Poyraz Üretim A.Ş. tek tip mamul üretmekte olup mamulün birim satış fiyatı 200 TL'dir. İşl… — KPSS İşletme

Poyraz Üretim A.Ş. tek tip mamul üretmekte olup mamulün birim satış fiyatı $200$ TL'dir. İşletme yönetimi, üretim hattını yenilemek ve maliyet yapısını değiştirmek için iki farklı senaryo üzerinde durmaktadır:

- Mevcut Durum (Senaryo 1): Yıllık sabit faaliyet maliyetleri $1.200.000$ TL olup, mevcut yapıda işletmenin başabaş (kâr geçiş) noktası üretim miktarı $20.000$ adettir.
- Otomasyon Yatırımı (Senaryo 2): Üretim hattının tam otomatik hale getirilmesiyle yıllık sabit faaliyet maliyetleri iki katına çıkarak $2.400.000$ TL'ye yükselecek, ancak artan verimlilik sayesinde birim değişken maliyetler mevcut duruma göre $30$ TL azalacaktır.

İşletmenin gelecek yıl için planladığı satış hacmi $40.000$ adettir.

Buna göre, planlanan satış hacminde Senaryo 1 ve Senaryo 2 için Faaliyet Kaldıraç Dereceleri (DOL) sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

$2,00$ ve $3,00$ Answer
B
$2,00$ ve $1,50$
C
$0,50$ ve $0,33$
D
$2,00$ ve $4,00$
E
$1,27$ ve $1,54$

Answer

Senaryo 1 için Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) 2,00 ve Senaryo 2 için Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) 3,00'tür.

Sorunun çözümünde ilk olarak mevcut durumun (Senaryo 1) birim maliyet yapısı çözülmelidir. Başabaş noktası (20.000 adet) = Sabit Maliyetler (1.200.000 TL) / Birim Katkı Payı formülünden, Senaryo 1 için birim katkı payı 60 TL bulunur. Satış fiyatı 200 TL olduğuna göre birim değişken maliyet 140 TL'dir. 40.000 adet satış için; Toplam Katkı Payı = 40.000 x 60 = 2.400.000 TL ve FVÖK = 2.400.000 - 1.200.000 = 1.200.000 TL olur. Formül gereği DOL = Toplam Katkı Payı / FVÖK = 2.400.000 / 1.200.000 = 2,00 olarak hesaplanır. Senaryo 2'de ise sabit maliyetler 2.400.000 TL'ye çıkar, birim değişken maliyet 140 - 30 = 110 TL'ye düşer. Bu durumda yeni birim katkı payı 90 TL'dir. 40.000 adet satış için; Yeni Toplam Katkı Payı = 40.000 x 90 = 3.600.000 TL ve Yeni FVÖK = 3.600.000 - 2.400.000 = 1.200.000 TL olur. Senaryo 2 için DOL = 3.600.000 / 1.200.000 = 3,00 bulunur.

Step-by-Step Solution

Senaryo 1 (Mevcut Durum) için birim katkı payı ve birim değişken maliyetin hesaplanması.

Birim Katkı Payı =

60

TL, Birim Değişken Maliyet (

v_1

) =

140

TL.

Başabaş üretim miktarı = Sabit Maliyetler / Birim Katkı Payı formülünden;

20.000 = 1.200.000 / Birim Katkı Payı \Rightarrow Birim Katkı Payı = 60

TL bulunur. Birim Fiyat (200) - Birim Katkı Payı (60) = Birim Değişken Maliyet (140 TL) elde edilir.

Planlanan

40.000

adet satış için Senaryo 1'in Faaliyet Kaldıraç Derecesinin (DOL) hesaplanması.

Senaryo 1 DOL =

2,00

Toplam Katkı Payı =

40.000 \times 60 = 2.400.000

TL.

FVÖK = Toplam Katkı Payı - Sabit Maliyetler = 2.400.000 - 1.200.000 = 1.200.000

TL.

DOL = Toplam Katkı Payı / FVÖK = 2.400.000 / 1.200.000 = 2,00

olarak bulunur.

Senaryo 2 (Otomasyon) için yeni maliyet yapısının belirlenmesi.

Yeni Sabit Maliyetler =

2.400.000

TL, Yeni Birim Değişken Maliyet (

v_2

) =

110

TL, Yeni Birim Katkı Payı =

90

TL.

Sabit maliyetler iki katına çıktığı için

1.200.000 \times 2 = 2.400.000

TL olur. Birim değişken maliyet

30

TL azaldığı için

140 - 30 = 110

TL olur. Yeni Birim Katkı Payı =

200 - 110 = 90

TL olarak hesaplanır.

Planlanan

40.000

adet satış için Senaryo 2'nin Faaliyet Kaldıraç Derecesinin (DOL) hesaplanması.

Senaryo 2 DOL =

3,00

Yeni Toplam Katkı Payı =

40.000 \times 90 = 3.600.000

TL. Yeni

FVÖK = 3.600.000 - 2.400.000 = 1.200.000

TL.

DOL = Yeni Toplam Katkı Payı / Yeni FVÖK = 3.600.000 / 1.200.000 = 3,00

olarak bulunur.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL), sabit faaliyet maliyetlerinin varlığı durumunda satışlardaki yüzdesel değişimin faaliyet kârı (FVÖK) üzerindeki yüzdesel etkisini ölçer. Otomasyon gibi yatırımlar, değişken maliyetleri düşürüp sabit maliyetleri artırarak işletmenin katkı payı oranını ve faaliyet kaldıracını (riskini) yükseltir.

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic