Question

Difficulty: MediumÖrgütsel Stres Yönetimi

Bir kamu kurumunun Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünde proje koordinatörü olarak görev yapan Hakan Bey, üst yönetim ile saha ekipleri arasında köprü görevi görmekte ancak her iki taraftan gelen birbirine zıt beklentiler nedeniyle yoğun baskı hissetmektedir. Zamanla yarışan, aynı anda birden fazla işi yapmaya çalışan ve sabırsız bir yapıya sahip olan Hakan Bey, ilk başlarda bu yoğunlukla başa çıkmak için tüm fizyolojik ve psikolojik enerjisini seferber etmiş, sorunları çözmek için yüksek bir çaba göstermiştir. Ancak gelinen son noktada organizmanın savunma mekanizmaları tamamen çökmüş, karar alma yetisi zayıflamış ve kronik yorgunluk ortaya çıkmıştır. İnsan Kaynakları birimi, benzer sorunların tekrarlanmaması amacıyla çalışanların görev, yetki ve sorumluluk sınırlarını netleştirecek iş tasarımları yapma kararı almıştır.

Bu vakadaki örgütsel davranış kavramları ve stres yönetimi stratejileri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hakan Bey'in yaşadığı durum 'rol belirsizliği' olarak adlandırılır ve kurumun görev sınırlarını netleştirmesi, işi yapacak personelin niteliklerine odaklanan bireysel bir stres müdahalesidir.
  2. B
    Hakan Bey 'B Tipi' kişilik yapısına uygun davranmaktadır ve ilk başlarda gösterdiği yoğun çaba Selye'nin modeline göre 'direnme' aşamasında olduğunu, sorunun ise rekabetçi bir stratejiyle çözüleceğini gösterir.
  3. Hakan Bey 'A Tipi' kişilik özelliği göstermekte olup Selye'nin Genel Uyum Sendromu modeline göre 'tükenme' aşamasındadır; kurumun uygulayacağı iş tasarımı ise örgütsel düzeyde bir stres yönetim stratejisidir.Answer
  4. D
    Yaşanan iletişim sorunu yöneticinin 'bireylerarası' rolünü yerine getirememesinden kaynaklanmakta olup, Hakan Bey'in mesai dışı çalışması örgütün yapısal sorunlarını çözmeye yönelik kurumsal bir zaman yönetimi taktiğidir.
  5. E
    İki tarafın beklentilerinin birbirinden farklı algılanması 'hale etkisi' yanılgısıdır ve Hakan Bey'in şu an içinde bulunduğu durum Selye'nin modelindeki 'alarm' aşamasını temsil eder.

Answer

Doğru ifade; Hakan Bey'in A Tipi kişilik özelliklerine sahip olduğunu, Selye'nin modeline göre tükenme aşamasında bulunduğunu ve İnsan Kaynaklarının müdahalesinin örgütsel bir stres yönetim stratejisi olduğunu belirten seçenektir.
Vaka metni incelendiğinde üç temel örgütsel davranış tespiti yapılmaktadır: 1) Zaman baskısı hisseden ve sabırsız olan Hakan Bey 'A Tipi' kişiliktedir. 2) Stresin uzun sürmesi sonucu organizmanın iflas etmesi Selye'nin Genel Uyum Sendromu'nda 'tükenme' (exhaustion) aşamasıdır. 3) İnsan Kaynakları biriminin iş tanımlarını ve sınırlarını revize etmesi, iş ortamını iyileştirmeyi amaçlayan 'örgütsel stres yönetimi' stratejilerindendir. Doğru seçenek tüm bu tespitleri eksiksiz ve doğru bir şekilde barındırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki kişilik özelliklerini analiz etme
Metindeki 'zamanla yarışan', 'aynı anda birden fazla işi yapmaya çalışan' ve 'sabırsız' ifadelerinden Hakan Bey'in A Tipi kişilik özelliğine sahip olduğu belirlenir.
Kişilik tipleri, bireylerin stres kaynaklarına karşı gösterdikleri duyarlılığı ve verdikleri tepkileri doğrudan etkiler.
2
Genel Uyum Sendromu (GAS) aşamasını tespit etme
Metindeki 'savunma mekanizmaları tamamen çökmüş' ve 'kronik yorgunluk ortaya çıkmıştır' ifadelerinden Hakan Bey'in Selye'nin modelindeki Tükenme (Exhaustion) aşamasına ulaştığı saptanır.
Selye'nin modelinde stresin uzun süre devam etmesi ve organizmanın adaptasyon enerjisinin bitmesi tükenme evresi olarak tanımlanır.
3
Stres kaynağını ve müdahale stratejisinin düzeyini belirleme
Birbirine zıt beklentilerin 'rol çatışması' yarattığı ve kurumun görev sınırlarını netleştirme kararının (iş tasarımı) 'örgütsel stres yönetimi' taktiği olduğu tespit edilir.
Bireysel stres yönetimi kişinin kendi uyguladığı teknikleri (zaman yönetimi, gevşeme) kapsarken; işin yapısı, yetki sınırları ve örgüt iklimine yönelik yapısal değişiklikler örgütsel düzeyde ele alınır.

Key Concept

Örgütsel Stres Kaynakları, Genel Uyum Sendromu ve Stres Yönetim Stratejileri
Rate this question