Examkin

Question

Difficulty: HardÖrgütsel Stres Yönetimi

Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Hava Trafik Kontrol Merkezinde vardiya amiri olarak görev yapan Ceren Hanım; yapısı gereği sürekli zamana karşı yarışan, aynı anda birçok uçuş verisini takip ederken sabırsızlanan ve yüksek başarı arzusuyla hareket eden bir çalışandır. Son zamanlarda, kurum yönetiminin "hava sahası kapasitesini maksimum seviyeye çıkarma" beklentisi ile uymakla yükümlü olduğu "katı uluslararası uçuş mesafe ve güvenlik standartları" arasında kalmıştır. Birbiriyle bağdaşmayan bu iki hedef onda ciddi bir baskı yaratmıştır. Sürecin ilk haftalarında hissettiği çarpıntı, kaygı ve uykusuzluk gibi şok belirtilerini atlatan Ceren Hanım, şu an bu duruma uyum sağlamak için ekstra mesailer yapmakta, vücudunun yorgunluk sinyallerini bastırarak sistemin işleyişini sürdürmeye ve dayanmaya çalışmaktadır.

Buna göre Ceren Hanım'ın; sırasıyla kişilik yapısı, karşılaştığı temel örgütsel stres kaynağı, Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu (GAS) modeline göre bulunduğu aşama ve bu duruma yönelik uygulanabilecek en uygun "örgütsel" stres yönetimi stratejisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A Tipi / Rol çatışması / Direnç / İş tasarımı yapılarak birbiriyle çelişen hedeflerin uyumlaştırılmasıAnswer
  2. B
    A Tipi / Rol çatışması / Tükenme / Personele zaman yönetimi ve stresle başa çıkma eğitimleri verilmesi
  3. C
    A Tipi / Rol belirsizliği / Direnç / Katılımlı yönetim anlayışıyla iletişim kanallarının açık tutulması
  4. D
    B Tipi / Rol aşırı yükü / Alarm / Çalışana esnek çalışma saatleri ve izin imkânı sunulması
  5. E
    B Tipi / Rol belirsizliği / Tükenme / Örgüt içi sosyal destek ve gevşeme egzersizleri sağlanması

Answer

Doğru eşleştirme; A Tipi kişilik, Rol çatışması, Direnç aşaması ve İş tasarımı yapılarak hedeflerin uyumlaştırılmasını (örgütsel strateji) içeren seçenektir.
Vakadaki çalışan sabırsız, zamana karşı yarışan ve rekabetçi olduğu için A Tipi kişiliğe sahiptir. Yönetimin kapasite hedefi ile zorunlu güvenlik kuralları birbiriyle bağdaşmadığından, çalışanın yaşadığı temel sorun 'rol çatışması'dır. İlk şok belirtilerini atlatıp ekstra mesai ve çabayla duruma uyum sağlamaya çalışması, Selye'nin Genel Uyum Sendromunda 'Direnç' aşamasını ifade eder. Soruda özellikle 'örgütsel' bir strateji sorulduğundan ve sorunun kaynağı yapısal olduğundan, iş tasarımı yapılarak çelişen hedeflerin uyumlaştırılması en doğru yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki kişilik özelliklerini analiz etme
Çalışanın zamana karşı yarışması, sabırsızlığı ve yüksek başarı arzusu tespit edilmiştir.
Bu özellikler literatürde açıkça 'A Tipi' kişilik yapısını tanımlamaktadır.
2
Stres kaynağını belirleme
Yönetimin kapasite artırma talebi ile güvenlik kurallarının uyuşmazlığı saptanmıştır.
Bir çalışandan aynı anda yerine getirilmesi imkânsız veya birbiriyle çelişen iki farklı davranışın beklenmesi 'Rol Çatışması'dır.
3
Selye'nin GAS aşamasını tespit etme
İlk şokun (çarpıntı vb.) atlatıldığı ve vücudun ekstra eforla duruma uyum sağlamaya (direnmeye) çalıştığı görülmüştür.
Alarm aşamasından sonra gelen, organizmanın strese karşı koymaya ve normal işlevlerini sürdürmeye çalıştığı evre 'Direnç' aşamasıdır.
4
Uygun başa çıkma stratejisini seçme
Sorunun kaynağını çözecek yapısal (örgütsel) bir müdahale gerektiği belirlenmiştir.
Zaman yönetimi veya meditasyon bireyseldir; rol çatışmasını çözmek için hedeflerin uyumlaştırılması ve iş tasarımı gibi 'örgütsel' stratejiler şarttır.

Key Concept

Örgütsel Stres Kaynakları ve Selye'nin Genel Uyum Sendromu
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Örgütsel Stres Yönetimi

More questions from this topic