Examkin

Question

Difficulty: MediumÖlçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir ambalaj firması, pazar payını artırmak amacıyla beş yıl içinde tesis büyüklüğünü ve makine parkurunu kademeli olarak üç katına çıkarmıştır. İlk yatırımlarda birim üretim maliyetlerinde belirgin bir düşüş gözlemlenirken, son yapılan devasa tesis genişletmesi sonrasında uzun dönem ortalama birim maliyetlerin sürekli bir artış eğilimine girdiği tespit edilmiştir. Yapılan durum değerlendirmesinde bu maliyet artışının; hammadde fiyatlarındaki değişimden değil, aşırı büyüyen organizasyon yapısı içindeki iletişim kopuklukları, karar alma süreçlerinin hantallaşması ve yönetimsel koordinasyon zorluklarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Üretim yönetimi teorisi kapsamında, firmanın uzun dönem ortalama maliyet eğrisinin "U" biçiminin sağ tarafında yer almasına neden olan bu durum aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

  1. Ölçek eksi ekonomileriAnswer
  2. B
    Normal kapasite düzeyinin aşılması
  3. C
    İşletmenin etkinlik düzeyinin düşmesi
  4. D
    Pratik kapasite altında faaliyet gösterilmesi
  5. E
    Bağımsız talep tahminlerinde hata yapılması

Answer

İşletmenin tesis ölçeğini sürekli büyütmesi sonucunda, yönetimsel koordinasyon zorlukları ve iletişim kopuklukları nedeniyle uzun dönem ortalama maliyetlerinin artmaya başlaması 'ölçek eksi ekonomileri' kavramıyla ifade edilir.
İşletmeler uzun dönemde tesis büyüklüğü dâhil tüm üretim faktörlerini değiştirebilirler. Ölçek büyüdükçe başlangıçta işbölümü, uzmanlaşma ve teknolojik avantajlar sayesinde birim maliyetler düşer (ölçek ekonomileri). Ancak büyüme belirli bir kritik eşiği (minimum etkin ölçek) aştığında; organizasyon yapısı karmaşıklaşır, departmanlar arası iletişim kopuklukları başlar ve yönetsel koordinasyon zorlaşır. Bu hantallaşma, uzun dönem ortalama maliyetlerin (LRAC) tekrar yükselişe geçmesine neden olur. Eğrinin 'U' biçiminin sağ tarafındaki bu yükseliş evresine 'ölçek eksi ekonomileri' veya 'negatif ölçek getirisi' adı verilir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen maliyet artışının temel nedenini analiz etme
Maliyet artışının kısa dönemli dalgalanmalardan veya kapasite kullanımından değil, tesisin aşırı büyümesi ve buna bağlı gelişen yönetimsel/organizasyonel hantallıktan kaynaklandığı tespit edilir.
Kullanılacak üretim yönetimi kavramını, sorunun zaman ufkuna (uzun dönem) ve kaynağına (tesis büyüklüğü) göre belirlemek gerekir.
2
Durumu Uzun Dönem Ortalama Maliyet (LRAC) eğrisiyle ilişkilendirme
Tesis büyüdükçe maliyetlerin düşmesi 'ölçek ekonomileri'ni (eğrinin sol tarafı), aşırı büyüme sonucu maliyetlerin tekrar artması ise 'ölçek eksi ekonomileri'ni (eğrinin sağ tarafı) temsil eder.
Sorudaki 'U biçiminin sağ tarafında yer almasına neden olan durum' ifadesi doğrudan bu teorik kavrama işaret etmektedir.

Key Concept

Ölçek Eksi Ekonomileri (Negatif Ölçek Getirisi)
Rate this question

Topics

Ölçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri

More questions from this topic