Question

Difficulty: MediumÖlçümleme ve Ölçek Türleri

Bir pazarlama araştırmacısı, pazar analizi kapsamında elde ettiği veriler üzerinde istatistiksel işlemler yaparken verilerin doğasından kaynaklanan bazı kısıtlamalarla karşılaşmıştır. Araştırmacının analiz ettiği değişkenlere ilişkin tespitleri şunlardır:

* X Değişkeni: Veriler yalnızca belirli özelliklerine göre kategorilere ayrılabilmiş, kategoriler arasında herhangi bir büyüklük, küçüklük veya üstünlük sıralaması yapılamamıştır.
* Y Değişkeni: Katılımcıların verdikleri yanıtlar belirli bir öncelik sırasına dizilebilmiş ancak ardışık sıralar arasındaki mesafenin (farkın) birbirine eşit olduğu istatistiksel olarak garanti edilememiştir.
* Z Değişkeni: Değerler arasındaki farklar eşit birimlerle ifade edilebilmiş ancak ölçekte mutlak bir "sıfır" (yokluk) noktası bulunmadığı için "Bir değer diğerinin iki katıdır" şeklinde oransal karşılaştırmalar yapılamamıştır.

Buna göre araştırmacının X, Y ve Z değişkenlerini ölçmek için kullandığı ölçek türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Sınıflayıcı (Nominal) – Sıralayıcı (Ordinal) – Aralıklı (Interval)Answer
  2. B
    Sınıflayıcı (Nominal) – Aralıklı (Interval) – Oransal (Ratio)
  3. C
    Sıralayıcı (Ordinal) – Sınıflayıcı (Nominal) – Aralıklı (Interval)
  4. D
    Sınıflayıcı (Nominal) – Sıralayıcı (Ordinal) – Oransal (Ratio)
  5. E
    Aralıklı (Interval) – Sıralayıcı (Ordinal) – Oransal (Ratio)

Answer

X değişkeni için Sınıflayıcı (Nominal), Y değişkeni için Sıralayıcı (Ordinal) ve Z değişkeni için Aralıklı (Interval) ölçek eşleştirmesi doğrudur.
Verilen senaryodaki tanımlar temel ölçek türlerinin ayırt edici kısıtlamalarını birebir yansıtmaktadır. X değişkeninde gruplar arası üstünlük olmaması 'Sınıflayıcı' ölçeğin temel karakteristiğidir. Y değişkeninde sıra olması ama mesafelerin belirsiz olması 'Sıralayıcı' ölçeğe işaret eder. Z değişkeninde birimlerin eşit olup mutlak sıfırın eksikliği nedeniyle oranlama yapılamaması ise tam olarak 'Aralıklı' ölçeğin tanımıdır.

Step-by-Step Solution

1
X değişkeninin özelliklerini analiz etmek.
Sadece kategorilere ayırma işlemi yapıldığı ve sıralama kurulamadığı tespit edilir.
Sıfır noktası, eşit aralık ve büyüklük sırası içermeyen, verileri yalnızca kimliklerine göre gruplayan ölçek türü Sınıflayıcı (Nominal) ölçektir.
2
Y değişkeninin özelliklerini analiz etmek.
Sıralama yapılabildiği ancak aralık eşitliğinin sağlanamadığı tespit edilir.
Büyüklük/küçüklük sırası verebilen ancak kategoriler arası mesafenin eşit olduğu varsayımını karşılamayan ölçek türü Sıralayıcı (Ordinal) ölçektir.
3
Z değişkeninin özelliklerini analiz etmek.
Eşit birimler olduğu ancak mutlak sıfır (yokluk) olmaması sebebiyle oransal kıyas yapılamadığı tespit edilir.
Aritmetik toplama/çıkarma işlemlerine imkan tanıyan (eşit aralıklı) ancak mutlak bir başlangıç noktası olmadığı için oranlama (çarpma/bölme) yapılamayan ölçek türü Aralıklı (Interval) ölçektir.

Key Concept

Ölçek Türlerinin Ayırt Edici Özellikleri (Sınıflayıcı, Sıralayıcı, Aralıklı, Oransal)
Rate this question