Faaliyet Kaldıracı (DOL) Practice Questions — KPSS İşletme

Gama Teknoloji A.Ş.'nin 2025 yılı finansal tablolarından alınan bazı veriler aşağıda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.500.000$
Değişken Maliyetler	$1.500.000$
Sabit Faaliyet Giderleri	$500.000$
Faiz Giderleri	$200.000$

Şirket yönetimi makroekonomik beklentiler doğrultusunda, 2026 yılında satış gelirlerinde $\%20$ oranında bir büyüme hedeflemektedir.

Buna göre, işletmenin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) ve hedeflenen satış büyümesinin Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) kaleminde meydana getireceği artış oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

2,00

;

\%40

1,67

;

\%33,3

3,33

;

\%66,7

4,00

;

\%80

5,00

;

\%100

Show answer & explanation

Answer: $2,00$ ; $\%40$

Answer

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL)

2,00

ve beklenen satış artışının FVÖK üzerindeki yüzdesel etkisi

\%40

'tır.

Faaliyet kaldıracı derecesi (DOL), Katkı Payı'nın FVÖK'e oranlanmasıyla hesaplanır. İşletmenin Katkı Payı (

2.500.000 - 1.500.000

)

1.000.000

TL'dir. FVÖK ise (

1.000.000 - 500.000

)

500.000

TL olarak bulunur. Bu değerler oranlandığında DOL

= 1.000.000 / 500.000 = 2,00

çıkar. DOL katsayısının yorumu, satışlardaki değişimin FVÖK üzerindeki çarpan etkisidir. Satışlarda öngörülen

\%20

'lik artış, FVÖK üzerinde

2,00 \times \%20 = \%40

'lık bir artış yaratacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payının (Contribution Margin) hesaplanması

2.500.000 - 1.500.000 = 1.000.000

TL

Faaliyet kaldıracını bulmak için öncelikle net satışlardan değişken maliyetlerin çıkarılarak katkı payının elde edilmesi gerekir.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârın (FVÖK) hesaplanması

1.000.000 - 500.000 = 500.000

TL

Katkı payından sabit faaliyet giderleri çıkarılarak işletmenin asıl faaliyetlerinden elde ettiği kâr (FVÖK) bulunur.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesinin (DOL) hesaplanması

1.000.000 / 500.000 = 2,00

Faaliyet kaldıracı, katkı payının FVÖK'e bölünmesiyle elde edilir ve şirketin sabit maliyet yükünü gösterir.

4

FVÖK üzerindeki yüzdesel değişimin bulunması

2,00 \times \%20 = \%40

DOL, satışlardaki

\%1

'lik değişimin FVÖK'te ne kadarlık değişime yol açacağını ifade eder. Satışlar

\%20

artarsa, FVÖK

2,00 \times \%20

oranında artar.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL) ve FVÖK Hassasiyeti

Question 2Question →

Merih Endüstriyel Ürünler A.Ş.'nin bir faaliyet dönemine ilişkin temel finansal verileri şöyledir:

- Net Satışlar: $3.000.000$ TL
- Değişken Maliyetler: $1.800.000$ TL
- Sabit Faaliyet Giderleri: $800.000$ TL
- Faiz Giderleri: $300.000$ TL

İşletme yönetimi, bir sonraki faaliyet döneminde pazar koşullarındaki iyileşmeye bağlı olarak satış hacminde $\%15$ 'lik bir artış öngörmektedir.

Buna göre, işletmenin Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) ve söz konusu satış artışının Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) üzerinde yaratacağı beklenen oransal artış sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

DOL =

3,00

; FVÖK Artışı =

\%45

DOL =

4,00

; FVÖK Artışı =

\%60

DOL =

12,00

; FVÖK Artışı =

\%180

DOL =

5,50

; FVÖK Artışı =

\%82,5

DOL =

3,00

; FVÖK Artışı =

\%5

Show answer & explanation

Answer: DOL = $3,00$ ; FVÖK Artışı = $\%45$

Answer

İşletmenin faaliyet kaldıraç derecesi 3,00 ve FVÖK'teki beklenen artış %45 olmalıdır.

Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL), işletmenin satışlarındaki değişimin faaliyet kârı (FVÖK) üzerindeki etkisini gösterir ve 'Katkı Payı / FVÖK' formülüyle hesaplanır. Katkı payı

1.200.000

TL ve FVÖK

400.000

TL olarak bulunduğunda DOL

3,00

çıkar. Bu değer, satışlardaki

\%15

'lik artışın FVÖK'ü

\%45

(

3,00 \times \%15

) oranında artıracağı anlamına gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payı (Contribution Margin) tutarının hesaplanması

Katkı Payı = Net Satışlar - Değişken Maliyetler =

3.000.000 - 1.800.000 = 1.200.000

TL

Faaliyet kaldıracını bulmak için, işletmenin değişken maliyetleri karşıladıktan sonra kalan kâr marjı tutarına ihtiyaç vardır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) tutarının hesaplanması

FVÖK = Katkı Payı - Sabit Faaliyet Giderleri =

1.200.000 - 800.000 = 400.000

TL

Faaliyet kaldıracı oranının paydasında kullanılacak olan operasyonel kârı (FVÖK) elde etmek için.

3

Faaliyet Kaldıraç Derecesinin (DOL) hesaplanması

DOL = Katkı Payı / FVÖK =

1.200.000 / 400.000 = 3,00

Satışlardaki belirli bir değişimin operasyonel kâr (FVÖK) üzerindeki çarpan etkisini (kaldıraç) ölçmek için standart formül uygulanır.

4

FVÖK'teki beklenen oransal artışın bulunması

FVÖK'teki Artış = DOL x Satışlardaki Oransal Artış =

3,00 \times \%15 = \%45

Faaliyet kaldıracı derecesi, satışlardaki

\%1

'lik bir değişimin FVÖK'te kaç yüzdelik bir değişime yol açacağını ifade eder.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL)

Question 3Question →

Kuzey İletişim A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ilişkin temel finansal ve operasyonel verileri aşağıda verilmiştir:

- Satış Miktarı: $10.000$ birim
- Birim Satış Fiyatı: $50$ TL
- Birim Değişken Maliyet: $20$ TL
- Toplam Sabit İşletme Maliyetleri: $150.000$ TL
- Faiz Giderleri: $50.000$ TL

Bu verilere göre, Kuzey İletişim A.Ş.'nin mevcut satış seviyesindeki Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) aşağıdakilerden hangisidir?

1,50

2,00

2,33

3,00

0,50

Show answer & explanation

Answer: 2,00

Answer

İşletmenin faaliyet kaldıraç derecesi 2,00'dir.

Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL), bir işletmenin sabit işletme maliyetlerini kullanma derecesini gösterir ve temel olarak Toplam Katkı Payı tutarının Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) tutarına bölünmesiyle hesaplanır. Sorudaki verilere göre Katkı Payı

500.000 - 200.000 = 300.000

TL ve FVÖK tutarı

300.000 - 150.000 = 150.000

TL'dir. Bu iki değer birbirine oranlandığında (

300.000 / 150.000

) sonuç 2,00 olarak bulunur. Faiz giderleri faaliyet dışı finansal bir maliyet olduğundan DOL hesaplamasında dikkate alınmamalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Satış Hasılatını ve Toplam Değişken Maliyetleri hesaplamak

Satışlar =

10.000 \times 50 = 500.000

TL. Değişken Maliyetler =

10.000 \times 20 = 200.000

TL.

Katkı payına ulaşabilmek için toplam gelir ve toplam değişken giderin bilinmesi gerekir.

2

Katkı Payını (Toplam) bulmak

Katkı Payı = Satışlar - Toplam Değişken Maliyetler =

500.000 - 200.000 = 300.000

TL.

Faaliyet kaldıracı formülünün pay (üst) kısmı toplam katkı payından oluşur.

3

Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) tutarını hesaplamak

FVÖK = Katkı Payı - Sabit İşletme Maliyetleri =

300.000 - 150.000 = 150.000

TL.

Faaliyet kaldıracı formülünün payda (alt) kısmı faaliyet kârı olan FVÖK değeridir. Faiz giderleri finansmanla ilgili olduğundan bu aşamada dikkate alınmaz.

4

Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) formülünü uygulamak

DOL = Katkı Payı / FVÖK =

300.000 / 150.000 = 2,00

.

Mevcut satış seviyesinde satışlardaki %1'lik değişimin faaliyet kârında yaratacağı oransal değişimi ölçmek için bu oran kullanılır.

Key Concept

Faaliyet Kaldıraç Derecesi (Degree of Operating Leverage - DOL)

Question 4Question →

Balkan Kimya A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ait maliyet ve satış verileri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Veri Türü	Tutar / Miktar
Birim Satış Fiyatı	$120$ TL
Birim Değişken Maliyet	$80$ TL
Toplam Sabit Faaliyet Giderleri	$400.000$ TL
Sabit Finansman Giderleri (Faiz)	$100.000$ TL
Mevcut Satış Miktarı	$20.000$ Adet

Buna göre, işletmenin mevcut satış seviyesindeki Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) ve satış miktarında yaşanacak $\%20$ 'lik olası bir artışın Faiz ve Vergi Öncesi Kâra (FVÖK) etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

DOL =

2,00

; FVÖK

\%40

artar

DOL =

1,33

; FVÖK

\%26,6

artar

DOL =

2,67

; FVÖK

\%53,4

artar

DOL =

3,00

; FVÖK

\%60

artar

DOL =

1,00

; FVÖK

\%20

artar

Show answer & explanation

Answer: DOL = $2,00$ ; FVÖK $\%40$ artar

Answer

İşletmenin Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) 2,00'dir ve satışlardaki %20'lik artış FVÖK'te %40'lık bir artış yaratacaktır.

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL), toplam katkı payının faaliyet kârına (FVÖK) bölünmesiyle bulunur. İşletmenin toplam katkı payı 800.000 TL, FVÖK tutarı ise 400.000 TL'dir. Bu iki değer birbirine bölündüğünde DOL 2,00 olarak hesaplanır. Faaliyet kaldıracının 2,00 olması, satışlarda meydana gelecek yüzde 1'lik bir değişimin FVÖK üzerinde yüzde 2'lik bir değişime neden olacağını gösterir. Dolayısıyla, satışlardaki %20'lik artış FVÖK'ü %40 oranında artıracaktır.

Step-by-Step Solution

1

Birim katkı payı ve toplam katkı payını hesaplayın.

Birim Katkı Payı =

120 - 80 = 40

TL. Toplam Katkı Payı =

20.000 \times 40 = 800.000

TL.

Faaliyet kaldıracı hesaplamasının pay kısmında yer alan toplam katkı payını bulmak için gereklidir.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayın.

FVÖK = Toplam Katkı Payı - Sabit Faaliyet Giderleri =

800.000 - 400.000 = 400.000

TL.

Faaliyet kaldıracı hesaplamasının payda kısmını oluşturmak ve kârlılık temelini belirlemek için gereklidir.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) formülü ile hesaplayın.

DOL = \frac{\text{Toplam Katkı Payı}}{\text{FVÖK}} = \frac{800.000}{400.000} = 2,00

.

Satışlardaki yüzde değişimin FVÖK üzerindeki çarpan etkisini (kaldıraç oranını) ölçmek için gereklidir.

4

Satışlardaki yüzde artışın FVÖK üzerindeki etkisini hesaplayın.

FVÖK Artış Oranı = Satışlardaki Değişim

(\%20) \times DOL (2,00) = \%40

.

Bulunan kaldıraç derecesinin beklenen satış artışı senaryosunda kâra nasıl yansıyacağını yorumlamak için gereklidir.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL)

Question 5Question →

Zirve Polimer Endüstrisi'nin 2025 yılına ait temel finansal ve operasyonel verileri aşağıda özetlenmiştir:

- Yıllık Satış Gelirleri: $8.000.000$ TL
- Katkı Payı Oranı: $\%40$
- Sabit Faaliyet Giderleri: $1.200.000$ TL
- Finansman Giderleri: $500.000$ TL

İşletme yönetimi, pazardaki dalgalanmaların işletmenin Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (operasyonel kâr) üzerindeki duyarlılığını ölçmek ve risk analizi yapmak istemektedir.

Buna göre, işletmenin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) ve satış hacminde yaşanacak $\%10$ 'luk bir artışın operasyonel kâr üzerindeki tahmini etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi

1,60

olup satışlardaki

\%10

'luk bir artış operasyonel kârı

\%16,0

oranında artıracaktır.

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi

1,33

olup satışlardaki

\%10

'luk bir artış operasyonel kârı

\%13,3

oranında artıracaktır.

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi

2,13

olup satışlardaki

\%10

'luk bir artış operasyonel kârı

\%21,3

oranında artıracaktır.

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi

2,67

olup satışlardaki

\%10

'luk bir artış operasyonel kârı

\%26,7

oranında artıracaktır.

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi

0,63

olup satışlardaki

\%10

'luk bir artış operasyonel kârı

\%6,3

oranında artıracaktır.

Show answer & explanation

Answer: İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi $1,60$ olup satışlardaki $\%10$ 'luk bir artış operasyonel kârı $\%16,0$ oranında artıracaktır.

Answer

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi 1,60 olup satışlardaki %10'luk bir artış operasyonel kârı %16,0 oranında artıracaktır.

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL), işletmenin sabit faaliyet maliyetlerinin varlığı nedeniyle satış hacmindeki değişimin faaliyet kârına (FVÖK) olan duyarlılığını gösterir. Formülü 'Katkı Payı / FVÖK' şeklindedir. Sorudaki verilere göre Katkı Payı = Satışlar

\times

Katkı Payı Oranı (

8.000.000 \times 0,40 = 3.200.000

TL) olarak bulunur. FVÖK = Katkı Payı - Sabit Faaliyet Giderleri (

3.200.000 - 1.200.000 = 2.000.000

TL) değerine eşittir. Buradan DOL =

3.200.000 / 2.000.000 = 1,60

hesaplanır. Bu durum, satışlardaki her

\%1

'lik değişimin FVÖK'te

\%1,60

'lık bir değişime yol açacağı anlamına gelir. Satışlar

\%10

artarsa, FVÖK

1,60 \times \%10 = \%16,0

oranında artacaktır.

Step-by-Step Solution

1

İşletmenin Katkı Payını hesaplamak

Katkı Payı =

8.000.000 \times 0,40 = 3.200.000

TL

Faaliyet kaldıracını bulmak için öncelikle işletmenin değişken maliyetler sonrası yarattığı toplam katkı marjına ihtiyaç vardır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplamak

FVÖK =

3.200.000 - 1.200.000 = 2.000.000

TL

DOL formülünün paydası işletmenin operasyonel kârından (FVÖK) oluşur.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) hesaplamak

DOL =

3.200.000 / 2.000.000 = 1,60

Faaliyet kaldıracı, Katkı Payı'nın FVÖK değerine bölünmesiyle bulunur.

4

Satışlardaki artışın FVÖK üzerindeki yüzdesel etkisini bulmak

\%10 \times 1,60 = \%16,0

artış

DOL çarpanı, satış hacmindeki yüzde değişimin operasyonel kâra kaç katı yansıyacağını gösterir.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL) Formülü ve Operasyonel Kârlılığa Yansıması

Question 6Question →

Seramik üretimi yapan bir tesisin yıllık faaliyet verileri şu şekildedir:

- Net Satışlar: $1.000.000$ TL
- Toplam Değişken Giderler: $600.000$ TL
- Sabit İşletme Giderleri: $200.000$ TL
- Faiz Giderleri: $50.000$ TL

Bu işletmede satış hacminin $\%10$ artması durumunda, Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) meydana gelecek yüzde değişim aşağıdakilerden hangisidir?

\%4,0

\%10,0

\%13,3

\%20,0

\%26,7

Show answer & explanation

Answer: $\%20,0$

Answer

Satışlardaki

\%10

'luk artış, Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK)

\%20,0

oranında bir artışa neden olacaktır.

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL), Katkı Payının FVÖK'e bölünmesiyle bulunur. İşletmenin katkı payı

400.000

TL ve FVÖK tutarı

200.000

TL olduğundan faaliyet kaldıracı derecesi

2,0

olarak hesaplanır. Bu oran, satışlardaki

\%1

'lik değişimin FVÖK'te

\%2

'lik bir değişime sebep olacağını ifade eder. Satışlar

\%10

artacağı için FVÖK, bu oranın

2,0

katı olan

\%20,0

seviyesinde artış gösterecektir.

Step-by-Step Solution

1

İşletmenin Katkı Payı tutarını hesaplayınız.

Katkı Payı = Net Satışlar - Değişken Giderler =

1.000.000 - 600.000 = 400.000

TL

Faaliyet kaldıracını hesaplamak için öncelikle satışlardan değişken maliyetlerin çıkarılmasıyla bulunan katkı payına ihtiyaç vardır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayınız.

FVÖK = Katkı Payı - Sabit İşletme Giderleri =

400.000 - 200.000 = 200.000

TL

Faaliyet kaldıracı derecesi formülünün payda kısmında yer alan temel işletme kârlılığını bulmak için gereklidir.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) formül ile bulunuz.

DOL = Katkı Payı / FVÖK =

400.000 / 200.000 = 2,0

Satışlardaki değişimin FVÖK üzerindeki çarpan etkisini (kaldıraç oranını) belirlemek için formül uygulanır.

4

Satışlardaki değişim oranı ile faaliyet kaldıracı derecesini çarparak FVÖK'teki yüzde değişimi hesaplayınız.

FVÖK'teki Değişim = Satışlardaki Değişim

\times

DOL =

\%10 \times 2,0 = \%20,0

Faaliyet kaldıracı derecesi, satışlardaki her

\%1

'lik değişimin FVÖK'te kaç yüzdelik değişime yol açacağını gösterdiğinden bu çarpım işlemi yapılır.

Key Concept

Faaliyet kaldıracı (DOL), işletmenin üretim ve operasyon sürecinde sabit maliyetlere sahip olmasından ötürü, satış hacmindeki yüzdesel bir değişimin Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) kendisinden daha büyük oranda bir değişime neden olması durumudur.

Question 7Question →

Lodos Yenilenebilir Enerji A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ilişkin finansal verileri aşağıda verilmiştir:

- Net Satış Hasılatı: $100.000.000$ TL
- Katkı Payı Oranı: $\%40$
- Toplam Sabit Faaliyet Giderleri: $24.000.000$ TL
- Finansman Giderleri (Faiz): $6.000.000$ TL

İşletme yönetimi, üretim kapasitesini tam kullanarak gelecek yıl satış gelirlerini $\%20$ artırmayı planlamaktadır.

Buna göre, işletmenin Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) ve bu satış artış planı gerçekleştiğinde Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) beklenen yüzdesel artış aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

DOL =

1,60

; FVÖK Artışı =

\%32

DOL =

4,00

; FVÖK Artışı =

\%80

DOL =

2,50

; FVÖK Artışı =

\%50

DOL =

2,50

; FVÖK Artışı =

\%80

DOL =

0,40

; FVÖK Artışı =

\%8

Show answer & explanation

Answer: DOL = $2,50$ ; FVÖK Artışı = $\%50$

Answer

Doğru seçenek, DOL değerini 2,50 ve FVÖK artışını %50 olarak veren seçenektir.

İşletmenin Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) hesaplaması için öncelikle Katkı Payı ve FVÖK değerleri bulunmalıdır. Katkı Payı, satış hasılatı ile katkı payı oranının çarpımıyla hesaplanır:

100.000.000 \times 0,40 = 40.000.000

TL. FVÖK ise Katkı Payından Sabit Faaliyet Giderlerinin çıkarılmasıyla elde edilir:

40.000.000 - 24.000.000 = 16.000.000

TL. Buradan DOL =

\frac{40.000.000}{16.000.000} = 2,50

olarak bulunur. DOL, satışlardaki %1'lik değişimin FVÖK'te yaratacağı yüzdesel değişimi ifade eder. Satışlar

\%20

artarsa, FVÖK'teki artış:

\%20 \times 2,50 = \%50

olacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payını hesaplayın

100.000.000 \times 0,40 = 40.000.000

TL

DOL hesaplamasında pay kısmında yer alan Katkı Payını bulmak için toplam satış hasılatı ile katkı payı oranı çarpılır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) bulun

40.000.000 - 24.000.000 = 16.000.000

TL

Faaliyet kârını (FVÖK) bulmak için Katkı Payı tutarından Toplam Sabit Faaliyet Giderleri çıkarılır.

3

Faaliyet Kaldıraç Derecesini (DOL) hesaplayın

DOL = \frac{40.000.000}{16.000.000} = 2,50

DOL formülü, toplam Katkı Payının FVÖK'e bölünmesiyle uygulanır.

4

Satış artışının FVÖK üzerindeki etkisini bulun

\%20 \times 2,50 = \%50

Satışlardaki yüzdesel değişim, Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) ile çarpılarak FVÖK'teki beklenen yüzdesel değişim hesaplanır.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL)

Question 8Question →

Epsilon Endüstri A.Ş.'nin mevcut durumda yıllık net satışları $10.000.000$ TL, Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) $2.000.000$ TL ve yıllık faiz giderleri $1.000.000$ TL'dir. İşletmenin satış hacmindeki $\%10$ 'luk bir artışın, FVÖK üzerinde $\%30$ 'luk bir artış yarattığı bilinmektedir.

İşletme yönetimi, üretim hattında yapacağı bir otomasyon yatırımı ile sabit faaliyet giderlerini $1.000.000$ TL artırmayı, buna karşılık birim değişken maliyetleri düşürerek katkı payı oranını $\%70$ 'e çıkarmayı planlamaktadır. Bu yatırım tamamen özkaynaklarla finanse edileceği için işletmenin mevcut faiz giderlerinde bir değişiklik olmayacaktır.

Buna göre, otomasyon yatırımı sonrası işletmenin aynı satış düzeyindeki ( $10.000.000$ TL) yeni Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) ve satışların bu düzeyden $\%20$ artması durumunda ulaşılacak beklenen FVÖK tutarı aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

3,50 ve 3.400.000 TL

7,00 ve 4.800.000 TL

2,00 ve 2.800.000 TL

2,33 ve 4.400.000 TL

3,00 ve 3.200.000 TL

Show answer & explanation

Answer: 3,50 ve 3.400.000 TL

Answer

Yeni Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) 3,50 ve satışların %20 artması durumunda beklenen FVÖK 3.400.000 TL'dir.

Doğru cevap, işletmenin başlangıç verilerinden yola çıkarak önce baz sabit maliyetlerin (4.000.000 TL) bulunduğu, ardından yeni katkı payı (7.000.000 TL) ve yeni sabit maliyetlere (5.000.000 TL) göre 3,50 Faaliyet Kaldıraç Derecesi'nin (DOL) hesaplandığı seçenektir. Bu katsayı kullanılarak %20'lik satış artışının FVÖK'e yansıması %70 olarak hesaplanır ve yeni FVÖK 3.400.000 TL'ye ulaşır.

Step-by-Step Solution

1

Mevcut DOL ve yatırım öncesi katkı payı tutarının hesaplanması.

DOL = \frac{\%\Delta FV\ddot{O}K}{\%\Delta Sat\imath\text{\c{s}}lar} = \frac{\%30}{\%10} = 3,00

olarak bulunur.

DOL = \frac{Katk\imath\ Pay\imath}{FV\ddot{O}K}

eşitliğinden

3,00 = \frac{Katk\imath\ Pay\imath}{2.000.000} \implies Katk\imath\ Pay\imath = 6.000.000

TL hesaplanır.

Yeni duruma geçmeden önce işletmenin mevcut sabit ve değişken maliyet ayrımının netleştirilmesi gerekmektedir.

2

Mevcut sabit maliyetlerin bulunması.

FV\ddot{O}K = Katk\imath\ Pay\imath - Sabit\ Maliyetler

denklemine göre

2.000.000 = 6.000.000 - Sabit\ Maliyetler \implies Sabit\ Maliyetler = 4.000.000

TL'dir.

Yatırım sonrası artacak olan sabit maliyet tutarını doğru belirleyebilmek için baz sabit maliyetlerin bilinmesi şarttır.

3

Otomasyon yatırımı sonrası yeni maliyet yapısı ve FVÖK değerlerinin belirlenmesi.

Yeni katkı payı oranı

\%70

olduğundan, aynı satış düzeyinde Yeni Katkı Payı

= 10.000.000 \times 0,70 = 7.000.000

TL'dir. Yeni Sabit Maliyetler

= 4.000.000 + 1.000.000 = 5.000.000

TL olur. Yeni

FV\ddot{O}K = 7.000.000 - 5.000.000 = 2.000.000

TL olarak aynı kalır.

Yeni katkı payı oranı değişken maliyetlerin düştüğünü; buna karşılık artan sabit maliyetlerle birlikte FVÖK'ün bu satış seviyesinde sabit kaldığını gösterir.

4

Yeni DOL değerinin ve satışların

\%20

artması durumunda beklenen FVÖK'ün hesaplanması.

Yeni

DOL = \frac{Yeni\ Katk\imath\ Pay\imath}{Yeni\ FV\ddot{O}K} = \frac{7.000.000}{2.000.000} = 3,50

bulunur. Satışlar

\%20

artarsa FVÖK

\%20 \times 3,50 = \%70

oranında artar. Beklenen

FV\ddot{O}K = 2.000.000 \times (1 + 0,70) = 3.400.000

TL olur.

DOL katsayısı, satışlardaki yüzdesel değişimin FVÖK üzerindeki çarpan etkisini ifade ettiğinden doğrudan kâr tahmininde kullanılır.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL)

Question 9Question →

Bir üretim işletmesine ait belirli bir dönemin finansal verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Kalem	Tutar (TL)
Toplam Satış Hasılatı	500.000
Toplam Değişken Maliyetler	300.000
Sabit İşletme Maliyetleri	100.000
Faiz Giderleri	40.000

Buna göre, işletmenin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) kaçtır ve bu durumun finansal anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

1,67 ; Satışlardaki %1'lik bir artış, Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) %1,67'lik bir artış yaratır.

4,00 ; Satışlardaki %1'lik bir artış, Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) %4,00'lük bir artış yaratır.

2,00 ; Satışlardaki %1'lik bir artış, Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) %2,00'lik bir artış yaratır.

3,33 ; Satışlardaki %1'lik bir artış, Hisse Başına Kârda (HBK) %3,33'lük bir artış yaratır.

0,50 ; Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) meydana gelen %1'lik bir artış, Satışlarda %0,50'lik bir artış yaratır.

Show answer & explanation

Answer: 2,00 ; Satışlardaki %1'lik bir artış, Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) %2,00'lik bir artış yaratır.

Answer

2,00 ; Satışlardaki %1'lik bir artış, Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) %2,00'lik bir artış yaratır.

Faaliyet kaldıracı derecesi (DOL),

DOL = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{FVÖK}}

formülü ile hesaplanır. İlk olarak, satışlardan değişken maliyetler çıkarılarak katkı payı bulunur (

500.000 - 300.000 = 200.000

TL). Daha sonra katkı payından sabit işletme maliyetleri çıkarılarak FVÖK bulunur (

200.000 - 100.000 = 100.000

TL). Oranlandığında

DOL = \frac{200.000}{100.000} = 2,00

sonucu elde edilir. Bu oranın anlamı; satışlarda meydana gelecek %1'lik bir değişimin, Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) aynı yönde %2,00'lik bir değişime neden olacağıdır.

Step-by-Step Solution

1

İşletmenin katkı payını hesaplama

Katkı Payı = 500.000 - 300.000 = 200.000 TL

Faaliyet kaldıracı formülünün pay kısmı için toplam satışlardan değişken maliyetler çıkarılır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplama

FVÖK = 200.000 - 100.000 = 100.000 TL

Katkı payından sabit işletme maliyetleri düşülerek operasyonel kârlılık olan FVÖK bulunur.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) hesaplama

DOL = 200.000 / 100.000 = 2,00

Faaliyet kaldıracı derecesi, katkı payının FVÖK'e oranlanmasıyla (

DOL = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{FVÖK}}

) elde edilir.

4

Sonucu finansal olarak yorumlama

Satışlardaki %1'lik artış, FVÖK'te %2,00'lik artış sağlar.

DOL değeri, satış hacmindeki yüzdesel değişimin FVÖK üzerindeki çarpan (kaldıraç) etkisini gösterir.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL)

Alternative Method

DOL aynı zamanda

DOL = \frac{\%\Delta \text{FVÖK}}{\%\Delta \text{Satışlar}}

formülüyle de bulunabilir. Satışların %10 artarak 550.000 TL'ye çıktığı varsayılırsa, yeni katkı payı 220.000 TL ve yeni FVÖK 120.000 TL olur. FVÖK'teki artış oranı

20.000 / 100.000 = \%20

'dir. Buradan

\%20 / \%10 = 2,00

değeri teyit edilebilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 10Question →

Zeta Endüstri A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ilişkin temel finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	1.200.000
Değişken Maliyetler	700.000
Sabit Faaliyet Maliyetleri	300.000
Faiz Giderleri	100.000

Buna göre, işletmenin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) kaçtır ve bu değer finansal açıdan neyi ifade etmektedir?

2,50 ; Satışlardaki %1'lik bir değişimin, faiz ve vergi öncesi kârda (FVÖK) %2,50 oranında bir değişim yaratacağını ifade eder.

5,00 ; Satışlardaki %1'lik bir değişimin, vergi öncesi kârda %5,00 oranında bir değişim yaratacağını ifade eder.

2,00 ; Faiz ve vergi öncesi kârdaki (FVÖK) %1'lik bir değişimin, vergi öncesi kârda %2,00 oranında bir değişim yaratacağını ifade eder.

4,50 ; Satışlardaki %1'lik bir değişimin, faaliyet kârında %4,50 oranında bir değişim yaratacağını ifade eder.

6,00 ; Satışlardaki %1'lik bir değişimin, faaliyet kârında %6,00 oranında bir değişim yaratacağını ifade eder.

Show answer & explanation

Answer: 2,50 ; Satışlardaki %1'lik bir değişimin, faiz ve vergi öncesi kârda (FVÖK) %2,50 oranında bir değişim yaratacağını ifade eder.

Answer

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi 2,50'dir ve bu durum satışlardaki %1'lik bir değişimin, faiz ve vergi öncesi kârda (FVÖK) %2,50 oranında bir değişim yaratacağını ifade eder.

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL), bir işletmenin satışlarındaki değişimin faaliyet kârı (FVÖK) üzerindeki etkisini gösterir. Formülü

DOL = \frac{Katkı Payı}{FVÖK}

şeklindedir. Tablodaki verilere göre Katkı Payı =

1.200.000 - 700.000 = 500.000 TL

ve

FVÖK = 500.000 - 300.000 = 200.000 TL

'dir. Bu değerler oranlandığında

500.000 / 200.000 = 2,50

bulunur. Bunun finansal anlamı, işletmenin satış hacmindeki %1'lik bir artış veya azalışın, faaliyet kârında (FVÖK) %2,50'lik bir artış veya azalış yaratacak olmasıdır.

Step-by-Step Solution

1

İşletmenin Katkı Payını hesaplayınız.

Katkı Payı = Net Satışlar - Değişken Maliyetler = 1.200.000 - 700.000 = 500.000 TL

Faaliyet kaldıracını bulmak için öncelikle satış gelirlerinden sadece üretim ve faaliyete bağlı değişken giderlerin çıkarılması gerekir.

2

İşletmenin Faiz ve Vergi Öncesi Kârını (FVÖK) hesaplayınız.

FVÖK = Katkı Payı - Sabit Faaliyet Maliyetleri = 500.000 - 300.000 = 200.000 TL

Faaliyet kaldıracı oranının paydasında yer alan faaliyet kârına ulaşmak için katkı payından sabit işletme giderleri düşülmelidir.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) formülünü uygulayınız.

DOL = \frac{Katkı Payı}{FVÖK} = \frac{500.000}{200.000} = 2,50

DOL, katkı payının faaliyet kârına oranlanmasıyla bulunur.

4

Bulunan DOL değerini yorumlayınız.

Satışlardaki %1'lik değişimin FVÖK üzerindeki etkisi %2,50'dir.

Faaliyet kaldıracı, işletmenin sabit maliyetleri nedeniyle satış hacmindeki değişimin faaliyet kârına (FVÖK) olan duyarlılığını ölçer.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL) Hesaplama ve Yorumlama

Question 11Question →

Vega Lojistik A.Ş.'nin 2026 yılı faaliyet dönemi için planladığı bütçe verileri şöyledir:

- Birim hizmet bedeli (Satış Fiyatı): $400$ TL
- Birim değişken maliyet: $200$ TL
- Hedeflenen hizmet (satış) miktarı: $5.000$ birim
- Toplam sabit işletme giderleri: $750.000$ TL
- Sabit finansman (faiz) giderleri: $150.000$ TL

Buna göre, işletmenin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) kaçtır ve hedeflenen satış miktarında gerçekleşecek $\%15$ 'lik bir artış, Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) yüzde kaç oranında artıracaktır?

4,00

;

\%60

artırır

2,50

;

\%37,5

artırır

10,00

;

\%150

artırır

8,00

;

\%120

artırır

0,25

;

\%3,75

artırır

Show answer & explanation

Answer: $4,00$ ; $\%60$ artırır

Answer

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi 4,00 olup, satışlardaki %15'lik artış FVÖK'ü %60 oranında artırır.

Faaliyet kaldıracı derecesi (DOL), Toplam Katkı Payının FVÖK'e bölünmesiyle bulunur. İşletmenin toplam katkı payı

1.000.000

TL ve FVÖK'ü

250.000

TL'dir. Buna göre

DOL = 1.000.000 / 250.000 = 4,00

olarak hesaplanır. DOL, satışlardaki

\%1

'lik değişimin FVÖK'te yaratacağı etkiyi gösterdiğinden; satışlardaki

\%15

'lik artış, FVÖK'te

4,00 \times \%15 = \%60

'lık bir artışa neden olur.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Katkı Payını hesaplayın.

Katkı Payı = 5.000 * (400 - 200) = 1.000.000 TL

Faaliyet kaldıracı derecesini bulmak için öncelikle satış hasılatından değişken maliyetlerin çıkarılmasıyla elde edilen toplam katkı payına ihtiyaç vardır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) değerini hesaplayın.

FVÖK = 1.000.000 - 750.000 = 250.000 TL

DOL formülünün paydasında yer alan FVÖK değeri, katkı payından sabit işletme giderlerinin düşülmesiyle bulunur.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) hesaplayın.

DOL = 1.000.000 / 250.000 = 4,00

DOL, toplam katkı payının FVÖK'e bölünmesiyle elde edilir ve satışlardaki %1'lik değişimin FVÖK üzerindeki etkisini ölçer.

4

Satışlardaki %15'lik artışın FVÖK üzerindeki etkisini hesaplayın.

FVÖK'teki Değişim = 4,00 * %15 = %60

DOL çarpanı ile satışlardaki oransal değişim çarpılarak FVÖK'teki oransal artış bulunur.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) Hesaplaması ve Yorumlanması

Question 12Question →

Orion Havacılık Parçaları A.Ş., ürettiği özel bir motor bileşeni için belirli bir faaliyet dönemine ait aşağıdaki verileri paylaşmıştır:

- Birim Satış Fiyatı: $5.000$ TL
- Birim Değişken Maliyet: $3.000$ TL
- Toplam Sabit İşletme Maliyetleri: $5.000.000$ TL
- Sabit Finansman Giderleri (Faiz): $1.000.000$ TL
- Mevcut Satış Miktarı: $5.000$ adet

İşletme yönetimi, pazardaki olumlu gelişmeler doğrultusunda gelecek yıl satış miktarının $\%15$ artacağını öngörmektedir.

Buna göre, işletmenin Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) ve satışlardaki bu artışın Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) yaratacağı beklenen oransal artış sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

DOL =

1,25

; FVÖK'teki Beklenen Artış =

\%18,75

DOL =

4,00

; FVÖK'teki Beklenen Artış =

\%60

DOL =

2,00

; FVÖK'teki Beklenen Artış =

\%30

DOL =

2,50

; FVÖK'teki Beklenen Artış =

\%37,5

DOL =

0,50

; FVÖK'teki Beklenen Artış =

\%7,5

Show answer & explanation

Answer: DOL = $2,00$ ; FVÖK'teki Beklenen Artış = $\%30$

Answer

Faaliyet kaldıracı derecesinin 2,00 ve FVÖK'teki beklenen oransal artışın %30 olduğu seçenektir.

Faaliyet kaldıracı derecesi (DOL), toplam katkı payının faaliyet kârına (FVÖK) oranlanmasıyla bulunur. İşletmenin toplam katkı payı

10.000.000

TL ve FVÖK değeri

5.000.000

TL olduğundan

DOL = 2,00

çıkar. DOL aynı zamanda FVÖK'teki yüzdesel değişimin satışlardaki yüzdesel değişime oranını ifade eder. Bu durumda satışlardaki

\%15

'lik artış, faaliyet kârında

2,00 \times \%15 = \%30

oranında bir artışa neden olacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Katkı Payını hesaplayın.

Toplam Katkı Payı =

Q \times (P - V) = 5.000 \times (5.000 - 3.000) = 10.000.000

TL

Faaliyet kaldıracı formülünün pay kısmını elde etmek için.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayın.

FVÖK = Toplam Katkı Payı - Sabit İşletme Maliyetleri =

10.000.000 - 5.000.000 = 5.000.000

TL

Faaliyet kaldıracı formülünün payda kısmını elde etmek için.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) hesaplayın.

DOL = Toplam Katkı Payı / FVÖK =

10.000.000 / 5.000.000 = 2,00

Sabit işletme maliyetlerinin satışlardaki değişime karşı kârlılığı ne ölçüde büyüteceğini bulmak için.

4

FVÖK'teki beklenen oransal artışı hesaplayın.

Beklenen Artış =

DOL \times \% \Delta Sat\imath\text{\c{s}}lar = 2,00 \times \%15 = \%30

Satış miktarındaki artışın faaliyet kârına (FVÖK) yansımasını tespit etmek için.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL) ve FVÖK Duyarlılığı

Question 13Question →

Poyraz Üretim A.Ş. tek tip mamul üretmekte olup mamulün birim satış fiyatı $200$ TL'dir. İşletme yönetimi, üretim hattını yenilemek ve maliyet yapısını değiştirmek için iki farklı senaryo üzerinde durmaktadır:

- Mevcut Durum (Senaryo 1): Yıllık sabit faaliyet maliyetleri $1.200.000$ TL olup, mevcut yapıda işletmenin başabaş (kâr geçiş) noktası üretim miktarı $20.000$ adettir.
- Otomasyon Yatırımı (Senaryo 2): Üretim hattının tam otomatik hale getirilmesiyle yıllık sabit faaliyet maliyetleri iki katına çıkarak $2.400.000$ TL'ye yükselecek, ancak artan verimlilik sayesinde birim değişken maliyetler mevcut duruma göre $30$ TL azalacaktır.

İşletmenin gelecek yıl için planladığı satış hacmi $40.000$ adettir.

Buna göre, planlanan satış hacminde Senaryo 1 ve Senaryo 2 için Faaliyet Kaldıraç Dereceleri (DOL) sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

2,00

ve

3,00

2,00

ve

1,50

0,50

ve

0,33

2,00

ve

4,00

1,27

ve

1,54

Show answer & explanation

Answer: $2,00$ ve $3,00$

Answer

Senaryo 1 için Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) 2,00 ve Senaryo 2 için Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) 3,00'tür.

Sorunun çözümünde ilk olarak mevcut durumun (Senaryo 1) birim maliyet yapısı çözülmelidir. Başabaş noktası (20.000 adet) = Sabit Maliyetler (1.200.000 TL) / Birim Katkı Payı formülünden, Senaryo 1 için birim katkı payı 60 TL bulunur. Satış fiyatı 200 TL olduğuna göre birim değişken maliyet 140 TL'dir. 40.000 adet satış için; Toplam Katkı Payı = 40.000 x 60 = 2.400.000 TL ve FVÖK = 2.400.000 - 1.200.000 = 1.200.000 TL olur. Formül gereği DOL = Toplam Katkı Payı / FVÖK = 2.400.000 / 1.200.000 = 2,00 olarak hesaplanır. Senaryo 2'de ise sabit maliyetler 2.400.000 TL'ye çıkar, birim değişken maliyet 140 - 30 = 110 TL'ye düşer. Bu durumda yeni birim katkı payı 90 TL'dir. 40.000 adet satış için; Yeni Toplam Katkı Payı = 40.000 x 90 = 3.600.000 TL ve Yeni FVÖK = 3.600.000 - 2.400.000 = 1.200.000 TL olur. Senaryo 2 için DOL = 3.600.000 / 1.200.000 = 3,00 bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Senaryo 1 (Mevcut Durum) için birim katkı payı ve birim değişken maliyetin hesaplanması.

Birim Katkı Payı =

60

TL, Birim Değişken Maliyet (

v_1

) =

140

TL.

Başabaş üretim miktarı = Sabit Maliyetler / Birim Katkı Payı formülünden;

20.000 = 1.200.000 / Birim Katkı Payı \Rightarrow Birim Katkı Payı = 60

TL bulunur. Birim Fiyat (200) - Birim Katkı Payı (60) = Birim Değişken Maliyet (140 TL) elde edilir.

2

Planlanan

40.000

adet satış için Senaryo 1'in Faaliyet Kaldıraç Derecesinin (DOL) hesaplanması.

Senaryo 1 DOL =

2,00

.

Toplam Katkı Payı =

40.000 \times 60 = 2.400.000

TL.

FVÖK = Toplam Katkı Payı - Sabit Maliyetler = 2.400.000 - 1.200.000 = 1.200.000

TL.

DOL = Toplam Katkı Payı / FVÖK = 2.400.000 / 1.200.000 = 2,00

olarak bulunur.

3

Senaryo 2 (Otomasyon) için yeni maliyet yapısının belirlenmesi.

Yeni Sabit Maliyetler =

2.400.000

TL, Yeni Birim Değişken Maliyet (

v_2

) =

110

TL, Yeni Birim Katkı Payı =

90

TL.

Sabit maliyetler iki katına çıktığı için

1.200.000 \times 2 = 2.400.000

TL olur. Birim değişken maliyet

30

TL azaldığı için

140 - 30 = 110

TL olur. Yeni Birim Katkı Payı =

200 - 110 = 90

TL olarak hesaplanır.

4

Planlanan

40.000

adet satış için Senaryo 2'nin Faaliyet Kaldıraç Derecesinin (DOL) hesaplanması.

Senaryo 2 DOL =

3,00

.

Yeni Toplam Katkı Payı =

40.000 \times 90 = 3.600.000

TL. Yeni

FVÖK = 3.600.000 - 2.400.000 = 1.200.000

TL.

DOL = Yeni Toplam Katkı Payı / Yeni FVÖK = 3.600.000 / 1.200.000 = 3,00

olarak bulunur.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL), sabit faaliyet maliyetlerinin varlığı durumunda satışlardaki yüzdesel değişimin faaliyet kârı (FVÖK) üzerindeki yüzdesel etkisini ölçer. Otomasyon gibi yatırımlar, değişken maliyetleri düşürüp sabit maliyetleri artırarak işletmenin katkı payı oranını ve faaliyet kaldıracını (riskini) yükseltir.

Question 14Question →

Toros Gıda A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ilişkin temel finansal verileri aşağıda verilmiştir:

Kalem	Tutar (TL)
Net Satış Hasılatı	$1.500.000$
Toplam Değişken Giderler	$900.000$
Toplam Sabit Giderler	$400.000$
Faiz Giderleri	$100.000$

Buna göre, işletmenin bu faaliyet seviyesindeki Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) kaçtır?

2,00

3,00

5,50

6,00

7,50

Show answer & explanation

Answer: $3,00$

Answer

İşletmenin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) 3,00'tür.

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL), işletmenin katkı payının faaliyet kârına (FVÖK) bölünmesiyle bulunur. Tablodaki verilere göre Katkı Payı = 1.500.000 - 900.000 = 600.000 TL ve FVÖK = 600.000 - 400.000 = 200.000 TL olarak hesaplanır. Buradan DOL = 600.000 / 200.000 = 3,00 değerine ulaşılır. Faiz giderleri finansal bir yükümlülük olduğu için DOL hesaplamasında dikkate alınmaz.

Step-by-Step Solution

1

İşletmenin toplam katkı payını hesaplayınız.

Katk\text{\i}\ Pay\text{\i} = Net\ Sat\text{\i}\text{\c{s}}lar - Toplam\ De\text{\u011f}i\text{\c{s}}ken\ Giderler = 1.500.000 - 900.000 = 600.000

TL

Faaliyet kaldıracının formülünde pay kısmında katkı payı yer almaktadır.

2

İşletmenin Faiz ve Vergi Öncesi Kârını (FVÖK) hesaplayınız.

FV\ddot{O}K = Katk\text{\i}\ Pay\text{\i} - Toplam\ Sabit\ Giderler = 600.000 - 400.000 = 200.000

TL

Faaliyet kaldıracı formülünün paydası işletmenin faaliyet kârını (FVÖK) ifade eder.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesini (DOL) formül ile hesaplayınız.

DOL = \frac{Katk\text{\i}\ Pay\text{\i}}{FV\ddot{O}K} = \frac{600.000}{200.000} = 3,00

Faaliyet kaldıracı, işletmenin kullandığı sabit maliyetlerin kârlılık üzerindeki etkisini ölçmek için bu oranlama ile hesaplanır.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL), işletmenin sabit faaliyet giderlerinin kârlılık üzerindeki etkisini ölçer ve Katkı Payı / FVÖK formülü ile hesaplanır. Faiz giderleri finansal bir yükümlülük olduğundan bu aşamada hesaba katılmaz.

Question 15Question →

Vega Lojistik A.Ş.'nin sunduğu standart taşıma hizmetine ilişkin birim fiyat $500$ TL, birim değişken maliyet ise $300$ TL'dir. İşletmenin yıllık toplam sabit faaliyet giderleri $1.200.000$ TL, yıllık faiz giderleri ise $300.000$ TL olarak gerçekleşmiştir. İlgili faaliyet döneminde $10.000$ birim taşıma hizmeti sunulmuştur.

İşletme yönetimi, gelecek yıl sunulan hizmet hacminin $\%20$ artacağını öngörmektedir.

Buna göre, işletmenin Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) ve öngörülen satış hacmindeki artışın Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) yaratacağı yüzdesel artış aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

4,00

ve

\%80

2,50

ve

\%50

1,60

ve

\%32

2,50

ve

\%20

0,40

ve

\%8

Show answer & explanation

Answer: $2,50$ ve $\%50$

Answer

İşletmenin Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) 2,50 ve FVÖK'teki yüzdesel artış %50 olacaktır.

Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL), Toplam Katkı Payının FVÖK'e bölünmesiyle hesaplanır. Verilen bilgiler doğrultusunda Toplam Katkı Payı =

10.000 \times (500 - 300) = 2.000.000

TL ve FVÖK =

2.000.000 - 1.200.000 = 800.000

TL'dir. Buradan

DOL = 2.000.000 / 800.000 = 2,50

bulunur. Satış hacmi

\%20

arttığında, FVÖK'teki yüzdesel artış

DOL \times \%20 = 2,50 \times 0,20 = \%50

olacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Katkı Payını hesaplayın.

Birim Katkı Payı =

500 - 300 = 200

TL. Toplam Katkı Payı =

10.000 \times 200 = 2.000.000

TL.

DOL hesaplamasında pay kısmında yer alan toplam katkı payını (veya brüt karı) bulmak için birim satışlardan elde edilen katkı, hizmet miktarı ile çarpılır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayın.

FV\ddot{O}K = 2.000.000 - 1.200.000 = 800.000

TL.

DOL hesaplamasında payda kısmında yer alan faaliyet kârını bulmak için toplam katkı payından sabit faaliyet giderleri çıkarılır. Faiz giderleri bu aşamada dikkate alınmaz.

3

Faaliyet Kaldıraç Derecesini (DOL) hesaplayın.

DOL = \frac{2.000.000}{800.000} = 2,50

.

İşletmenin sabit faaliyet giderlerinden kaynaklanan kaldıraç etkisini ölçmek için toplam katkı payı faaliyet kârına (FVÖK) bölünür.

4

FVÖK'teki öngörülen yüzdesel artışı hesaplayın.

FV\ddot{O}K\text{ Artışı} = DOL \times \text{Satış Artışı} = 2,50 \times \%20 = \%50

.

Faaliyet kaldıracı derecesi, satışlardaki %1'lik bir değişimin FVÖK üzerinde yaratacağı % değişimi ifade ettiği için, satış artış oranı ile DOL değeri çarpılır.

Key Concept

Faaliyet kaldıracı (DOL), işletmenin sabit faaliyet giderlerinin karlılığa etkisini ölçer ve DOL = (Toplam Katkı Payı) / FVÖK formülüyle hesaplanır. Satışlardaki % değişim DOL ile çarpılarak FVÖK'teki % değişim bulunur.

Question 16Question →

Merkez Makine Sanayi A.Ş., tek tip bir endüstriyel parça üretimi gerçekleştirmektedir. Şirketin ilgili faaliyet dönemine ait temel verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Veri Kalemi	Tutar / Miktar
Birim Satış Fiyatı	$120$ TL
Birim Değişken Maliyet	$70$ TL
Yıllık Satış Miktarı	$40.000$ adet
Yıllık Sabit Faaliyet Maliyetleri	$1.500.000$ TL
Yıllık Faiz Giderleri	$100.000$ TL

İşletme yönetimi, yeni pazarlama stratejileri sayesinde gelecek dönemde satış miktarında $\%15$ 'lik bir artış beklemektedir.

Buna göre, şirketin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) ve beklenen satış artışının Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) üzerinde yaratacağı tahmini değişim oranı aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

1,25

ve

\%18,75

6,60

ve

\%99

5,00

ve

\%75

4,00

ve

\%60

0,25

ve

\%3,75

Show answer & explanation

Answer: $4,00$ ve $\%60$

Answer

Şirketin faaliyet kaldıracı derecesi (DOL)

4,00

olup, beklenen satış artışının FVÖK üzerindeki tahmini değişimi

\%60

oranındadır.

Faaliyet kaldıracı derecesi (DOL), işletmenin toplam katkı payının Faiz ve Vergi Öncesi Kâra (FVÖK) oranlanmasıyla hesaplanır. İşletmenin birim katkı payı

(120 - 70) = 50

TL, toplam katkı payı ise

40.000 \times 50 = 2.000.000

TL'dir. Toplam katkı payından

1.500.000

TL tutarındaki sabit faaliyet maliyeti çıkarıldığında

500.000

TL FVÖK elde edilir. Bu durumda DOL =

2.000.000 / 500.000 = 4,00

bulunur. Bu katsayı, satışlardaki her

\%1

'lik artışın FVÖK'te

\%4

artış yaratacağını gösterir. Gelecek dönem beklenen

\%15

'lik satış artışı, FVÖK üzerinde

(4,00 \times \%15) = \%60

oranında bir artış sağlayacaktır. Faiz giderleri sadece finansal kaldıracı ilgilendirdiği için faaliyet kaldıracı hesabında kullanılmaz.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Katkı Payının bulunması

Toplam Katkı Payı =

40.000 \times (120 - 70) = 2.000.000

TL

Faaliyet kaldıracı oranını hesaplamak için öncelikle satış gelirlerinden tüm değişken maliyetlerin düşülmesiyle katkı payına ulaşılmalıdır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârın (FVÖK) bulunması

FVÖK =

2.000.000 - 1.500.000 = 500.000

TL

Toplam katkı payından işletmenin sabit faaliyet maliyetleri çıkarılarak faaliyet kârı (FVÖK) bulunur. Faiz giderleri finansal maliyet olduğu için bu aşamada dikkate alınmaz.

3

Faaliyet Kaldıracı Derecesinin (DOL) hesaplanması

DOL =

2.000.000 / 500.000 = 4,00

Faaliyet kaldıracı (DOL), toplam katkı payının FVÖK'e bölünmesiyle bulunur. Bu değer, satışlardaki

\%1

'lik değişimin FVÖK'te yaratacağı oransal değişimi ifade eder.

4

Satışlardaki artışın FVÖK üzerindeki etkisinin hesaplanması

Beklenen FVÖK Artışı =

4,00 \times \%15 = \%60

Satışlardaki yüzdesel artış oranı faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) ile çarpılarak, beklenen FVÖK yüzdesel artışı tahmin edilir.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı Derecesi (DOL) ve FVÖK Hassasiyeti

Faaliyet Kaldıracı (DOL)

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes