Question

Difficulty: HardPerformans Değerleme

Bir bakanlığın Teftiş Kurulunda başmüfettiş olarak görev yapan Cihan Bey, ekibindeki müfettiş yardımcılarının yıl sonu performanslarını değerlendirmektedir. Cihan Bey, 'mevzuat bilgisi' düzeyi yüksek olan personelin, doğası gereği 'sözlü iletişim ve ifade' yeteneğinin de mutlaka yüksek olması gerektiği şeklinde kişisel bir varsayıma sahiptir. Bu doğrultuda, sadece kurum içi mevzuat sınavlarında yüksek başarı gösterdiği için, aslında sunum becerileri ve sözlü iletişimi oldukça zayıf olan bir müfettiş yardımcısına, iletişim kriterinde de en yüksek puanı vermiştir. Üstelik Cihan Bey bu değerlendirmeyi yaparken, genel bir iyimserliğe kapılmamış; aynı personelin takım çalışması ve zaman yönetimi gibi diğer kriterlerdeki zayıflıklarını objektif bir şekilde gözetmiş ve bu boyutlara düşük puanlar vermiştir.

Buna göre, Cihan Bey'in performans değerlendirmesi sırasında düştüğü rater (değerleyici) hatası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mantık hatasıAnswer
  2. B
    Hale (halo) etkisi
  3. C
    Kontrast (zıtlık) hatası
  4. D
    Kendine benzetme hatası
  5. E
    Merkezi eğilim hatası

Answer

Mantık hatası
Doğru cevap olan Mantık hatası, değerlendiricinin birbirinden bağımsız iki özellik veya kriter arasında gerçeğe dayanmayan mantıksal bir ilişki kurarak, birindeki başarıyı doğrudan diğerine de yansıtmasıdır. Vakada yöneticinin, sadece 'mevzuat bilgisi' ile 'sözlü iletişim' arasında yapısal bir bağ olduğuna inanarak puanlama yapması ve personelin diğer zayıf yetkinliklerine (takım çalışması vb.) düşük puan vermeye devam etmesi, genel bir iyimserlikten (hale etkisi) ziyade spesifik bir eşleştirme yanılgısına düştüğünü kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki değerlendiricinin temel yanılgısını ve puanlama davranışını analiz etme
Yönetici, 'mevzuat bilgisi' ile 'sözlü iletişim' arasında tamamen kendi varsayımına dayanan mantıksal bir ilişki (korelasyon) kurmuş ve birindeki başarıyı doğrudan diğerine yansıtmıştır.
Değerlendirme hatalarını tespit edebilmek için yöneticinin hangi saikle hareket ettiğini anlamak gerekir.
2
Durumu en sık karıştırılan 'Hale (halo) etkisi' kavramı ile kıyaslama
Yönetici, personelin takım çalışması ve zaman yönetimi gibi diğer özelliklerine objektif davranıp düşük puanlar verdiği için, ortada genele yayılan bir 'hale etkisi' yoktur.
Hale etkisinde istisnasız tüm boyutlara yüksek puan verilmesi beklenir; vaka metni bu çeldiriciyi özellikle elediği için ayrıma dikkat edilmelidir.
3
İki farklı özellik arasında kurulan asılsız nedensellik bağını teorik terimle eşleştirme
Değerlendiricinin, yapısal olarak birbirinden farklı iki yetkinliğin her zaman aynı doğrultuda hareket edeceği yanılgısıyla puanlama yapması 'Mantık Hatası' olarak tanımlanır.
Kavramsal tanımın vakadaki spesifik örneğe doğru şekilde uygulanması sorunun çözümüdür.

Key Concept

Performans Değerleme Hataları
Rate this question