Question

Difficulty: MediumKuruluş Yeri Seçimini Etkileyen Faktörler

Gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletme, birbirini tamamlayan iki farklı üretim tesisi kurmak için lokasyon araştırması yapmaktadır. Birinci tesiste; hasat edilen taze tarım ürünleri işlenerek yüksek oranda posa ve su ayrıştırılacak, böylece dondurulmuş meyve özütü (konsantresi) elde edilecektir. İkinci tesiste ise; bu konsantreler yüksek miktarda su, tatlandırıcı ve koruyucu maddelerle birleştirilerek nihai tüketiciye sunulacak olan şişelenmiş meyve sularına dönüştürülecektir.

Buna göre, işletmenin kuruluş yeri seçimi ve tesis tasarımı kararlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi üretim yönetimi prensiplerine en uygundur?

  1. A
    Şişeleme yapılan ikinci tesisin üretim esnekliğini artırmak amacıyla sürece göre (atölye tipi) yerleşim planı benimsenmeli ve tesis nitelikli işgücü piyasasına yakın konumlandırılmalıdır.
  2. B
    Ağırlık merkezi yöntemi prensipleri gereğince, nakliye sürelerini dengelemek için her iki tesis taşınan yük hacminden bağımsız olarak hammadde ve pazarın tam coğrafi orta noktasına kurulmalıdır.
  3. C
    Birinci tesis üretilen ara mamulün bozulma riskinden dolayı tüketim pazarına yakın seçilirken, ikinci tesis tedarik zinciri güvenliğini sağlamak için tarım arazilerine yakın konumlandırılmalıdır.
  4. Birinci tesis üretim sürecinde hacim ve ağırlık kaybı yaşandığı için hammadde kaynağına yakın; ikinci tesis ise hacim ve ağırlık kazandığı için tüketim pazarına yakın kurulmalıdır.Answer
  5. E
    Tarımsal hammaddelerde mutlak sıfır stokla çalışabilmek için tam zamanında üretim (JIT) uygulanmalı ve birinci tesis hammadde yerine büyük tedarikçi depolarına yakın konumlandırılmalıdır.

Answer

Birinci tesisin hammadde kaynağına, ikinci tesisin ise tüketim pazarına yakın konumlandırılması gerektiğini ifade eden seçenek doğrudur.
Kuruluş yeri seçiminde ulaştırma maliyetleri kritik bir rol oynar. Üretim esnasında hammaddenin ağırlığı veya hacmi azalıyorsa (şeker pancarından şeker, meyveden konsantre elde edilmesi vb.), taşıma maliyetlerinden tasarruf etmek için tesis hammadde kaynağına yakın kurulur. Üretim sürecinde ürüne başka maddeler (özellikle su) eklenerek ağırlığı veya hacmi artıyorsa (şişeleme, meşrubat, mobilya montajı vb.), nihai ürünü taşımak hammaddeleri taşımaktan daha zor ve maliyetli olacağı için tesis tüketim pazarına yakın kurulur. Bu nedenle birinci tesisin hammaddeye, ikinci tesisin pazara yakın olması üretim yönetimi kurallarına en uygun karardır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tesisin üretim sürecindeki ağırlık ve hacim değişimini analiz etme
Taze meyveler işlenip su ve posa atıldığı için ciddi bir ağırlık ve hacim kaybı yaşanır.
Kuruluş yeri faktörlerinden 'taşıma maliyeti' optimizasyonunu belirleyebilmek için hammadde-mamul fiziksel ilişkisinin tespit edilmesi gerekir.
2
İkinci tesisin üretim sürecindeki ağırlık ve hacim değişimini analiz etme
Meyve özütüne su ve diğer maddeler eklenip şişelendiği için nihai üründe büyük bir hacim ve ağırlık kazanımı söz konusudur.
Hacmi veya ağırlığı artan ürünlerin taşınması daha masraflı olacağından lokasyon tercih yönünü belirlemek amacıyla.
3
Ağırlık kazanma/kaybetme analizine göre optimum kuruluş yeri kuralını uygulama
Taşıma maliyetlerini en aza indirmek için; ağırlık kaybeden birinci üretim süreci hammaddeye, ağırlık kazanan ikinci üretim süreci pazara yakın olmalıdır.
İşletmeler, nakliyesi en zor ve maliyetli olan unsura (hammadde veya bitmiş ürün) fiziksel olarak yakınlaşmayı tercih eder.

Key Concept

Kuruluş Yeri Seçimini Etkileyen Faktörler (Hammaddeye ve Pazara Yakınlık)
Rate this question