Question

Difficulty: Very hardDeğerler ve Duygular

Bir dış temsilcilikte vize mülakat uzmanı olarak görev yapan Levent Bey, yaşam felsefesi olarak 'dürüstlük ve şeffaflığı' benimsemiş olup, nihai gayesi olan 'huzurlu bir vicdan' hedefine ulaşmak için çabalamaktadır. Görevi gereği, vize reddi alan ve öfkelenen başvuru sahiplerine karşı içsel olarak hiçbir suçluluk veya üzüntü hissetmemesine rağmen, kurumun 'vatandaş odaklı hizmet' politikası gereği onlara karşı mahcubiyet ve üzüntü hissediyormuş gibi mimiklerini ve ses tonunu ayarlamak zorundadır. Zamanla, kendi benimsediği şeffaflık ilkesi ile sergilemek zorunda kaldığı bu yapay tavır arasındaki çelişki onu yıpratmış; iş ortamında belirli bir nedene bağlanamayan, günlerce süren genel bir çökkünlük ve karamsarlık haline girmesine yol açmıştır.

Buna göre, Levent Bey'in yaşadığı bu durumla ilgili örgütsel davranış disiplini kavramları bağlamında yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Levent Bey'in benimsediği 'dürüstlük' ilkesi bir "araçsal değer"dir; hissetmediği halde mahcup görünmesi "yüzeysel rol yapma" (surface acting) davranışı olup, nedeni belirsiz ve günlerce süren karamsarlığı ise bir "duygudurumu"dur (mood).Answer
  2. B
    Levent Bey'in 'dürüstlük' ilkesi bir "amaçsal değer"dir; başvuru sahipleriyle etkileşimindeki yapay tavrı onun "duygusal zekâsının" düşüklüğünü gösterir ve yaşadığı çelişki "devamlılık bağlılığı"nın (continuance commitment) bir sonucudur.
  3. C
    Levent Bey'in başvuru sahiplerine karşı gerçekte hissetmediği halde gösterdiği mahcubiyet "derinlemesine rol yapma" (deep acting) örneğidir; kurumun beklentisine uyması "normatif bağlılık" gereğidir ve hissettiği çökkünlük anlık bir "duygu"dur.
  4. D
    Levent Bey'in günlerce süren çökkünlüğü, belirli bir olaya karşı geliştirilen spesifik bir "duygu" (emotion) olup; vatandaşlara karşı sergilediği tavır "hale etkisi" (halo effect) yanılgısından kaynaklanan bir "duygusal bulaşma" sürecidir.
  5. E
    Levent Bey'in 'huzurlu bir vicdan' arzusu örgütün "misyonunu" yansıtırken; sergilediği yapay tavır "stereotipleme" (kalıpyargı) algı hatasının bir sonucu olarak ortaya çıkan "samimi davranış" örneğidir.

Answer

Levent Bey'in benimsediği 'dürüstlük' ilkesinin bir araçsal değer, hissetmediği halde dışarıya mahcup görünmesinin yüzeysel rol yapma (surface acting) ve nedeni belirsiz uzun süreli karamsarlığının ise duygudurumu (mood) olarak nitelendirildiği seçenektir.
Rokeach'ın Değerler Sistemi'ne göre bireyin nihai hedeflerine ulaşmasında kullandığı 'dürüstlük' gibi davranış biçimleri araçsal değerdir. Hochschild'in duygusal emek yaklaşımında, bireyin gerçekte hissetmediği bir duyguyu sadece mimik ve jestlerle dışa yansıtması 'yüzeysel rol yapma' (surface acting) olarak tanımlanır. Son olarak, iş yaşamında belirli bir nedene odaklanmayan, uzun süreli ve genel çökkünlük halleri anlık 'duygu' (emotion) kavramından ziyade 'duygudurumu' (mood) olarak ifade edilir. Doğru seçenek bu üç temel örgütsel davranış kavramını vakayla eksiksiz ve hatasız eşleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Rokeach'ın değerler sınıflandırmasındaki kavramların metne uygulanması.
Dürüstlük ve şeffaflık, nihai hedeflere (huzurlu bir vicdan) ulaşmada birer vasıta (araç) işlevi gördükleri için 'araçsal değer' olarak sınıflandırılır.
Değerlerin temel doğasını anlamak, seçeneklerdeki amaçsal/araçsal ayrımlarını doğru filtrelemek için gereklidir.
2
Duygusal emek (emotional labor) boyutlarının vaka üzerinden analiz edilmesi.
Levent Bey içsel bir üzüntü hissetmediği halde sadece mimik ve ses tonunu ayarlayarak duyguyu taklit etmektedir. Bu durum Hochschild'in teorisinde 'yüzeysel rol yapma' (surface acting) olarak tanımlanır.
Derinlemesine rol yapma ile yüzeysel rol yapma arasındaki kritik içselleştirme farkını tespit etmek için önemlidir.
3
Duygu (emotion) ile Duygudurumu (mood) arasındaki temel ayrımın yapılması.
Vakada bahsedilen karamsarlık halinin belirli bir nedene bağlanamaması ve günlerce sürmesi (uzun süreli olması), onun anlık ve tepkisel olan bir 'duygu' değil, genel bir 'duygudurumu' olduğunu kanıtlar.
Duyuşsal süreçlerin süre ve odak açısından doğru tasnifini yaparak hatalı seçenekleri elemek için şarttır.

Key Concept

Değer Sınıflandırması (Araçsal/Amaçsal), Duygusal Emek (Yüzeysel Rol) ve Duygudurumu (Mood)
Rate this question