Question

Difficulty: Mediumİç Çevre Analizi Teknikleri

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir hava yolu işletmesi, stratejik planlama sürecinde mevcut yeteneklerini değerlendirmektedir. İşletmenin kullandığı entegre biletleme ve yolcu takip yazılımı, operasyonel maliyetleri düşürerek büyük bir değer yaratmakta ve örgütün tüm departmanları bu sistemi koordineli biçimde kullanabilmektedir. Ancak söz konusu yazılım, piyasadaki diğer tüm rakip hava yolu şirketleri tarafından da lisanslanarak standart olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle sistemin ender bulunma veya taklit edilememe gibi bir özelliği yoktur.

Buna göre, işletmenin biletleme yazılımı stratejik yönetim literatüründeki iç çevre analiz teknikleri bağlamında değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Değerli bir kaynak olmasına karşın rakiplerde de bulunduğu (nadir olmadığı) için işletme açısından rekabetçi eşitlik (parite) durumunu ifade eder.Answer
  2. B
    Teknolojik çevre unsurlarından biri olduğu için PESTEL analizi kapsamında dış çevre fırsatı olarak değerlendirilir ve geçici rekabet avantajı sağlar.
  3. C
    Sektördeki mevcut rakiplerin gücünü dengelediği için Porter'ın Beş Güç modeline göre iç çevrede sürdürülebilir rekabet avantajı oluşturur.
  4. D
    Sistemin örgüt tarafından etkili bir şekilde kullanılması, kaynağın taklit edilebilirliğini ortadan kaldırarak kullanılmayan rekabet avantajına yol açar.
  5. E
    Dış çevreden gelen teknolojik bir tehdidi engellediği için SWOT analizinin zayıf yönler (W) boyutunda ele alınarak rekabetçi dezavantaj olarak sınıflandırılır.

Answer

İşletmenin biletleme yazılımı değerli olmasına rağmen ender bulunmadığı (nadir olmadığı) için VRIO çerçevesine göre rekabetçi eşitlik (parite) sağlar.
Stratejik yönetimde iç çevre analizi için kullanılan VRIO çerçevesi; kaynakların Değer (Value), Nadirlik (Rarity), Taklit Edilemezlik (Inimitability) ve Örgüt (Organization) boyutlarında incelenmesine dayanır. Sorudaki vakada, hava yolu işletmesinin biletleme yazılımının değer yarattığı belirtilmiştir (Değer = Evet). Ancak bu yazılım diğer tüm rakiplerde de bulunduğundan ender bir kaynak değildir (Nadirlik = Hayır). VRIO modelinin mantıksal hiyerarşisine göre; değerli ancak nadir olmayan kaynaklar, işletmenin pazarda rekabet edebilmesi için bir zorunluluktur ve işletmeye rakiplerine karşı bir üstünlük sağlamaz. Bu durum 'rekabetçi eşitlik' veya 'rekabetçi parite' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki analiz türünün (İç Çevre Analizi) gerektirdiği modeli belirle.
İşletmenin sahip olduğu kaynak ve yetenekler VRIO (Değer, Nadirlik, Taklit Edilemezlik, Örgüt) çerçevesiyle analiz edilmelidir.
PESTEL ve Porter gibi modeller dış çevreyi analiz ederken, işletmenin kendi yazılım altyapısı bir iç çevre unsurudur.
2
Kaynağın Değer (Value) boyutunu değerlendir.
Yazılım operasyonel maliyetleri düşürdüğü için 'Değerli'dir (Evet).
Değerli olmayan kaynaklar doğrudan rekabetçi dezavantaja yol açar.
3
Kaynağın Nadirlik (Rarity) boyutunu değerlendir.
Yazılım rakipler tarafından da standart olarak kullanıldığı için 'Nadir' değildir (Hayır).
VRIO hiyerarşisinde değerli olan ancak nadir olmayan bir kaynak rakiplerle aynı seviyede kalmayı sağladığından analizin sonucu rekabetçi eşitliktir.

Key Concept

İç Çevre Analizi ve VRIO Çerçevesi
Estimated Time:1m 15s
Rate this question