerisinde yer alan ve doğrudan yatırım veya portföy yatırımı özelliği taşımayan finansal akımların kaydedildiği 'Diğer Yatırımlar' kalemi altında izlenir. Yerleşik bankanın dış dünyaya borçlanması söz konusu olduğu için bu işlem 'Yükümlülükler' başlığına kaydedilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin mahiyetini analiz etme
İşlem geri ödemeli bir finansal kaynak teminidir (kredi).
Ödemeler dengesinde finansal varlık veya yükümlülük yaratan işlemler Finans Hesabı'nda izlenmelidir.
2
Finans Hesabı alt kalemlerini sınıflandırma
Krediler, 'Diğer Yatırımlar' (Other Investment) kategorisine girer.
BPM6 standartlarına göre mevduatlar, krediler ve ticari krediler gibi araçlar Diğer Yatırımlar başlığı altında toplanır.
3
Varlık ve yükümlülük yönünü belirleme
Yurt dışından borçlanma olduğu için 'Yükümlülüklerin Net Oluşumu' kısmına kaydedilir.
Yerleşik bir birimin dış dünyaya olan borcunun artması, ülke için bir yükümlülük artışıdır.

Key Concept

BPM6 standartlarına göre Finans Hesabı kalemlerinin (Doğrudan, Portföy, Diğer Yatırımlar) ayrımı ve kredi işlemlerinin kaydı.

Hints

1
Bu işlemin bir mal veya hizmet ticareti mi yoksa bir para hareketi (borçlanma) mi olduğunu düşünün.
2
BPM6'da krediler; hisse senedi veya tahvillerden farklı bir kategoride sınıflandırılır.

Practice More

Devalüasyonun bu hesap üzerindeki etkilerini Marshall-Lerner koşulu bağlamında inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 46Question →

Bir ekonomide sermaye hareketliliğinin tam olduğu varsayımı altında, piyasalardan elde edilen güncel veriler şu şekildedir:

DeğişkenDeğer
Yerli Varlıkların Nominal Faiz Oranı (ii)%25\%25
Yabancı Varlıkların Nominal Faiz Oranı (i∗i^*)%10\%10
Cari Spot Döviz Kuru (SS)11 USD =30= 30 TL
Gelecek Yıl İçin Beklenen Spot Kur (E(e)E(e))11 USD =33= 33 TL

Uluslararası Faiz Paritesi (UIP) yaklaşımı çerçevesinde, bu veriler ışığında gerçekleşmesi beklenen duruma ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yerli varlıkların beklenen getirisi yabancı varlıklardan yüksek olduğu için ülkeye sermaye girişi gerçekleşir.

Answer

Yerli varlıkların beklenen getirisinin yabancı varlıklardan yüksek olması nedeniyle ülkeye sermaye girişi gerçekleşir.
Verilen değerlere göre yerli faiz oranı %25, yabancı varlıkların toplam beklenen getirisi ise yabancı faiz (%10) ile beklenen kur artışının (%10) toplamı olan %20'dir. Yerli varlıklar daha yüksek getiri sunduğu için yatırımcılar TL varlıklara yönelecek ve ülkeye sermaye girişi olacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Beklenen kur değişimi (devalüasyon beklentisi) hesaplanır.
E(e)−SS=33−3030=0,10→%10\frac{E(e) - S}{S} = \frac{33 - 30}{30} = 0,10 \rightarrow \%10
Yatırımcının kur artışından elde edeceği ek getiriyi bulmak için gereklidir.
2
Yabancı varlıkların toplam beklenen getirisi hesaplanır.
i∗+%10=%10+%10=%20i^* + \%10 = \%10 + \%10 = \%20
Dış piyasadaki toplam kazanç, yabancı faiz ve kur artış beklentisinin toplamıdır.
3
İç getiri ile dış getiri kıyaslanır.
İç Getiri (%25) > Dış Getiri (%20)
Sermayenin hangi yöne akacağını belirlemek için karşılaştırma yapılır.
4
Sermaye hareketinin yönü belirlenir.
Sermaye Girişi
Rasyonel yatırımcılar daha yüksek getiri sunan yerli varlıklara (TL) yönelecektir.

Key Concept

Açık Faiz Paritesi (UIP), bir ekonomideki yerli faiz oranının, yabancı faiz oranı ile beklenen kur değişimi toplamına eşit olması durumunda dengenin sağlandığını savunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 47Question →

Dışa açık bir ekonomide marjinal tasarruf eğilimi (ss) 0,200,20 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,200,20 olarak hesaplanmıştır. Diğer değişkenler sabitken, ülkenin otonom ihracat harcamalarında meydana gelen 200200 milyon TL'lik bir artışın, dış ticaret dengesi (NXNX) üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 100100 milyon TL iyileşme

Answer

Dış ticaret dengesi 100100 milyon TL iyileşir.
Verilen marjinal tasarruf (s=0,20s=0,20) ve marjinal ithalat (m=0,20m=0,20) eğilimlerine göre dış ticaret çarpanı 2,52,5 olarak bulunur. 200200 milyon TL'lik ihracat artışı, ekonomide toplam 500500 milyon TL'lik bir gelir artışı yaratır. Bu gelir artışı, marjinal ithalat eğilimi oranında (500×0,20500 \times 0,20) 100100 milyon TL'lik yeni ithalata neden olur. Sonuçta net ihracat (ihracat - ithalat), 200−100=100200 - 100 = 100 milyon TL artmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Dış ticaret çarpanını (kk) hesapla.
k=1s+m=10,20+0,20=10,40=2,5k = \frac{1}{s + m} = \frac{1}{0,20 + 0,20} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Dışa açık bir ekonomide gelirdeki değişimi belirlemek için sızıntılar (tasarruf ve ithalat) toplamının tersi kullanılır.
2
Milli gelirdeki toplam değişimi (ΔY\Delta Y) bul.
ΔY=k×ΔX=2,5×200=500\Delta Y = k \times \Delta X = 2,5 \times 200 = 500 milyon TL
Otonom harcama artışı, çarpan katsayısı kadar gelir artışı yaratır.
3
Gelir artışına bağlı uyarılmış ithalat artışını (ΔM\Delta M) hesapla.
ΔM=m×ΔY=0,20×500=100\Delta M = m \times \Delta Y = 0,20 \times 500 = 100 milyon TL
Gelir arttıkça marjinal ithalat eğilimi oranında ithalat da artar.
4
Dış ticaret dengesindeki net değişimi (ΔNX\Delta NX) belirle.
ΔNX=ΔX−ΔM=200−100=+100\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 200 - 100 = +100 milyon TL
Net ihracat, otonom ihracat artışından uyarılmış ithalat artışının çıkarılmasıyla bulunur; sonuç pozitif olduğu için denge iyileşir.

Key Concept

Dış Ticaret Çarpanı ve Net İhracat Etkisi

Hints

1
Önce marjinal tasarruf ve marjinal ithalat eğilimlerini kullanarak dış ticaret çarpanını hesaplayın.
2
Bulduğunuz çarpanı ihracat artışıyla çarparak toplam gelir artışını bulun, ardından bu gelirin ne kadarının ithalata gittiğini hesaplayın.
3
Dış ticaret dengesindeki değişim ΔNX=ΔX−(m×ΔY)\Delta NX = \Delta X - (m \times \Delta Y) formülü ile bulunur.

Practice More

Vergi oranının (tt) dahil olduğu bir modelde çarpanın nasıl değişeceğini ve bu durumun dış ticaret dengesini nasıl etkileyeceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 48Question →

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) teorisinin tam olarak geçerli olduğu ve uluslararası ticaretin önünde hiçbir engelin bulunmadığı bir ekonomik modelde, reel döviz kuru (qq) değeri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Reel döviz kuru her zaman bire (11) eşittir ve iki ülke arasındaki satın alma gücü dengelenmiştir.

Answer

Reel döviz kuru bire eşittir ve satın alma gücü ülkeler arasında aynıdır.
Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP), 'Tek Fiyat Kanunu'nun ekonomi geneline uygulanmış halidir. Bu teoriye göre, taşıma maliyeti ve ticaret engeli olmayan bir dünyada nominal döviz kuru (EE), ülkelerin fiyat seviyeleri (PP ve P∗P^*) arasındaki oranı yansıtacak şekilde oluşur (E=P/P∗E = P/P^*). Reel döviz kuru formülü olan q=(E×P∗)/Pq = (E \times P^*) / P ifadesinde EE yerine P/P∗P/P^* konulduğunda, q=1q = 1 sonucu elde edilir. Bu, bir birim yerli paranın satın alma gücünün her ülkede aynı olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Reel döviz kuru formülünü yazınız.
q=E×P∗Pq = \frac{E \times P^*}{P}
Reel döviz kuru (qq), yabancı fiyatların (P∗P^*) nominal kur (EE) ile çarpılıp yerli fiyatlara (PP) bölünmesiyle hesaplanır.
2
Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) tanımını formüle dahil ediniz.
E=PP∗E = \frac{P}{P^*}
Mutlak PPP'ye göre nominal döviz kuru, iki ülkenin fiyatlar genel seviyesinin oranına eşittir.
3
Nominal kur değerini reel kur formülünde yerine koyarak sadeleştirme yapınız.
q=(P/P∗)×P∗P=PP=1q = \frac{(P / P^*) \times P^*}{P} = \frac{P}{P} = 1
PPP geçerli olduğunda, pay ve paydadaki değerler birbirini götürür ve reel kur bire eşitlenir.

Key Concept

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi ve Reel Döviz Kuru İlişkisi

Hints

1
Reel döviz kurunun (qq) formülünü hatırlayın: q=(E×P∗)/Pq = (E \times P^*) / P.
2
Mutlak PPP varsayımı altında nominal kurun (EE), fiyatlar oranına (P/P∗P/P^*) eşit olduğunu düşünerek formülde yerine koyun.

Practice More

Nisbi (Relatif) PPP ile enflasyon farkları arasındaki matematiksel ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Mantıksal yaklaşım: PPP, bir sepet malın her yerde aynı fiyata gelmesi demektir. Eğer her yerde fiyat aynıysa, reel olarak paranın değeri değişmez ve oran 1 olur.
Estimated Time:1m 15s
Question 49Question →

Swan Diyagramı (İç ve Dış Denge Analizi) modeline göre, bir ekonominin iç dengede enflasyonist baskılarla (aşırı istihdam), dış dengede ise ödemeler bilançosu fazlasıyla karşı karşıya olduğu bir durumda; hem tam istihdamı hem de dış dengeyi sağlamak için izlenmesi gereken politika bileşimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Harcama kısıcı politikalar ve revalüasyon

Answer

Ekonomide hem enflasyonu düşürmek hem de dış ticaret fazlasını dengelemek için harcama kısıcı politikalar ile revalüasyon birlikte uygulanmalıdır.
Swan Diyagramı analizinde, enflasyon ve dış fazlanın bir arada görüldüğü bölgede; toplam harcamaların (absorbsiyon) azaltılması (harcama kısıcı politikalar) iç dengeyi sağlarken, yerli paranın değerinin artırılması (revalüasyon) harcamaları ithal mallara kaydırarak dış fazlayı eritir ve dış dengeyi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
İç dengesizliğin yönünü belirleme
Enflasyon (Aşırı İstihdam)
Ekonomide toplam talebin (absorbsiyonun) potansiyel hasılanın üzerinde olduğunu gösterir.
2
Dış dengesizliğin yönünü belirleme
Ödemeler Bilançosu Fazlası
Net ihracatın pozitif olduğunu ve yerli paranın reel olarak olması gerekenden daha değersiz (rekabetçi) kaldığını gösterir.
3
Uygun politika araçlarını seçme
Harcama kısıcı politikalar (maliye/para) ve yerli paranın değerlenmesi (revalüasyon)
Swan Diyagramı'nda iç denge çizgisi (IB) ve dış denge çizgisi (EB) arasındaki bölgeye göre, dengeye dönmek için hem harcama düzeyinin azaltılması hem de harcamaların dıştan içe kaydırılması gerekir.

Key Concept

Swan Diyagramı Politika Karması

Practice More

Swan Diyagramı'nda eksik istihdam ve dış açık durumunda (Bölge III) izlenmesi gereken politika bileşimini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 50Question →

Uluslararası sermaye hareketliliğinin tam olduğu ve Açık Faiz Paritesi (UIP) koşulunun sağlandığı bir ekonomik ortamda; diğer değişkenler sabitken (ceterisceteris paribusparibus), yatırımcıların gelecek dönem döviz kuruna ilişkin beklentilerinin yerli para biriminin daha fazla değer kaybedeceği yönünde (beklenen döviz kurunun yükselmesi) değişmesi durumunda, piyasadaki ilk etki ve cari spot döviz kuruyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yabancı varlıkların beklenen getirisi artar, yerli varlıklardan yabancı varlıklara yönelim başlar ve cari spot döviz kuru yükselir.

Answer

Yabancı varlıkların beklenen getirisinin artması nedeniyle yerli varlıklara olan talebin azalması ve cari spot döviz kurunun yükselmesi (yerli paranın değer kaybetmesi) beklenir.
Faiz Paritesi Teorisi'ne göre, yatırımcılar yerli ve yabancı varlıklar arasında getiri farkı gözetirler. Gelecekte döviz kurunun yükseleceği (yerli paranın değer kaybedeceği) beklentisi, yabancı para cinsinden varlık tutmanın beklenen getirisini artırır. Bu durumda rasyonel yatırımcılar yerli paradan dövize geçerler, bu da döviz talebini artırarak cari spot döviz kurunun (EE) yükselmesine yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Açık Faiz Paritesi (UIP) denklemini hatırla.
i=i∗+Ee−EEi = i^* + \frac{E^e - E}{E} denkleminde ii yerli faiz, i∗i^* yabancı faiz, EE spot kur ve EeE^e beklenen kurdur.
Teorik temel, beklenen getirilerin eşitlenmesi üzerine kuruludur.
2
Beklenen kur (EeE^e) değişkenindeki artışın etkisini analiz et.
EeE^e artarsa, yabancı varlıkların beklenen toplam getirisi (i∗+Ee−EEi^* + \frac{E^e - E}{E}) yerli faiz oranından (ii) daha yüksek hale gelir.
Yatırımcılar rasyonel davranarak daha yüksek getiri sunan yabancı varlıklara yönelir.
3
Sermaye hareketlerinin spot kur üzerindeki etkisini belirle.
Yerli varlıklardan kaçış ve döviz talebinin artması sonucunda cari spot döviz kuru (EE) yükselir.
Piyasa tekrar dengeye gelene kadar yerli para değer kaybeder (E artar) ve beklenen değer kaybı oranı faiz farkına eşitlenir.

Key Concept

Faiz Paritesi ve Beklentilerin Spot Kur Üzerindeki Etkisi

Hints

1
Yatırımcıların 'yerli para değer kaybedecek' diye düşünmesi, onları yerli varlıkları satmaya mı yoksa almaya mı iter?
2
Döviz kurunun gelecekte artacağı beklentisi, yabancı para cinsinden mevduatın toplam getirisini (faiz + kur farkı) nasıl etkiler?
3
Faiz paritesi denkleminde (i=i∗+bekleneni = i^* + beklenen kurkur deg˘is\cimideğişimi) sol taraf sabitken sağ taraftaki beklenti artarsa, dengeyi sağlamak için paydadaki cari kur (EE) ne yönde değişmelidir?

Practice More

Faiz oranları arasındaki farkın (faiz marjı) beklenen kur değişiminden büyük olması durumunda sermaye akımlarının yönünü analiz eden soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Grafiksel yöntem: Faiz paritesi grafiğinde dikey eksende spot kur (EE), yatay eksende getiriler yer alır. Beklenen kurun artması, aşağı eğimli olan yabancı getiri eğrisini sağa kaydırarak denge spot kurunu yukarı çeker.
Estimated Time:1m 30s
Question 51Question →

Uluslararası rekabet gücünün reel döviz kuru (q=E⋅P∗Pq = \frac{E \cdot P^*}{P}) üzerinden takip edildiği bir açık ekonomide; bir yıllık süreçte yurt içi fiyatlar genel seviyesinin (PP) %20\%20, dış dünya fiyatlar genel seviyesinin (P∗P^*) ise %8\%8 oranında arttığı gözlemlenmiştir. Bu ekonomide uluslararası rekabet gücünün başlangıç düzeyinde korunabilmesi için nominal döviz kurunda (EE) meydana gelmesi gereken değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Nominal döviz kuru %12\%12 oranında artmalıdır.

Answer

Uluslararası rekabet gücünün korunması için nominal döviz kurunun %12 oranında artması gerekmektedir.
Doğru yanıt olan seçenek, enflasyon farkını tam olarak dengeleyen değişim oranını sunmaktadır. Reel döviz kuru formülüne göre, bir ülkenin enflasyonu dış dünyadan daha yüksekse (P>P∗P > P^*), yerli paranın nominal olarak değer kaybetmesi (kurun artması) gerekir ki reel kur sabit kalsın ve malların dış piyasadaki nispi fiyatı değişmesin. Bu senaryoda %20−%8=%12\%20 - \%8 = \%12 oranında bir nominal kur artışı tam dengeyi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Reel döviz kuru değişim formülünün belirlenmesi
q˙=E˙+P˙∗−P˙\dot{q} = \dot{E} + \dot{P}^* - \dot{P}
Reel kurdaki yüzde değişim, nominal kurdaki yüzde değişim ile dış fiyatlardaki yüzde değişimin toplamından yurt içi fiyatlardaki yüzde değişimin çıkarılmasına eşittir.
2
Rekabet gücünün korunması koşulunun uygulanması
q˙=0\dot{q} = 0
Rekabet gücünün değişmemesi, reel döviz kurunun (başlangıçtaki reel değerinin) sabit kalması anlamına gelir.
3
Verilen değerlerin formülde yerine konulması
0=E˙+%8−%200 = \dot{E} + \%8 - \%20
Yurt içi enflasyon (P˙\dot{P}) ve dış enflasyon (P˙∗\dot{P}^*) değerleri formüle yerleştirilerek nominal kurdaki gerekli değişim hesaplanır.
4
Nominal kur değişiminin hesaplanması
E˙=%12\dot{E} = \%12 (Artış)
20−8=1220 - 8 = 12 sonucuna ulaşılır. Pozitif değer nominal kurun artması (yerli paranın değer kaybetmesi) gerektiğini gösterir.

Key Concept

Reel Döviz Kuru ve Rekabet Gücü İlişkisi

Hints

1
Reel döviz kurunun sabit kalması durumunda uluslararası rekabet gücü korunur.
2
Enflasyon farkı, nominal kurun ne yönde değişmesi gerektiğini belirleyen temel etkendir.
3
Nominal kurdaki değişim oranı, yurt içi enflasyon ile dış dünya enflasyonu arasındaki farka eşit olmalıdır.

Practice More

Reel kurun artması (reel devalüasyon) durumunda Marshall-Lerner koşulunun dış ticaret dengesi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Satın Alma Gücü Paritesi (Nispi Versiyon) mantığını kullanarak: Eyeni=Eeski⋅1+π1+π∗E_{yeni} = E_{eski} \cdot \frac{1 + \pi}{1 + \pi^*} formülünden değişim oranı yaklaşık olarak π−π∗\pi - \pi^* şeklinde hesaplanabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 52Question →

Bir ekonomide yüksek seyreden iç enflasyon oranının, dış ticaret rekabet gücü üzerindeki olumsuz etkilerini gidermek ve reel döviz kurunu istikrarlı tutmak amacıyla; nominal döviz kurunun önceden ilan edilen bir takvim çerçevesinde, küçük oranlarda ve sık aralıklarla devalüe edildiği döviz kuru sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sürünen pariteler (Crawling peg)

Answer

Sürünen pariteler (Crawling peg) sistemi, kurun enflasyon farklarını dengelemek için küçük ve sık adımlarla ayarlanmasını temel alır.
Sürünen pariteler (crawling peg) sistemi, özellikle yüksek enflasyonlu ülkelerde yerli paranın reel değerini korumak ve dış ticarette rekabet gücünü kaybetmemek için nominal kurun önceden belirlenen bir oranda (genellikle enflasyon farkı kadar) küçük adımlarla sürekli devalüe edilmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen anahtar kavramları analiz etme
Küçük oranlar, sık aralıklar ve önceden ilan edilen bir takvim çerçevesinde devalüasyon ifadeleri belirlendi.
Bu özellikler kurala dayalı bir kur ayarlama mekanizmasına işaret eder.
2
Sabit ve esnek kur uçlarını eleme
Para kurulu (tam sabit) ve esnek kur (serbest dalgalanma) seçenekleri elendi.
Sürünen pariteler, sabit kur ile esnek kur arasında yer alan 'ara' bir rejimdir.
3
Ayarlanabilir sabit kur ile karşılaştırma yapma
Ayarlanabilir sabit kurda değişimlerin nadir ve büyük oranlı olduğu, sürünen paritelerde ise sık ve küçük oranlı olduğu teyit edildi.
Sürünen paritelerin temel amacı reel kuru sabit tutarak rekabet gücünü korumaktır.

Key Concept

Sürünen pariteler (Crawling peg), enflasyonist baskılar altında olan ülkelerin reel döviz kurunu korumak için kullandıkları kurala dayalı bir kur rejimidir.

Hints

1
Bu sistemde amaç, enflasyon farkları nedeniyle yerli paranın aşırı değerlenmesini önlemektir.
2
Bu sistemde devalüasyonlar o kadar küçük ve sıktır ki, süreç adeta 'sürünerek' ilerler.
3
Nominal kurun enflasyon hedeflerine göre önceden belirlenmiş bir patikada hareket ettiği sistemi düşünün.

Practice More

Farklı döviz kuru rejimlerinin sermaye hareketliliği durumunda para ve maliye politikalarının etkinliği üzerindeki sonuçlarını (Mundell-Fleming) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 53Question →

Ödemeler Dengesi Bilançosu (BPM6BPM6) standartlarına göre; Türkiye'de yerleşik bir inşaat mühendisinin, Katar'da bir stadyum projesinde 55 ay süreyle çalışarak elde ettiği ve Türkiye'ye transfer ettiği ücret gelirleri, bilançonun aşağıdaki kalemlerinden hangisine kaydedilir?

Show answer & explanation

Answer: Cari İşlemler Hesabı - Birincil Gelir Hesabı

Answer

İşlem, Cari İşlemler Hesabı altında yer alan Birincil Gelir Hesabı'na kaydedilmelidir.
Ödemeler Dengesi Bilançosu'nun güncel BPM6BPM6 standartlarına göre, Birincil Gelir Hesabı; üretim faktörlerinin (emek, sermaye, toprak) karşılığında elde edilen gelirleri kapsar. Türkiye'de yerleşik bir kişinin yurt dışında 11 yıldan kısa süreli (soruda 55 ay) çalışması sonucu elde ettiği ücretler, 'Çalışan Ücretleri' kapsamında bu hesaba alacak (+) olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Yerleşiklik (Residency) durumunun belirlenmesi
Mühendis Katar'da 55 ay (11 yıldan az) kaldığı için Türkiye'de yerleşik kabul edilmeye devam eder.
Ödemeler dengesi kurallarına göre bir ekonomide yerleşiklik için o ülkede kesintisiz en az 11 yıl bulunma şartı aranır.
2
İşlemin mahiyetinin (Gelir türü) analiz edilmesi
Elde edilen kazanç bir emeğin karşılığı olan 'ücret' geliridir.
Üretim faktörlerinin (emek, sermaye, doğal kaynaklar) karşılığında elde edilen akımlar faktör geliridir.
3
BPM6 sınıflandırmasına göre uygun kalemin seçilmesi
Ücret gelirleri 'Çalışan Ücretleri' (Compensation of employees) başlığı altında Birincil Gelir Hesabı'na kaydedilir.
BPM6 standartlarında eski adı 'Yatırım Gelirleri' veya 'Faktör Gelirleri' olan kalem, 'Birincil Gelir Hesabı' olarak güncellenmiştir.

Key Concept

Birincil Gelir Hesabı ve Yerleşiklik Kriteri

Hints

1
İşlemin hangi ana hesap grubuna (Cari mi, Finans mı) ait olduğunu belirleyerek başlayın. Ücretler bir gelir akışıdır.
2
Kişinin Katar'da kaldığı süreye (55 ay) dikkat edin. Bu süre yerleşiklik (residency) statüsünü nasıl etkiler?
3
Üretim faktörlerinin (emek, sermaye vb.) karşılığı olan gelirlerin kaydedildiği kalem BPM6BPM6 ile birlikte 'Birincil Gelir Hesabı' adını almıştır.

Practice More

Mühendis Katar'da 1818 ay kalsaydı ve parayı o zaman gönderseydi, bu işlem hangi kaleme kaydedilirdi?
Estimated Time:1m 15s
Question 54Question →

Bir ekonomide marjinal tasarruf eğilimi (ss) 0,120,12 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,080,08 olarak hesaplanmıştır. Diğer değişkenlerin sabit olduğu bir ortamda, otonom ihracat harcamalarında gerçekleşecek 250250 milyon TL'lik bir artışın dış ticaret dengesi (net ihracat) üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 150150 milyon TL iyileşme

Answer

Dış ticaret dengesinde 150150 milyon TL'lik bir iyileşme gerçekleşir.
Doğru yanıt olan seçenek, dış ticaret çarpanının 55 olarak hesaplanmasıyla ulaşılan 12501250 milyon TL'lik milli gelir artışının, 100100 milyon TL'lik bir ithalat artışına yol açtığını ve bunun da başlangıçtaki 250250 milyon TL'lik ihracat artışıyla birleşince net olarak 150150 milyon TL'lik bir iyileşme yarattığını doğru şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Dış ticaret çarpanının (kdtk_{dt}) hesaplanması
kdt=1s+m=10,12+0,08=10,20=5k_{dt} = \frac{1}{s + m} = \frac{1}{0,12 + 0,08} = \frac{1}{0,20} = 5
Dışa açık bir ekonomide milli gelirdeki değişimi bulmak için dış ticaret çarpanı katsayısına ihtiyaç duyulur.
2
Milli gelirdeki toplam değişimin (ΔY\Delta Y) hesaplanması
ΔY=kdt×ΔX=5×250=1250\Delta Y = k_{dt} \times \Delta X = 5 \times 250 = 1250 milyon TL
Otonom ihracat artışı, çarpan katsayısı kadar milli gelir artışı yaratır.
3
Uyarılmış ithalat artışının (ΔM\Delta M) hesaplanması
ΔM=m×ΔY=0,08×1250=100\Delta M = m \times \Delta Y = 0,08 \times 1250 = 100 milyon TL
Artan milli gelir, marjinal ithalat eğilimi oranında ithalatın da artmasına neden olur.
4
Dış ticaret dengesindeki (ΔNX\Delta NX) nihai değişimin bulunması
ΔNX=ΔX−ΔM=250−100=150\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 250 - 100 = 150 milyon TL
Net ihracattaki değişim, ihracattaki otonom artış ile bu artışın uyardığı ithalat artışı arasındaki farktır.

Key Concept

Dış Ticaret Çarpanı ve Net İhracat Etkisi

Practice More

Marjinal ithalat eğilimi arttığında çarpan katsayısının ve net ihracat dengesindeki iyileşme miktarının nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 55Question →

Mundell-Fleming modeli ve 'İmkansız Üçlü' (Policy Trilemma) hipotezi çerçevesinde; sermaye hareketlerini kısıtlayan (sermaye kontrolleri uygulayan) bir ekonomide, aşağıdaki politika hedeflerinden hangilerinin aynı anda sürdürülebilmesi mümkün hale gelir?

Show answer & explanation

Answer: Sabit döviz kuru ve bağımsız para politikası

Answer

Sermaye kontrollerinin uygulandığı bir ekonomide, hem sabit döviz kuru rejimi hem de bağımsız bir para politikası aynı anda yürütülebilir.
İmkansız Üçlü hipotezine göre bir ülke; sabit kur, bağımsız para politikası ve tam sermaye hareketliliği hedeflerinden sadece ikisini aynı anda seçebilir. Sermaye hareketleri kısıtlandığında (üçüncü hedef feda edildiğinde), ülke hem kurunu sabitleyebilir hem de faiz oranlarını iç dengeyi sağlamak amacıyla bağımsızca belirleyebilir. Bu model özellikle sermaye piyasaları tam gelişmemiş ülkelerde kur istikrarı ve iç dengeyi aynı anda korumak için kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
İmkansız Üçlü (Trilemma) hipotezinin temel bileşenlerini tanımlama
Bileşenler: Sabit Döviz Kuru, Bağımsız Para Politikası ve Tam Sermaye Hareketliliği.
Hipoteze göre bir ekonomi bu üç hedeften aynı anda sadece ikisini seçebilir.
2
Sermaye kontrollerinin etkisini analiz etme
Sermaye hareketlerinin kısıtlanması, 'Tam Sermaye Hareketliliği' hedefinden vazgeçilmesi anlamına gelir.
Kısıtlama yapıldığında, diğer iki hedef olan sabit kur ve bağımsız para politikası arasındaki çelişki ortadan kalkar.
3
Politika sonucunu belirleme
Sabit döviz kuru ve bağımsız para politikası kombinasyonu mümkün olur.
Sermaye çıkışları veya girişleri kontrol altında olduğundan, faiz oranları kur üzerindeki baskı düşünülmeden iç dengelere göre ayarlanabilir.

Key Concept

İmkansız Üçlü (Policy Trilemma)
Estimated Time:1m 30s
Question 56Question →

Uluslararası sermaye hareketliliğinin tam olduğu varsayımı altında, Açık Faiz Paritesi (UIP) teorisine göre yerli para cinsinden varlıkların yıllık nominal faiz oranı %15\%15, yabancı para cinsinden varlıkların yıllık nominal faiz oranı ise %5\%5 olarak belirlenmiştir. Bir yıl sonraki beklenen spot döviz kurunun 33,0033,00 TL/USD olduğu bir ekonomik ortamda, yatırımcıların yerli ve yabancı varlıklar arasında farksız kalmasını sağlayan cari spot döviz kuru kaç TL/USD olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 30,00

Answer

Cari spot döviz kuru 30,00 TL/USD olmalıdır.
Verilen bilgilere göre yerli faiz oranı (%15\%15) ile yabancı faiz oranı (%5\%5) arasındaki %10\%10'luk fark, yerli paranın gelecek bir yılda %10\%10 oranında değer kaybetmesi (kurun yükselmesi) beklentisiyle dengelenmelidir. Beklenen kur 33,0033,00 ise, bu değerin %10\%10 fazlasına (veya matematiksel olarak 1,101,10 katına) eşit olduğu cari değer 30,0030,00 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Açık Faiz Paritesi (UIP) formülünün belirlenmesi
i=i∗+Ee−EEi = i^* + \frac{E^e - E}{E}
Sermaye hareketliliğinin tam olduğu durumda yerli ve yabancı varlık getirilerinin eşitlenmesi gerekir.
2
Verilen değerlerin formülde yerine konulması
0,15=0,05+33,00−EE0,15 = 0,05 + \frac{33,00 - E}{E}
Yerli faiz (ii), yabancı faiz (i∗i^*) ve beklenen kur (EeE^e) değerleri denkleme yerleştirilir.
3
Denklemin cari kur (EE) için çözülmesi
0,10=33,00E−1⇒1,10=33,00E⇒E=33,001,10=30,000,10 = \frac{33,00}{E} - 1 \Rightarrow 1,10 = \frac{33,00}{E} \Rightarrow E = \frac{33,00}{1,10} = 30,00
Faiz farkı (%10\%10) beklenen değer kaybına eşitlenerek cari denge kuru bulunur.

Key Concept

Açık Faiz Paritesi (UIP), yerli ve yabancı faiz oranları arasındaki farkın, döviz kurunda beklenen değişime eşit olması gerektiğini savunan teoridir.

Hints

1
Yerli faiz yabancı faizden daha yüksekse, pariteye göre yerli paranın bir yıl sonunda değer kaybetmesi (kurun artması) beklenir.
2
Yerli ve yabancı faiz farkı %10\%10'dur. Bu fark, kurdaki beklenen değişim yüzdesine eşit olmalıdır: (33−E)/E=0,10(33 - E) / E = 0,10.
3
Denklemi düzenlediğinizde 1,1E=331,1E = 33 sonucuna ulaşırsınız. Buradan EE değerini çekebilirsiniz.

Practice More

Eğer yerli faiz oranı düşerse, cari spot kurun bu duruma nasıl tepki vereceğini analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Yaklaşık hesaplama yöntemiyle: i≈i∗+beklenen devalu¨asyoni \approx i^* + beklenen \, deval\ddot{u}asy\text{on}. Burada 15≈5+((33−E)/E)×10015 \approx 5 + ((33 - E) / E) \times 100. Buradan faiz farkı olan 1010 birimin, kur artış oranına eşit olması gerektiği görülür.
Estimated Time:1m 30s
Question 57Question →

Tam sermaye hareketliliğinin ve esnek döviz kuru rejiminin geçerli olduğu küçük bir açık ekonomide, dış dünyadan bu ekonomide üretilen mallara olan talebin (ihracatihracat) otonom bir şekilde artması durumunda, Mundell-Fleming modeline göre yeni dengede hasıla düzeyi (YY) ve yerli paranın değeri nasıl etkilenir?

Show answer & explanation

Answer: Hasıla düzeyi değişmez, yerli para değer kazanır.

Answer

Denge hasıla düzeyi değişmezken, yerli para değer kazanır.
Doğru cevap, hasıla düzeyinin değişmeyeceğini ve yerli paranın değer kazanacağını belirten seçenektir. Mundell-Fleming modelinde, tam sermaye hareketliliği ve esnek kur altında otonom ihracat artışı (veya genişletici maliye politikası), yerli faiz oranını yükseltme eğilimi göstererek sermaye girişine neden olur. Bu giriş yerli parayı değer kazandırır. Yerli paranın değer kazanması net ihracatı azaltarak, başlangıçtaki genişletici şoku tam olarak telafi eder; böylece gelir düzeyi değişmez.

Step-by-Step Solution

1
Dış talep (ihracat) artışının IS eğrisi üzerindeki etkisini belirlemek.
ISIS eğrisi sağa kayar.
Otonom ihracat artışı toplam harcamaları artırarak mal piyasası dengesini daha yüksek bir gelir düzeyine taşır.
2
Faiz oranlarındaki değişimi ve sermaye hareketlerini analiz etmek.
i>i∗i > i^* olur ve yoğun sermaye girişi gerçekleşir.
Artan gelir düzeyi para talebini artırarak yerli faiz oranlarını dünya faiz oranının üzerine çıkarır.
3
Esnek kur sisteminde döviz piyasası tepkisini değerlendirmek.
Yerli para değer kazanır.
Sermaye girişi döviz arzını artırır; esnek kurda merkez bankası müdahale etmediği için yerli para değerlenir.
4
Döviz kuru değişiminin dış ticaret ve hasıla üzerindeki nihai etkisini bulmak.
ISIS eğrisi başlangıç konumuna geri döner ve YY değişmez.
Değer kazanan yerli para rekabet gücünü azaltarak net ihracatı (NXNX) düşürür ve başlangıçtaki ihracat artışının etkisini tam olarak yok eder.

Key Concept

Esnek kurda otonom harcama şoklarının tam dışlama (crowding out) etkisi

Hints

1
İhracat artışının mal piyasası üzerindeki etkisini düşünün ve ISIS eğrisini kaydırın.
2
Tam sermaye hareketliliği altında faiz oranı dünya faiz oranının (i∗i^*) üzerine çıkarsa sermaye akımlarının yönü ne olur?
3
Sermaye girişi esnek kurda yerli paranın değerini nasıl etkiler ve bu durum dış ticaret dengesini nasıl değiştirir?

Practice More

Aynı senaryoyu sabit döviz kuru rejimi için tekrar analiz ederek para otoritesinin müdahalesinin sonuçlarını karşılaştırın.

Alternative Method

Maliye politikası ile benzerliği kurun: Esnek kurda genişletici maliye politikasının etkisiz olması ile otonom ihracat artışının etkisiz olması aynı mantığa dayanır (Tam dışlama etkisi).
Estimated Time:1m 30s
Question 58Question →

A ülkesinde 2025 yılı boyunca yıllık enflasyon oranı %40\%40 olarak gerçekleşmiş, aynı dönemde bu ülkenin temel ticaret ortağı olan B ülkesinde ise enflasyon oranı %15\%15 olmuştur.

ÜlkeYıllık Enflasyon Oranı (%\%)
A Ülkesi4040
B Ülkesi1515

Nisbi (Relatif) Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) yaklaşımının tam olarak geçerli olduğu varsayıldığında, A ülkesinin ulusal parasının B ülkesinin parası karşısındaki nominal değeri ve reel döviz kurunun durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: A ülkesinin parası yaklaşık %25\%25 oranında değer kaybeder ve reel döviz kuru sabit kalır.

Answer

A ülkesinin parasının yaklaşık %25 oranında değer kaybetmesi ve reel döviz kurunun sabit kalması beklenir.
Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi'ne göre, yerli paranın yabancı para karşısındaki nominal değerindeki değişim, iki ülke arasındaki enflasyon oranlarının farkına eşittir. A ülkesinde enflasyon (%40\%40) B ülkesinden (%15\%15) daha yüksek olduğu için, A ülkesinin parası bu fark kadar (%25\%25) değer kaybetmelidir. Bu değişim gerçekleştiğinde, ülkeler arasındaki fiyat farkı kur değişimiyle dengelenmiş olur ve reel döviz kuru sabit kalır.

Step-by-Step Solution

1
Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi formülünü hatırla.
ΔEE≈πA−πB\frac{\Delta E}{E} \approx \pi_A - \pi_B
Nominal döviz kurundaki değişimin ülkeler arası enflasyon farkı tarafından belirlendiğini saptamak gerekir.
2
Enflasyon farkını hesapla.
%ΔE=%40−%15=%25\%\Delta E = \%40 - \%15 = \%25
A ülkesindeki fiyat artış hızı B ülkesinden fazla olduğu için A parasının değer kaybetmesi gerekir.
3
Reel döviz kuru üzerindeki etkiyi analiz et.
q=E×P∗P=Sabitq = \frac{E \times P^*}{P} = \text{Sabit}
PPP teorisi, nominal kurdaki değişimin fiyat farklarını tam olarak dengelediğini ve bu nedenle reel kurun (rekabet gücünün) değişmediğini varsayar.

Key Concept

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi ve Reel Döviz Kuru İlişkisi
Question 59Question →

Açık ekonomi makroiktisadı analizlerinde, bir ülkenin yerli parasını devalüe etmesinin ardından dış ticaret dengesinde gözlenen değişimler J-Eğrisi ile açıklanmaktadır. Bu analiz çerçevesinde, devalüasyonu takip eden ilk aşamada dış ticaret bilançosunun iyileşmek yerine daha da kötüleşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İthalat ve ihracat miktarlarının kısa dönemde fiyat değişimlerine düşük duyarlılık göstermesi nedeniyle fiyat etkisinin miktar etkisinden baskın olması

Answer

Dış ticaret dengesinin başlangıçta kötüleşmesinin nedeni, kısa dönemde ithalat ve ihracat miktarlarının fiyat değişimlerine (esnekliklerine) yeterince hızlı tepki verememesi ve artan ithalat maliyetlerinin (fiyat etkisi) miktar azalışından daha etkili olmasıdır.
Doğru cevap olan ifadeye göre, devalüasyon sonrası ithal malların yerli para cinsinden fiyatı yükselir. Ancak tüketiciler ve firmalar mevcut kontratlar ve ikame mal bulma süreci nedeniyle ithalat miktarlarını hemen azaltamazlar. Benzer şekilde, ihracat miktarları da anında artmaz. Bu durumda döviz cinsi borçların veya ödemelerin yerli para karşılığı artarken miktarların sabit kalması, dış ticaret açığının başlangıçta büyümesine yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Devalüasyonun fiyat ve miktar etkilerini analiz etmek
Döviz kurundaki artış, ithal malların yerli para cinsinden fiyatını anında artırırken (fiyat etkisi), miktarların uyumu zaman alır.
J-Eğrisi'nin ilk evresindeki 'kötüleşme' aşamasını anlamak için fiyat ve miktar değişimlerinin zamanlaması incelenmelidir.
2
Kısa dönem esneklik koşulunu değerlendirmek
Kısa dönemde ithalat ve ihracat talep esnekliklerinin toplamı genellikle 1'den küçüktür (ex+em<1e_x + e_m < 1).
Bu durum Marshall-Lerner koşulunun kısa dönemde gerçekleşmediğini ve dış ticaret dengesinin bozulacağını gösterir.
3
Fiyat etkisinin miktar etkisinden baskın olduğunu belirlemek
Döviz cinsi ödemelerin TL karşılığının artması, azalan ithalat miktarından daha büyük bir açık yaratır.
J-Eğrisi'nin negatif eğimli ilk kısmının temel mekanizması budur.

Key Concept

J-Eğrisi Etkisi ve Esneklik Zaman Gecikmesi

Practice More

Devalüasyonun uzun dönemde dış ticaret dengesini iyileştirmesi için gereken Marshall-Lerner esneklik toplamı değerini tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 60Question →

Küçük açık bir ekonomide, döviz kurunun sabit tutulduğu ve Mundell-Fleming modeli varsayımlarının geçerli olduğu bir ortamda; hükümetin genişlemeci maliye politikası uygulayarak toplam hasılayı (YY) artırma hedefinin en yüksek (tam etkin) başarıya ulaşması için sermaye hareketliliğinin niteliği aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: Tam sermaye hareketliliğinin geçerli olması (BPBP eğrisinin yatay olması)

Answer

Maliye politikasının en yüksek etkinliğe ulaştığı durum, tam sermaye hareketliliğinin geçerli olduğu (BPBP eğrisinin yatay olduğu) durumdur.
Sabit döviz kuru rejiminde, genişlemeci maliye politikası yerli faizleri yükselterek sermaye girişine neden olur. Tam sermaye hareketliliği durumunda (BPBP yatay), bu girişler maksimum seviyededir. Merkez Bankası kuru sabit tutmak için bu dövizi satın alırken piyasaya sürdüğü yerli para miktarı (para arzı), hasıla artışını destekleyen ikincil ve güçlü bir genişleme yaratır. Bu nedenle maliye politikası 'tam etkin' hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
Politika Başlangıcı
ISIS eğrisi sağa kayar.
Genişlemeci maliye politikası (örneğin kamu harcamaları artışı) mal piyasasında talebi artırır.
2
Faiz Etkisi
Yerli faiz oranları (ii) dünya faiz oranlarının (i∗i^*) üzerine çıkma eğilimi gösterir.
Artan gelir düzeyi para talebini artırarak faizleri yükseltir.
3
Dış Denge Müdahalesi
Sermaye girişi olur, Merkez Bankası döviz satın alarak para arzını artırır (LMLM sağa kayar).
Sabit kurda Merkez Bankası değerlenme baskısını durdurmak için piyasadan döviz alıp piyasaya yerli para sürmek zorundadır.
4
Etkinlik Karşılaştırması
Sermaye ne kadar akışkan ise para arzındaki artış o kadar büyük olur.
Tam sermaye hareketliliğinde faiz farkı tamamen kapanana kadar para arzı artmaya devam eder ve hasıla en yüksek düzeye çıkar.

Key Concept

Sabit Kur Rejiminde Maliye Politikası Etkinliği

Hints

1
Maliye politikası faizleri yükseltme eğilimindedir. Sabit kurda bu durum sermaye akımlarıyla Merkez Bankası'nı nasıl bir müdahaleye zorlar?
2
Merkez Bankası yerli paranın değerlenmesini engellemek için piyasaya yerli para sürer (para arzını artırır). Sermaye girişi ne kadar kolaysa bu artış o kadar şiddetli olur.

Practice More

Esnek kur rejiminde aynı koşullar altında maliye politikasının neden etkisiz olduğunu (tam dışlama etkisi) analiz ediniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 3 / 6Next
Açık Ekonomi Makroiktisadı Practice Questions — KPSS İktisat — Page 3 | Examkin