Finansal Tablolar Analizi Practice Questions — KPSS İşletme — Page 6

Aşağıdaki tabloda, bir hizmet işletmesinin $2024$ ve $2025$ yıllarına ait özet gelir tablosu verileri sunulmuştur:

Gelir Tablosu Kalemleri	2024 (₺)	2025 (₺)
Hizmet Gelirleri	400.000	500.000
Satışların Maliyeti	100.000	200.000
Pazarlama Giderleri	50.000	60.000
Genel Yönetim Giderleri	100.000	90.000

Buna göre, yatay analiz (karşılaştırmalı tablolar analizi) yöntemi kullanılarak kalemlerdeki değişimler incelendiğinde; işletmenin faaliyet karlılığı üzerinde oransal olarak en yüksek olumsuz etkiyi yaratan kalem aşağıdakilerden hangisidir ve bu kalemin yatay analiz (yüzde) değişimi kaçtır?

Hizmet Gelirleri,

\%20

artış

Satışların Maliyeti,

100.000

₺ artış

Satışların Maliyeti,

\%100

artış

Hizmet Gelirleri,

\%25

artış

Satışların Maliyeti,

\%50

artış

Show answer & explanation

Answer: Satışların Maliyeti, $\%100$ artış

Answer

İşletmenin karlılığını en olumsuz etkileyen eğilim,

\%100

artış gösteren Satışların Maliyeti kalemidir.

Yatay analizde oransal değişim hesaplanırken, cari yıl ile baz yıl arasındaki fark baz yıla bölünür. Satışların Maliyeti kalemindeki değişim

(200.000 - 100.000) / 100.000 = 1 = \%100

artış şeklindedir. Gelirlerdeki

\%25

'lik artış olumlu bir gelişme iken, maliyetlerdeki

\%100

'lük artış karlılık üzerinde en büyük daraltıcı etkiyi yaratan (en olumsuz) eğilimdir.

Step-by-Step Solution

1

Hizmet Gelirleri kaleminin yatay analiz değişim oranını hesaplama.

Değişim:

(500.000 - 400.000) / 400.000 = 100.000 / 400.000 = \%25

artış.

Ana faaliyet gelirlerindeki artış eğilimini belirlemek.

2

Satışların Maliyeti kaleminin yatay analiz değişim oranını hesaplama.

Değişim:

(200.000 - 100.000) / 100.000 = 100.000 / 100.000 = \%100

artış.

En büyük gider kalemindeki artış eğilimini belirlemek.

3

Sonuçları karlılık açısından yorumlayarak karşılaştırma.

Gelirler

\%25

artarken maliyetlerin

\%100

artması brüt kar marjını ciddi şekilde düşürür. Bu nedenle en olumsuz eğilim Satışların Maliyeti kalemindedir.

Soruda istenen en yüksek olumsuz etkiyi tespit etmek.

Key Concept

Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz)

Alternative Method

Verilen iki dönem arasındaki artış katsayısını (endeks) bularak doğrudan sonuca ulaşabilirsiniz: Maliyetler

200.000 / 100.000 = 2.0

katına (yani

\%100

artış) ulaşmışken, gelirler

500.000 / 400.000 = 1.25

katına (yani

\%25

artış) çıkmıştır. Maliyet artışı gelir artışından çok daha keskindir.

Estimated Time:1m 0s

Question 102Question →

Bağımsız denetim sürecinden geçen bir üretim işletmesinin dönem sonu finansal tablolarından alınan özet veriler aşağıdaki gibidir:

Finansal Veri / Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Brüt Satışlar	$1.200.000$
Satış İndirimleri ve İadeleri	$200.000$
Faaliyet Karı (FVÖK)	$200.000$
Finansman Giderleri	$50.000$
Dönen Varlıklar	$300.000$
Duran Varlıklar	$500.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$150.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$350.000$

İşletmenin tabi olduğu kurumlar vergisi oranının $\%20$ olduğu bilinmektedir.

Buna göre, işletmenin Net Kar Marjı ve Özkaynak Karlılığı (ROE) oranları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

\%12

ve

\%40

\%12

ve

\%15

\%15

ve

\%50

\%10

ve

\%40

\%12

ve

\%24

Show answer & explanation

Answer: $\%12$ ve $\%40$

Answer

İşletmenin Net Kar Marjı %12 ve Özkaynak Karlılığı (ROE) %40 oranındadır.

Verilen bilgilerden yola çıkılarak önce gelir tablosu kalemlerinden net satışlar (1.000.000 TL) ve vergi sonrası net dönem karı (120.000 TL) hesaplanır. Bilanço kalemlerinden ise temel bilanço denkliği kullanılarak özkaynaklar (300.000 TL) bulunur. Net Kar Marjı (Net Kar / Net Satışlar) formülünden %12, Özkaynak Karlılığı (Net Kar / Özkaynaklar) formülünden ise %40 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Net Satışların Hesaplanması:

1.200.000 - 200.000 = 1.000.000

TL.

Net Satışlar

1.000.000

TL olarak bulunur.

Net kar marjı oranının hesaplanabilmesi için öncelikle satış indirimlerinin brüt satışlardan düşülerek net satışların bulunması gerekir.

2

Net Dönem Karının Hesaplanması: Vergi Öncesi Kar = FVÖK - Finansman Giderleri =

200.000 - 50.000 = 150.000

TL. Net Kar =

150.000 - (150.000 \times 0,20) = 120.000

TL.

Net Dönem Karı

120.000

TL olarak elde edilir.

Karlılık oranlarının pay kısmında kullanılacak vergi sonrası net kar tutarına ulaşmak için faiz ve vergi düşülmelidir.

3

Özkaynakların Hesaplanması: Toplam Aktif =

300.000 + 500.000 = 800.000

TL. Toplam Borç =

150.000 + 350.000 = 500.000

TL. Özkaynaklar =

800.000 - 500.000 = 300.000

TL.

Özkaynak toplamı

300.000

TL olarak hesaplanır.

ROE hesabı için temel bilanço denkliği kullanılarak işletme sahiplerinin payı (özkaynaklar) bulunmalıdır.

4

Karlılık Oranlarının Hesaplanması: Net Kar Marjı =

120.000 / 1.000.000 = 0,12

(

\%,12

). ROE =

120.000 / 300.000 = 0,40

(

\%,40

).

Net Kar Marjı

\%12

, ROE

\%40

bulunur.

Bulunan net kar değeri, ilgili baz tutarlara (net satışlar ve özkaynaklar) bölünerek nihai oranlar elde edilir.

Key Concept

Karlılık Oranları ve Bilanço-Gelir Tablosu İlişkisi

Estimated Time:2m 0s

Question 103Question →

Aşağıdaki tabloda ambalaj sektöründe faaliyet gösteren Kutu-Pak A.Ş.'nin $2026$ yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	60.000.000
Satışların Maliyeti	36.000.000
Ortalama Ticari Alacaklar	15.000.000
Ortalama Stoklar	12.000.000
Ortalama Ticari Borçlar	4.000.000

(Not: Bir yıl $360$ gün olarak alınacaktır ve işletmenin tüm alış ile satışları kredilidir.)

Verilen bu bilgilere göre Kutu-Pak A.Ş.'nin nakit döngüsü kaç gündür?

50

170

198

210

250

Show answer & explanation

Answer: $170$

Answer

Verilen finansal tablolar üzerinden hesaplandığında işletmenin nakit döngüsü

170

gün olarak bulunmaktadır.

Nakit döngüsü hesaplanırken stokta bekleme süresi ile alacak tahsil süresi toplanır, ticari borçların ödenmesi için geçen süre bu toplamdan çıkarılır. Formül:

\text{Nakit Döngüsü} = \text{SBS} + \text{ATS} - \text{BÖS}

şeklindedir. İlgili devir hızları bulunduğunda

\text{SDH}=3

,

\text{ADH}=4

ve

\text{BDH}=9

olur. Bu hızların

360

güne oranlanmasıyla sırasıyla

120

gün,

90

gün ve

40

günlük süreler elde edilir. Döngü formülü uygulandığında:

120 + 90 - 40 = 170

gün sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Alacak tahsil süresinin hesaplanması.

Alacak Devir Hızı =

60.000.000 / 15.000.000 = 4

. Tahsil Süresi =

360 / 4 = 90

gün.

Müşterilere yapılan satışların tahsil edilmesi için geçen ortalama süreyi bulmak.

2

Stokta bekleme süresinin hesaplanması.

Stok Devir Hızı =

36.000.000 / 12.000.000 = 3

. Bekleme Süresi =

360 / 3 = 120

gün.

Malların işletmenin depolarında satılmadan önce beklediği ortalama süreyi bulmak.

3

Borç ödeme süresinin hesaplanması.

Borç Devir Hızı =

36.000.000 / 4.000.000 = 9

. Ödeme Süresi =

360 / 9 = 40

gün.

Satıcılardan hammadde/ticari mal alımında sağlanan vadeli finansman süresini bulmak.

4

Nakit döngüsünün formüle edilmesi.

Nakit\ D\ddot{o}ng\ddot{u}s\ddot{u} = 120 + 90 - 40 = 170

gün.

İşletmenin faaliyet döngüsü içinden, satıcıların finanse ettiği süreyi çıkararak kendi işletme sermayesini bağladığı net süreyi tespit etmek.

Key Concept

Nakit Döngüsü Hesaplamaları

Alternative Method

Ayrı ayrı devir hızlarını hesaplamadan doğrudan tutarlar üzerinden de süreler bulunabilir:

\text{ATS} = (15 / 60) \times 360 = 90

,

\text{SBS} = (12 / 36) \times 360 = 120

,

\text{BÖS} = (4 / 36) \times 360 = 40

. Sonuç:

120 + 90 - 40 = 170

.

Estimated Time:1m 30s

Question 104Question →

Kuzey Rüzgarı Enerji A.Ş.'nin $2025$ yılı faaliyet sonuçları ve finansal durumu ile ilgili yapılan DuPont analizinde aşağıdaki oranlar tespit edilmiştir:

Finansal Oran	Değer
Aktif Devir Hızı	$0,80$
Net Kâr Marjı	$\%15$
Borç/Aktif (Kaldıraç) Oranı	$\%60$

Buna göre, işletmenin Özkaynak Kârlılığı (ROE) aşağıdakilerden hangisidir?

\%7,2

\%12

\%20

\%30

\%37,5

Show answer & explanation

Answer: $\%30$

Answer

İşletmenin Özkaynak Kârlılığı (ROE)

\%30

'dur.

DuPont analiz sistemine göre Özkaynak Kârlılığı (ROE); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanının çarpımına eşittir. Verilenlere göre önce Aktif Kârlılığı (

ROA = \%15 \times 0,80 = \%12

) bulunur. Borç oranı

\%60

olduğuna göre işletmenin özkaynak oranı

\%40

'tır. Buradan Özkaynak Çarpanı (

1 / 0,40 = 2,5

) olarak hesaplanır. Son aşamada ROE,

ROA \times Özkaynak Çarpanı

(

0,12 \times 2,5 = \%30

) işlemi ile bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Aktif Kârlılığının (ROA) hesaplanması.

ROA = 0,15 \times 0,80 = 0,12

(

\%12

)

DuPont sistemine göre Aktif Kârlılığı, Net Kâr Marjı ile Aktif Devir Hızının çarpımına eşittir.

2

Özkaynak Oranının bulunması.

Özkaynak Oranı =

1 - 0,60 = 0,40

(

\%40

)

Bir işletmenin varlıkları yabancı kaynaklar ve özkaynaklarla finanse edilir. Toplam varlık oranı

1

'e eşit olduğundan, borç oranı çıkarılarak özkaynak oranı bulunur.

3

Özkaynak Çarpanının hesaplanması.

Özkaynak Çarpanı =

1 / 0,40 = 2,5

Özkaynak çarpanı, toplam varlıkların özkaynaklara oranıdır ve işletmenin finansal kaldıraç düzeyini gösterir.

4

Özkaynak Kârlılığının (ROE) hesaplanması.

ROE = 0,12 \times 2,5 = 0,30

(

\%30

)

DuPont genişletilmiş denklemine göre ROE, Aktif Kârlılığı ile Özkaynak Çarpanının çarpımına eşittir.

Key Concept

DuPont Analiz Sistemi ile Kârlılık Oranları Arasındaki İlişkiler

Question 105Question →

Bir kurumsal finansman uzmanı, kredi tahsis süreci kapsamında Zirve Teknoloji A.Ş.'nin işletme sermayesi verimliliğini analiz etmektedir. Uzmanın derlediği ilgili faaliyet dönemine ait temel finansal veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalemler	Tutar (TL)
Net Satışlar	$21.600.000$
Satışların Maliyeti	$14.400.000$
Ortalama Ticari Alacaklar	$2.400.000$
Ortalama Stoklar	$3.600.000$
Ortalama Ticari Borçlar	$2.400.000$

Tüm satışların kredili olarak gerçekleştirildiği ve bir yılın $360$ gün kabul edildiği varsayımı altında; Zirve Teknoloji A.Ş.'nin Faaliyet Döngüsü ve Nakit Döngüsü sırasıyla kaç gündür?

130

gün /

70

gün

130

gün /

190

gün

100

gün /

60

gün

150

gün /

90

gün

90

gün /

30

gün

Show answer & explanation

Answer: $130$ gün / $70$ gün

Answer

İşletmenin faaliyet döngüsü

130

gün, nakit döngüsü ise

70

gün olarak hesaplanır.

Verilen bilgiler doğrultusunda öncelikle devir hızları tespit edilmiştir. Alacak tahsil süresi

40

gün, stokta kalma süresi

90

gün ve borç ödeme süresi

60

gündür. Faaliyet döngüsü, stok ve alacak sürelerinin toplamı olduğundan

130

güne ulaşılır. Nakit döngüsü ise faaliyet döngüsünden satıcıların tanıdığı borç ödeme vadesinin çıkarılmasıyla (

130 - 60

)

70

gün olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Alacak tahsil süresinin hesaplanması

Alacak Devir Hızı =

\frac{21.600.000}{2.400.000} = 9

. Alacak Tahsil Süresi =

\frac{360}{9} = 40

gün.

Alacakların ortalama ne kadar sürede nakde dönüştüğünü bulmak.

2

Stokta kalma süresinin hesaplanması

Stok Devir Hızı =

\frac{14.400.000}{3.600.000} = 4

. Stokta Kalma Süresi =

\frac{360}{4} = 90

gün.

Stokların üretim ve satış sürecinde ortalama ne kadar beklediğini belirlemek (Satışların Maliyeti baz alınarak).

3

Borç ödeme süresinin hesaplanması

Borç Devir Hızı =

\frac{14.400.000}{2.400.000} = 6

. Borç Ödeme Süresi =

\frac{360}{6} = 60

gün.

Tedarikçilere yapılan ödemelerin ortalama vadesini saptamak (Satışların Maliyeti baz alınarak).

4

Faaliyet döngüsünün bulunması

Faaliyet Döngüsü = Stokta Kalma Süresi + Alacak Tahsil Süresi =

90 + 40 = 130

gün.

Hammadde alımından satış sonrası nihai tahsilata kadar geçen toplam işletme süresini hesaplamak.

5

Nakit döngüsünün bulunması

Nakit Döngüsü = Faaliyet Döngüsü - Borç Ödeme Süresi =

130 - 60 = 70

gün.

İşletmenin kendi özkaynakları veya dış finansmanla fonlaması gereken net süreyi belirlemek.

Key Concept

Faaliyet ve Nakit Döngüsü Hesaplamaları

Estimated Time:2m 0s

Question 106Question →

Poyraz Endüstriyel Üretim A.Ş.'nin finansal tabloları üzerinde yapılan analiz sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- Aktif Devir Hızı: $1,5$
- Net Kâr Marjı: $\%8$
- Özsermaye Kârlılığı (ROE): $\%20$

İşletmenin toplam kısa ve uzun vadeli yabancı kaynakları (borçları) $1.600.000 \text{ TL}$ olduğuna göre, Poyraz Endüstriyel Üretim A.Ş.'nin net satışları kaç TL'dir?

2.400.000

3.600.000

4.000.000

4.800.000

6.000.000

Show answer & explanation

Answer: 6.000.000

Answer

İşletmenin net satışları 6.000.000 TL'dir.

Doğru değer olan 6.000.000 TL, DuPont analiz sistemi kullanılarak tersten gidildiğinde bulunur. Önce Net Kâr Marjı ile Aktif Devir Hızı çarpılarak Aktif Kârlılığı (ROA) %12 olarak hesaplanır. Ardından, ROE (%20) ROA'ya bölünerek Özsermaye Çarpanı (5/3) bulunur. Bu çarpan, işletmenin varlıklarının özsermayesinin 1,66 katı olduğunu gösterir; bilanço denkleminden yola çıkılarak yabancı kaynakların özsermayeye oranının 2/3 olduğu saptanır. 1.600.000 TL'lik yabancı kaynak tutarı ile orantı kurularak özsermaye 2.400.000 TL ve aktif toplamı 4.000.000 TL olarak belirlenir. Son aşamada Aktif Devir Hızı (1,5) formülüne yerleştirilen aktif toplamı ile net satışların 6.000.000 TL olduğu ortaya çıkar.

Step-by-Step Solution

1

Aktif Kârlılığının (ROA) hesaplanması

ROA = Net Kâr Marjı x Aktif Devir Hızı = 0,08 x 1,5 = %12

DuPont analiz sisteminde işletmenin varlık kârlılığını bulabilmek için elde edilen kâr marjının varlık devir hızı ile çarpılması gerekir.

2

Özsermaye Çarpanının (Aktif / Özsermaye) bulunması

ROE = ROA x Özsermaye Çarpanı formülünden, %20 = %12 x Özsermaye Çarpanı işlemiyle Çarpan = 5/3 olarak bulunur.

İşletmenin borç-özkaynak yapısını çözümleyebilmek için DuPont sisteminin diğer bir bileşeni olan aktif-özsermaye ilişkisinin kurulması zorunludur.

3

Özsermaye ve Aktif Toplamının tespit edilmesi

Aktif / Özsermaye = 5/3 ise bilanço denklemine göre (Yabancı Kaynaklar + Özsermaye) / Özsermaye = 5/3 olur. Buradan Yabancı Kaynak / Özsermaye = 2/3 bulunur. Yabancı Kaynaklar 1.600.000 TL olduğuna göre, 1.600.000 = (2/3) x Özsermaye denkleminden Özsermaye 2.400.000 TL, Aktif Toplamı ise 4.000.000 TL hesaplanır.

Satışlara ulaşmak için kullanılacak olan Aktif Devir Hızı formülünün paydasındaki toplam yatırım (aktif) değerinin sayısal olarak belirlenmesi gerekir.

4

Net Satışların hesaplanması

Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Aktif Toplamı formülünde; 1,5 = Net Satışlar / 4.000.000 TL denklemiyle Net Satışlar 6.000.000 TL olarak bulunur.

Soru kökünde istenen değere ulaşabilmek adına bilinen aktif toplamı ve devir hızı oranlanarak işlem tamamlanır.

Key Concept

DuPont Analiz Sistemi ve Özsermaye Kârlılığı Çarpanları

Alternative Method

Alternatif olarak oranlar doğrudan kâr rakamlarına çevrilebilir. Yabancı kaynak / özsermaye oranının 2/3 olduğu bulunup özsermaye 2.400.000 TL olarak hesaplandıktan sonra; ROE = Net Kâr / Özsermaye formülüyle Net Kâr = 480.000 TL (0,20 x 2.400.000) bulunur. Ardından Net Kâr Marjı = Net Kâr / Net Satışlar formülünden %8 = 480.000 / Net Satışlar işlemiyle de 6.000.000 TL tutarına ulaşılır.

Estimated Time:2m 0s

Question 107Question →

Bir ilaç üretim işletmesinin cari yıl sonu bilançosunda yer alan bazı veriler aşağıda verilmiştir:

Hesap Kalemleri	Tutar (TL)
Dönen Varlıklar	$3.500.000$
Duran Varlıklar	$6.500.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$1.500.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$2.500.000$

Buna göre, işletmenin Kaldıraç (Yabancı Kaynak) Oranı, Özkaynak Oranı ve Finansman Oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

\%40

-

\%60

-

1,50

\%60

-

\%40

-

1,50

\%40

-

\%60

-

0,67

\%60

-

\%40

-

0,67

\%25

-

\%75

-

3,00

Show answer & explanation

Answer: $\%40$ - $\%60$ - $1,50$

Answer

İşletmenin Kaldıraç (Yabancı Kaynak) Oranı %40, Özkaynak Oranı %60 ve Finansman Oranı 1,50'dir.

Verilen bilançoda Aktif Toplamı 10.000.000 TL, Toplam Yabancı Kaynak 4.000.000 TL ve Özkaynaklar 6.000.000 TL'dir. Buna göre Kaldıraç Oranı (Yabancı Kaynak / Aktif) %40; Özkaynak Oranı (Özkaynak / Aktif) %60 ve Finansman Oranı (Özkaynak / Yabancı Kaynak) 1,50 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Aktif Toplamını Hesaplama

Aktif Toplamı = Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar =

3.500.000 + 6.500.000 = 10.000.000 \text{ TL}

Kaldıraç ve özkaynak oranlarında payda olarak kullanılacak toplam varlık değerini bulmak.

2

Toplam Yabancı Kaynakları Hesaplama

Toplam Yabancı Kaynak (TYK) = KVYK + UVYK =

1.500.000 + 2.500.000 = 4.000.000 \text{ TL}

İşletmenin toplam borç yükünü bularak kaldıraç ve finansman oranlarında kullanmak.

3

Özkaynakları Hesaplama

Özkaynaklar = Aktif Toplamı - Toplam Yabancı Kaynak =

10.000.000 - 4.000.000 = 6.000.000 \text{ TL}

Finansman oranı ve özkaynak oranı hesaplamaları için işletmenin kendi özsermayesini belirlemek.

4

Finansal Yapı Oranlarını Hesaplama

Kaldıraç Oranı =

4.000.000 / 10.000.000 = \%40

Özkaynak Oranı =

6.000.000 / 10.000.000 = \%60

Finansman Oranı =

6.000.000 / 4.000.000 = 1,50

İstenen oranların standart formüllerine verileri yerleştirerek nihai sonuca ulaşmak.

Key Concept

Finansal Yapı (Kaldıraç) Oranlarının Formülasyonu ve Yorumlanması

Question 108Question →

Tedarik zinciri finansmanı üzerine çalışan bir analist, bir üretim işletmesinin faaliyet (verimlilik) oranlarını değerlendirmektedir. İşletmenin bir yıllık faaliyet dönemine ait bazı konsolide finansal verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (₺)
Brüt Satışlar	$8.100.000$
Satış İndirimleri ve İadeleri	$900.000$
Satışların Maliyeti	$5.400.000$
Ortalama Ticari Alacaklar	$900.000$
Ortalama Stoklar	$900.000$
Ortalama Ticari Borçlar	$600.000$
Ortalama Toplam Aktifler	$4.500.000$

İşletmenin tüm kredili alım ve satım işlemlerinin ticari borç ve alacaklar üzerinden gerçekleştiği varsayılmaktadır.

Buna göre, bir yıl $360$ gün olarak kabul edildiğinde işletmenin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür?

50

60

65

105

145

Show answer & explanation

Answer: $65$

Answer

İşletmenin nakit döngüsü

65

gündür.

Nakit döngüsü, bir işletmenin faaliyet döngüsü (stokta bekleme süresi + alacak tahsil süresi) ile ticari borç ödeme süresi arasındaki farktır. Verilen kalemler üzerinden yapılan hesaplamalarda; Alacak Tahsil Süresi:

(900.000 / 7.200.000) \times 360 = 45

gün, Stokta Bekleme Süresi:

(900.000 / 5.400.000) \times 360 = 60

gün, Borç Ödeme Süresi:

(600.000 / 5.400.000) \times 360 = 40

gün olarak bulunur. Nakit Döngüsü formülü (ATS + SBS - BÖS) uygulandığında

45 + 60 - 40 = 65

gün sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Net Satışlar tutarını hesapla.

Net Satışlar =

8.100.000 - 900.000 = 7.200.000

₺

Alacak devir hızı ve tahsil süresi hesaplanırken brüt satışlar değil, iadeler ve indirimler düşülmüş net satışlar dikkate alınmalıdır.

2

Alacak Tahsil Süresini (ATS) hesapla.

ATS =

(Ortalama Ticari Alacaklar / Net Satışlar) \times 360 = (900.000 / 7.200.000) \times 360 = 45

gün

Müşterilere yapılan satışların nakde dönüşmesi için geçen ortalama sürenin bulunması gerekir.

3

Stokta Bekleme Süresini (SBS) hesapla.

SBS =

(Ortalama Stoklar / Satışların Maliyeti) \times 360 = (900.000 / 5.400.000) \times 360 = 60

gün

Stokların hammadde alımından mamul haline gelip satılmasına kadar geçen ortalama sürenin bulunması gerekir.

4

Borç Ödeme Süresini (BÖS) hesapla.

BÖS =

(Ortalama Ticari Borçlar / Satışların Maliyeti) \times 360 = (600.000 / 5.400.000) \times 360 = 40

gün

Tedarikçilere yapılan ödemelerin ortalama kaç gün ertelendiğinin bulunması gerekir.

5

Nakit Döngüsünü hesapla.

Nakit Döngüsü =

ATS + SBS - BÖS = 45 + 60 - 40 = 65

gün

İşletmenin birim nakdinin hammaddeye bağlandığı andan tekrar nakde dönüştüğü ana kadar geçen süreyi (ödeme ertelemeleri düşüldükten sonra) bulmak için faaliyet döngüsünden borç ödeme süresi çıkarılır.

Key Concept

Nakit Döngüsü ve Faaliyet Oranları

Question 109Question →

Orkide Üretim A.Ş.'nin $2026$ yılına ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Kalem / Gösterge	Tutar / Oran
Yıllık Net Satışlar	$9.000.000$ TL
Brüt Satış Kârı Marjı	$\%40$
Ortalama Ticari Alacaklar	$1.000.000$ TL
Ortalama Stoklar	$1.200.000$ TL
Ortalama Ticari Borçlar	$750.000$ TL

İşletmenin satışlarının ve alışlarının tamamı kredilidir. Kredili alış tutarının, satılan malın maliyetine eşit olduğu varsayılacaktır (Bir yıl $360$ gün olarak alınacaktır).

İşletme yönetimi, alacak tahsil süresi ve borç ödeme süresinde bir değişiklik yapmadan, nakit döngüsü süresini $40$ güne düşürmeyi hedeflemektedir.

Buna göre işletmenin ortalama stok tutarını kaç TL azaltması gerekir?

50.000

200.000

450.000

700.000

750.000

Show answer & explanation

Answer: $450.000$

Answer

İşletmenin ortalama stok tutarını

450.000

TL azaltması gerekmektedir.

İşletmenin mevcut durumda alacak tahsil süresi 40 gün ve borç ödeme süresi 50 gündür. Nakit döngüsünün 40 gün olabilmesi için stokta bekleme süresinin 50 gün olması gerekir (

40 + 50 - 50 = 40

). Stokta bekleme süresinin 50 gün olması, stok devir hızının 7,2 olmasını gerektirir (

360 / 50

). Satılan malın maliyeti 5.400.000 TL olduğuna göre hedef ortalama stok 750.000 TL olmalıdır (

5.400.000 / 7,2

). Mevcut stok 1.200.000 TL olduğundan, 450.000 TL'lik bir azaltıma gidilmesi gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Satılan Malın Maliyetini (SMM) hesaplayın.

SMM =

5.400.000

TL

Brüt kâr marjı

%40

olduğundan, SMM oranı

%60

'tır. SMM =

9.000.000 \times 0,60 = 5.400.000

TL olarak bulunur.

2

Alacak Tahsil Süresi (ATS) ve Borç Ödeme Süresini (BÖS) hesaplayın.

ATS =

40

gün, BÖS =

50

gün

Alacak Devir Hızı =

9.000.000 / 1.000.000 = 9

. ATS =

360 / 9 = 40

gün. Borç Devir Hızı =

5.400.000 / 750.000 = 7,2

. BÖS =

360 / 7,2 = 50

gün.

3

Hedeflenen nakit döngüsü üzerinden gereken Stokta Bekleme Süresini (SBS) bulun.

Hedef SBS =

50

gün

Nakit Döngüsü = ATS + SBS - BÖS formülüne göre;

40 = 40 + \text{Hedef SBS} - 50

eşitliğinden Hedef SBS

50

gün olarak hesaplanır.

4

Hedeflenen stok tutarını ve azaltılması gereken miktarı belirleyin.

Hedef Stok =

750.000

TL, Fark =

450.000

TL

Hedef Stok Devir Hızı =

360 / 50 = 7,2

. Hedef Stok =

5.400.000 / 7,2 = 750.000

TL. Azaltılması gereken tutar =

1.200.000 - 750.000 = 450.000

TL'dir.

Key Concept

Nakit Döngüsü ve Faaliyet Oranları İlişkisi

Question 110Question →

Vektör Endüstriyel Sistemler A.Ş.'nin ilgili faaliyet dönemine ait bazı bilanço ve gelir tablosu verileri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Bilanço ve Gelir Tablosu Kalemleri	Tutar (TL)
Net Satışlar	$12.000.000$
Brüt Satış Kârı	$3.000.000$
Ticari Alacaklar	$2.000.000$
Stoklar	$1.500.000$
Ticari Borçlar	$1.000.000$

Buna göre, işletmenin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür? (Bir yıl $360$ gün olarak dikkate alınacaktır.)

40

75

80

100

160

Show answer & explanation

Answer: 80

Answer

İşletmenin nakit döngüsü

80

gündür.

Nakit döngüsü; Alacak Tahsil Süresi ile Stok Tüketim Süresinin toplamından Borç Ödeme Süresinin çıkarılmasıyla bulunur. Tablodaki verilerle Satışların Maliyeti

9.000.000

TL olarak bulunur. Buna göre ATS (

60

gün) ve STS (

60

gün) toplanıp, elde edilen

120

günlük faaliyet döngüsünden, tedarikçilerin tanıdığı

40

günlük BÖS çıkarıldığında net işletme döngüsü

80

gün olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Satışların Maliyetini (SMM) bulma

\text{SMM} = 12.000.000 - 3.000.000 = 9.000.000 \text{ TL}

Stok tüketim ve borç ödeme sürelerinin hesaplanabilmesi için maliyet verisine ihtiyaç vardır.

2

Alacak Tahsil Süresini (ATS) hesaplama

\text{ATS} = (2.000.000 / 12.000.000) \times 360 = 60 \text{ g\u00fcn}

İşletmenin ticari alacaklarını net satışlara oranlayarak ortalama tahsilat süresi bulunur.

3

Stok Tüketim Süresini (STS) hesaplama

\text{STS} = (1.500.000 / 9.000.000) \times 360 = 60 \text{ g\u00fcn}

Stokların hammadde alımından satışa kadar geçen ortalama süresini maliyetler üzerinden belirlemek gerekir.

4

Borç Ödeme Süresini (BÖS) hesaplama

\text{B\u00d6S} = (1.000.000 / 9.000.000) \times 360 = 40 \text{ g\u00fcn}

Tedarikçilere yapılan ödemelerin ortalama vadesini bulmak için ticari borçlar maliyetlere oranlanır.

5

Nakit Döngüsünü hesaplama

\text{Nakit D\u00f6ng\u00fcs\u00fc} = 60 + 60 - 40 = 80 \text{ g\u00fcn}

Nakit döngüsü; tahsil ve stok süreleri toplamından, borçların ödenmesi için sağlanan sürenin çıkarılmasıyla bulunur.

Key Concept

Nakit Döngüsü Hesaplamaları ve Bileşenleri

Question 111Question →

Erciyes Endüstri A.Ş.'nin $2025$ yılına ait bazı finansal verileri ve oranları aşağıda verilmiştir:

- Özkaynaklar: $1.600.000$ TL
- Özkaynak Çarpanı: $2,5$
- Aktif Devir Hızı: $1,5$
- Brüt Satış Kârı Marjı: $\%40$
- Faaliyet Giderleri: $900.000$ TL
- Finansman Giderleri: $300.000$ TL
- Kurumlar Vergisi Oranı: $\%20$

İşletmenin gelir tablosunda olağan dışı gelir veya gider kalemi bulunmamaktadır.

Buna göre, Erciyes Endüstri A.Ş.'nin Özsermaye Kârlılığı (ROE) yüzde kaçtır?

\%16

\%24

\%60

\%75

\%93,75

Show answer & explanation

Answer: $\%60$

Answer

İşletmenin Özsermaye Kârlılığı (ROE) %60'tır.

Özsermaye Kârlılığı (ROE), Dönem Net Kârının Özkaynaklara bölünmesiyle bulunur. Sorudaki veriler kullanıldığında; Özkaynak Çarpanı üzerinden Toplam Aktifler

4.000.000

TL (

1.600.000 \times 2,5

) olarak bulunur. Aktif Devir Hızı ile Net Satışlar

6.000.000

TL (

4.000.000 \times 1,5

) olarak hesaplanır. Brüt Satış Kârı Marjı

\%40

olduğundan Brüt Satış Kârı

2.400.000

TL'dir. Bu tutardan

900.000

TL Faaliyet Giderleri ve

300.000

TL Finansman Giderleri düşüldüğünde

1.200.000

TL Vergi Öncesi Kâr kalır.

\%20

Kurumlar Vergisi (

240.000

TL) çıkarıldığında Net Kâr

960.000

TL olarak gerçekleşir. Sonuç olarak,

960.000 \text{ TL} / 1.600.000 \text{ TL} = 0,60

(

\%)60

) Özsermaye Kârlılığına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Özkaynaklar ile Özkaynak Çarpanını çarparak Toplam Aktifleri hesaplayın.

1.600.000 \times 2,5 = 4.000.000

TL (Toplam Aktifler)

Net satışlara ulaşabilmek için öncelikle işletmenin toplam varlık büyüklüğünün (aktif toplamının) bilinmesi gerekir.

2

Toplam Aktifler ile Aktif Devir Hızını çarparak Net Satışları bulun.

4.000.000 \times 1,5 = 6.000.000

TL (Net Satışlar)

Gelir tablosu analizine başlayabilmek ve kâr marjını uygulayabilmek için net satış hasılatı gereklidir.

3

Net Satışlardan yola çıkarak Brüt Satış Kârını, ardından faaliyet ve finansman giderlerini düşerek Vergi Öncesi Kârı hesaplayın.

Brüt Kâr:

6.000.000 \times \%40 = 2.400.000

TL. VÖK:

2.400.000 - 900.000 - 300.000 = 1.200.000

TL

Net kâra ulaşmak için gelir tablosunda gelir ve gider kalemleri sırasıyla dikkate alınarak aşağı doğru inilmelidir.

4

Vergi Öncesi Kârdan vergi karşılığını düşerek Net Kârı bulun ve Özkaynaklara bölün.

Net Kâr:

1.200.000 \times \%80 = 960.000

TL. ROE:

960.000 / 1.600.000 = 0,60

(

\%)60

)

Özsermaye Kârlılığı (ROE), işletmenin net kârının yatırılan özsermayeye oranıdır.

Key Concept

Özsermaye Kârlılığı (ROE) ve DuPont Analizi Bileşenleri

Question 112Question →

Kuantum İleri Malzemeler A.Ş.'nin $2026$ yılı faaliyetlerine ilişkin finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda verilmiştir:

Hesap Kalemi / Finansal Gösterge	Tutar (TL) / Oran
Brüt Satışlar	$2.500.000$
Satış İndirimleri ve İadeleri	$500.000$
Satışların Maliyeti	$1.100.000$
Faaliyet Giderleri	$300.000$
Finansman Giderleri	$100.000$
Vergi Karşılığı	$100.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$400.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200.000$
Aktif Devir Hızı	$1,25$

Buna göre işletmenin Net Kar Marjı, Aktif Karlılığı (ROA) ve Özsermaye Karlılığı (ROE) oranları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

\%20

-

\%25

-

\%40

\%16

-

\%25

-

\%40

\%20

-

\%40

-

\%25

\%25

-

\%31,25

-

\%50

\%20

-

\%25

-

\%33,33

Show answer & explanation

Answer: $\%20$ - $\%25$ - $\%40$

Answer

İşletmenin Net Kar Marjı %20, Aktif Karlılığı (ROA) %25 ve Özsermaye Karlılığı (ROE) %40'tır.

Doğru seçenekte, verilen gelir tablosu ve bilanço kesitlerinden yola çıkılarak öncelikle Net Satışlar (2.000.000 TL) ve Net Kar (400.000 TL) eksiksiz hesaplanmıştır. Ardından Aktif Devir Hızı üzerinden Toplam Aktifler (1.600.000 TL) ve bilanço denkliğiyle Özkaynaklar (1.000.000 TL) bulunarak, tüm oranlar (\%20, \%25, \%40) formüllerine uygun şekilde çıkarılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Net Satışların Hesaplanması

2.500.000 - 500.000 = 2.000.000 TL

Kar marjı ve devir hızı oranlarında brüt satışlar değil, net satışlar kullanılır.

2

Net Dönem Karının Hesaplanması

2.000.000 - 1.100.000 - 300.000 - 100.000 - 100.000 = 400.000 TL

Tüm giderler ve vergiler düşülerek net dönem karına ulaşılmalıdır.

3

Net Kar Marjının Bulunması

400.000 / 2.000.000 = 0,20 (\%20)

Net Kar Marjı = Net Kar / Net Satışlar formülü ile bulunur.

4

Toplam Aktiflerin Bulunması

2.000.000 / 1,25 = 1.600.000 TL

Aktif Devir Hızı (Net Satışlar / Toplam Aktifler) formülü kullanılarak bilanço büyüklüğü tersten hesaplanır.

5

Aktif Karlılığı (ROA) Hesaplanması

400.000 / 1.600.000 = 0,25 (\%25)

ROA = Net Kar / Toplam Aktifler formülü ile bulunur.

6

Özkaynakların Bulunması

1.600.000 - (400.000 + 200.000) = 1.000.000 TL

Bilanço temel denkliğine göre Özkaynaklar = Toplam Aktifler - Toplam Yabancı Kaynaklar'dır.

7

Özsermaye Karlılığı (ROE) Hesaplanması

400.000 / 1.000.000 = 0,40 (\%40)

ROE = Net Kar / Özkaynaklar formülü ile işletme sahiplerinin karlılığı bulunur.

Key Concept

Karlılık oranlarının (Net Kar Marjı, ROA, ROE) bilanço ve gelir tablosu etkileşimiyle kapsamlı analizi.

Question 113Question →

Bir işletmenin belirli bir faaliyet dönemi içindeki bilanço hareketleri incelendiğinde; dönen varlıklarının $200.000 \text{ TL}$ arttığı, kısa vadeli yabancı kaynaklarının ise $60.000 \text{ TL}$ azaldığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde işletmenin kasa ve bankalarındaki toplam nakit mevcudu ise $30.000 \text{ TL}$ artış göstermiştir.

Fon akım tablosu analizinde "fon" kavramının net işletme sermayesi olarak kabul edildiği dikkate alınırsa, bu işletmenin net işletme sermayesindeki değişim tutarı ve yönü aşağıdakilerden hangisidir?

140.000 \text{ TL}

artış

140.000 \text{ TL}

azalış

30.000 \text{ TL}

artış

260.000 \text{ TL}

artış

260.000 \text{ TL}

azalış

Show answer & explanation

Answer: $260.000 \text{ TL}$ artış

Answer

İşletmenin net işletme sermayesinde

260.000 \text{ TL}

artış olmuştur.

Fon akım tablosu analizinde 'fon' kavramı, net işletme sermayesini (NİS) ifade eder. Net işletme sermayesindeki değişim; dönen varlıklardaki değişimden, kısa vadeli yabancı kaynaklardaki (KVYK) değişimin çıkarılmasıyla bulunur (

\Delta NİS = \Delta DV - \Delta KVYK

). Soruda dönen varlıkların

200.000 \text{ TL}

arttığı (

+200.000

), KVYK'nın ise

60.000 \text{ TL}

azaldığı (

-60.000

) belirtilmiştir. Veriler formülde yerine konulduğunda;

(+200.000) - (-60.000) = +260.000 \text{ TL}

sonucuna ulaşılır. Sonucun pozitif çıkması, işletmenin net işletme sermayesinde

260.000 \text{ TL}

'lik bir artış meydana geldiğini gösterir. Soruda verilen nakit mevcudundaki

30.000 \text{ TL}

'lik artış ise kavram yanılgısını ölçmeye yönelik bir çeldiricidir ve fon hesaplamasında doğrudan sonuç olarak kullanılamaz.

Step-by-Step Solution

1

Net işletme sermayesi (NİS) değişim formülünü belirleme.

NİS Değişimi = Dönen Varlık Değişimi - Kısa Vadeli Yabancı Kaynak (KVYK) Değişimi

Fon akım tablosu yaklaşımında 'fon', net işletme sermayesini ifade eder.

2

Bilanço kalemlerindeki değişimleri işaretleriyle birlikte formüle yerleştirme.

Dönen varlıklardaki artış:

+200.000 \text{ TL}

, KVYK'daki azalış:

-60.000 \text{ TL}

Artışlar pozitif, azalışlar negatif değer olarak matematiksel işleme alınmalıdır.

3

Net işletme sermayesi değişimini hesaplama.

NİS Değişimi =

(+200.000) - (-60.000) = +260.000 \text{ TL}

KVYK'daki azalış eksi işaretiyle formüldeki eksi işareti çarpıldığında artıya dönüşür ve net işletme sermayesini artırıcı etki yapar.

Key Concept

Fon Akım Tablosunda Net İşletme Sermayesi Değişimi

Question 114Question →

Kamu ihalelerine katılan bir taahhüt işletmesinin ilgili faaliyet dönemine ait finansal kayıtlarından aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- Dönem Net Kârı: $300.000$ TL
- Amortisman Giderleri: $50.000$ TL
- Maddi Duran Varlık Satış Kârı: $20.000$ TL
- Ticari Borçlardaki Artış: $40.000$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin dolaylı (endirekt) yönteme göre hazırlanan nakit akım tablosunda faaliyetlerden elde edilen net nakit akışı kaç TL'dir?

270.000

290.000

370.000

340.000

410.000

Show answer & explanation

Answer: $370.000$

Answer

İşletmenin faaliyetlerden elde ettiği net nakit akışı

370.000

TL'dir.

Dolaylı (endirekt) yöntemde faaliyetlerden sağlanan nakit akışı hesaplanırken dönem net kârı baz alınır. Bu kâra, nakit çıkışı gerektirmeyen giderler (örneğin amortismanlar) eklenir. Faaliyet dışı nakit girişleri olan yatırım amaçlı kârlar (duran varlık satış kârı) kârdan düşülür. Son olarak, işletme sermayesindeki kaynak artışı yaratan kalemler (ticari borçlardaki artış) nakit girişi olarak eklenir. Formül uygulandığında:

300.000 + 50.000 - 20.000 + 40.000 = 370.000

TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Dönem net kârını hesaplamanın başlangıç noktası olarak belirle.

300.000

TL

Dolaylı yöntemde faaliyet nakit akışı, tahakkuk esasına göre hazırlanan net kârdan geriye doğru gidilerek bulunur.

2

Nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman giderlerini kâra ilave et.

300.000 + 50.000 = 350.000

TL

Amortisman gelir tablosunda kârı düşüren ancak fiilen kasadan para çıkışı yaratmayan bir giderdir, bu yüzden nakit akışını bulmak için geri eklenir.

3

Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan duran varlık satış kârını düş.

350.000 - 20.000 = 330.000

TL

Satıştan elde edilen toplam nakit 'Yatırım Faaliyetleri' bölümünde gösterileceğinden, kârın içindeki bu tutar mükerrer kaydı önlemek için faaliyet kârından çıkarılır.

4

İşletme sermayesindeki değişiklikleri (ticari borçlardaki artış) ekle.

330.000 + 40.000 = 370.000

TL

Ticari borçlardaki artış, işletmenin nakit ödemelerini erteleyerek fon sağladığı (nakit çıkışını engellediği) anlamına gelir ve pozitif nakit etkisi yaratır.

Key Concept

Nakit Akım Tablosu Analizi - Dolaylı Yöntem

Question 115Question →

Lojistik sektöründe faaliyet gösteren kurumsal bir işletmenin belirli bir tarih itibarıyla bazı finansal verileri (Bin TL) aşağıda verilmiştir:

* Dönen Varlıklar Toplamı: $1.800$
* Stoklar: $750$
* Gelecek Aylara Ait Giderler: $150$
* Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: $900$

İşletme, bu tablonun hazırlandığı günün hemen sonrasında aşağıdaki iki işlemi art arda gerçekleştirmiştir:

I. Vadesi gelmiş $300$ Bin TL tutarındaki kısa vadeli banka kredisini nakit ödeyerek kapatmıştır.
II. Faaliyetlerinde kullanmak üzere $150$ Bin TL tutarında yeni ticari malı veresiye (kredili) olarak satın almıştır.

Buna göre, söz konusu işlemlerin ardından işletmenin yeni Cari Oranı ve Asit-Test (Likidite) Oranı sırasıyla kaç olmuştur?

2,2

ve

0,8

2,2

ve

2,2

2,2

ve

1,0

2,5

ve

1,0

3,0

ve

1,6

Show answer & explanation

Answer: $2,2$ ve $0,8$

Answer

İşlemler sonrasında işletmenin yeni Cari Oranı

2,2

ve Asit-Test Oranı

0,8

olmuştur.

Verilen iki işlem art arda değerlendirildiğinde;

300

Bin TL nakit ödeme Dönen Varlıkları ve KVYK'yi

300

azaltırken,

150

Bin TL veresiye mal alımı her ikisini de

150

artırmıştır. Nihai Dönen Varlıklar

1.650

Bin TL, KVYK ise

750

Bin TL olmuştur. Yeni Cari Oran

1.650 / 750 = 2,2

olarak bulunur. Asit-Test oranı için Dönen Varlıklardan, eski stoklara eklenen yeni mallarla birlikte toplam

900

Bin TL olan Stoklar ve

150

Bin TL olan Gelecek Aylara Ait Giderler çıkarılmalıdır. Pay kısmı

(1.650 - 900 - 150) = 600

Bin TL olur.

600 / 750 = 0,8

sonucu asit-test oranını verir.

Step-by-Step Solution

1

Birinci işlemin (nakit kredi ödemesi) etkilerini belirle.

Dönen Varlıklar

300

Bin TL azalır (

1.500

), KVYK

300

Bin TL azalır (

600

).

Nakit çıkışı dönen varlıkları, kredi ödemesi ise kısa vadeli borçları eş anlı ve aynı tutarda azaltır.

2

İkinci işlemin (veresiye mal alımı) etkilerini hesapla.

Stoklar (ve dolayısıyla Dönen Varlıklar)

150

Bin TL artar. Ticari borçlar (KVYK)

150

Bin TL artar.

Veresiye mal alımı hem dönen varlıklardaki stok kalemini hem de satıcılara olan borçları aynı tutarda artırır.

3

İşlemler sonrası nihai bilanço değerlerini topla.

Son Dönen Varlıklar =

1.800 - 300 + 150 = 1.650

Bin TL. Son KVYK =

900 - 300 + 150 = 750

Bin TL. Son Stoklar =

750 + 150 = 900

Bin TL.

Yeni oranları hesaplamak için güncel kalem büyüklüklerine ihtiyaç vardır.

4

Yeni Cari Oranı hesapla.

Cari Oran =

\frac{1.650}{750} = 2,2

Cari Oran, toplam Dönen Varlıkların Toplam KVYK'ye bölünmesiyle bulunur.

5

Yeni Asit-Test Oranını hesapla.

Asit-Test Oranı =

\frac{1.650 - 900 - 150}{750} = \frac{600}{750} = 0,8

Asit-Test oranında stoklar ve gelecek aylara ait giderler likit kabul edilmediği için dönen varlıklar toplamından düşülmelidir.

Key Concept

İşlemlerin likidite oranlarına ardışık etkisi

Question 116Question →

Gama Endüstriyel Ürünler A.Ş.'nin $2026$ yılına ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$14.400.000$
Satışların Maliyeti	$10.800.000$
Ortalama Ticari Alacaklar	$2.400.000$
Ortalama Stoklar	$1.800.000$
Ortalama Ticari Borçlar	$1.200.000$

İşletme, tedarikçileriyle yaptığı yeni bir anlaşma sonucunda ticari borç ödeme süresini $15$ gün uzatmış ve kredi politikalarındaki sıkılaştırma ile alacak tahsil süresini $\%20$ oranında kısaltmayı başarmıştır. İşletmenin stok devir hızında ise herhangi bir değişiklik olmamıştır.

Buna göre, işletmenin yeni politikalara geçiş sonrasındaki nakit döngüsü kaç gün olarak gerçekleşir? (Yıldaki gün sayısı $360$ olarak alınacaktır ve işletmenin tüm satışları ile alışları kredili kabul edilmektedir.)

48

53

68

77

163

Show answer & explanation

Answer: 53

Answer

İşletmenin yeni politikalara geçiş sonrasındaki nakit döngüsü 53 gün olarak gerçekleşir.

Nakit döngüsü hesaplamasında öncelikle mevcut oranlar hesaplanmalıdır. İlgili formüller üzerinden ATS

60

gün, SKS

60

gün ve BÖS

40

gün olarak bulunur. Yeni politikalara göre ATS

\%20

kısalarak

48

güne düşmüş, BÖS ise

15

gün uzayarak

55

güne çıkmıştır. Yeni nakit döngüsü formülü (ATS + SKS - BÖS) uygulandığında

48 + 60 - 55 = 53

gün sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Mevcut ortalama tahsilat, stok ve borç ödeme sürelerinin 360 gün üzerinden hesaplanması.

Alacak Tahsil Süresi (ATS) =

(2.400.000 / 14.400.000) \times 360 = 60

gün. Stokta Kalma Süresi (SKS) =

(1.800.000 / 10.800.000) \times 360 = 60

gün. Borç Ödeme Süresi (BÖS) =

(1.200.000 / 10.800.000) \times 360 = 40

gün.

Politika değişikliklerinin etkisini görebilmek için öncelikle baz alınan faaliyet döngüsü sürelerinin bulunması gerekir.

2

Politika değişikliklerinin hesaplanan mevcut sürelere yansıtılması.

Yeni ATS =

60 - (60 \times 0,20) = 48

gün. Yeni BÖS =

40 + 15 = 55

gün. SKS =

60

gün (sabit kalmıştır).

Sıkılaştırma politikası alacak tahsilatını hızlandırırken, tedarikçilerle yapılan yeni anlaşma nakit çıkışını geciktirmiştir.

3

Yeni nakit döngüsünün formül yardımıyla elde edilmesi.

Yeni Nakit Döngüsü = Yeni ATS + SKS - Yeni BÖS =

48 + 60 - 55 = 53

gün.

Nakit döngüsü, paranın stoklara bağlanmasından tahsilatına kadar geçen süreden, tedarikçilere ödeme yapılana kadar kazanılan sürenin çıkarılmasıyla bulunur.

Key Concept

Faaliyet (Verimlilik) Oranları ve Nakit Döngüsü Yönetimi

Question 117Question →

Bir rüzgâr türbini üreticisinin $2024$ ve $2025$ yıllarına ait özet gelir tablosundaki bazı kalemler aşağıda verilmiştir:

Gelir Tablosu Kalemleri	2024 (₺)	2025 (₺)
Net Satışlar	$15.000.000$	$16.500.000$
Satışların Maliyeti (-)	$8.000.000$	$10.000.000$
Genel Yönetim Giderleri (-)	$2.000.000$	$2.200.000$
Pazarlama, Satış ve Dağ. Giderleri (-)	$1.000.000$	$1.050.000$

Finansal analist, yatay analiz yöntemini kullanarak işletmenin kârlılığını baskılayan (kârlılık üzerinde oransal olarak en olumsuz etkiyi yaratan) temel kalemi tespit etmek istemektedir.

Buna göre, analistin tespit etmesi gereken en olumsuz eğilime sahip kalem ve bu kalemin yatay analiz (yüzdesel değişim) değeri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Satışların Maliyeti ;

\%25

artış

Satışların Maliyeti ;

\%20

artış

Satışların Maliyeti ;

2.000.000

₺ artış

Net Satışlar ;

\%10

artış

Genel Yönetim Giderleri ;

\%10

artış

Show answer & explanation

Answer: Satışların Maliyeti ; $\%25$ artış

Answer

İşletmenin kârlılığını en çok daraltan (oransal olarak en çok artan maliyet kalemi) Satışların Maliyeti'dir ve yatay analiz değeri %25 artış yönündedir.

Satışların Maliyeti kalemi,

2024

yılındaki

8.000.000

₺ seviyesinden

2025

yılında

10.000.000

₺ seviyesine çıkarak

2.000.000

₺ artmıştır. Bu artışın baz yıla oranı

(2.000.000 / 8.000.000) = \%25

'tir. Diğer gider kalemlerindeki artışlar

\%10

ve

\%5

düzeyindeyken, Satışların Maliyetinin

\%25

artması işletme kârlılığını en şiddetli baskılayan (en olumsuz) eğilimdir.

Step-by-Step Solution

1

Tüm kalemlerin mutlak (nominal) değişim tutarlarını hesaplayın.

Net Satışlar: +1.500.000 ₺, Satışların Maliyeti: +2.000.000 ₺, Genel Yönetim Giderleri: +200.000 ₺, Pazarlama Giderleri: +50.000 ₺.

Yatay analizde yüzdesel değişimi bulmak için öncelikle cari yıl ile baz yıl arasındaki farkın bulunması gerekir.

2

Her kalemin yatay analiz yüzdesini (Değişim Tutarı / Baz Yıl) formülü ile hesaplayın.

Net Satışlar: 1.5M/15M = %10 artış. Satışların Maliyeti: 2M/8M = %25 artış. Genel Yönetim Giderleri: 0.2M/2M = %10 artış. Pazarlama Giderleri: 0.05M/1M = %5 artış.

Kalemlerin zaman içindeki oransal gelişimini görmek yatay analizin temel amacıdır.

3

Elde edilen yüzdeleri kârlılık üzerindeki etkilerine göre karşılaştırın.

Gider kalemleri arasında en yüksek oransal artış %25 ile 'Satışların Maliyeti'ndedir.

Kârlılığı baskılayan en olumsuz eğilim, satış gelirlerinden daha hızlı veya giderler arasında en yüksek oranda artan maliyet kalemidir.

Key Concept

Yatay analizde (Karşılaştırmalı Tablolar Analizi) değişim yüzdesi hesaplanırken daima eski (baz) yıl paydaya alınır ve işletmenin finansal sağlığı için gelir kalemlerindeki artışların gider kalemlerindeki artışlardan yüksek olması beklenir.

Estimated Time:1m 30s

Question 118Question →

Bir işletmenin $2025$ yılı sonu bilançosuna uygulanan dikey analiz sonuçlarına ve bazı finansal verilere ilişkin bilgiler aşağıda verilmiştir:

- Maddi Duran Varlıkların bilançodaki dikey yüzdesi $\%40$ olup, tutarı $3.200.000 \text{ TL}$ 'dir.
- Uzun Vadeli Yabancı Kaynakların dikey yüzdesi $\%25$ 'tir.
- İşletmenin Özkaynaklar toplamı, Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar toplamının $2$ katıdır.

Buna göre, işletmenin Özkaynaklar tutarı kaç TL'dir?

1.600.000

2.000.000

3.200.000

4.000.000

6.000.000

Show answer & explanation

Answer: $4.000.000$

Answer

İşletmenin Özkaynaklar tutarı

4.000.000

TL'dir.

Sorunun çözümünde öncelikle dikey analiz mantığıyla Aktif Toplamına ulaşılmalıdır. Maddi Duran Varlıklar Aktif Toplamının

\%40

'ı ve

3.200.000

TL olduğuna göre, Aktif Toplamı (ve dolayısıyla Pasif Toplamı)

3.200.000 / 0,40 = 8.000.000

TL'dir. Pasif tarafın

\%25

'i UVYK olduğuna göre, geriye kalan

\%75

'lik kısım KVYK ve Özkaynaklara aittir. Özkaynaklar, KVYK'nin

2

katı ise, KVYK'ye

1

pay, Özkaynaklara

2

pay verilir. Toplam

3

pay

\%75

'e denk gelir. Buradan KVYK'nin dikey yüzdesi

\%25

, Özkaynakların dikey yüzdesi

\%50

bulunur. Son olarak, Pasif Toplamı olan

8.000.000

TL'nin

\%50

'si alınarak Özkaynaklar tutarı

4.000.000

TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Aktif Toplamını (Bilanço Bazını) hesaplayın.

Aktif Toplamı =

3.200.000 \text{ TL} / 0,40 = 8.000.000 \text{ TL}

bulunur.

Dikey analizde bilançonun bazı (\%100'ü) Aktif Toplamı veya Pasif Toplamıdır. Bir kalemin tutarı ve yüzdesi biliniyorsa bütüne ulaşılabilir.

2

Pasif Toplamını belirleyin ve yabancı kaynak/özkaynak dağılımını kurun.

Pasif Toplamı = Aktif Toplamı =

8.000.000 \text{ TL}

'dir.

Bilanço denkliği gereği aktif toplamı pasif toplamına eşittir.

3

KVYK ve Özkaynakların toplam dikey yüzdesini bulun.

Pasif Toplamı (\%100) - UVYK (\%25) =

\%75

. Yani KVYK + Özkaynaklar =

\%75

'tir.

Pasif taraf KVYK, UVYK ve Özkaynaklardan oluşur.

4

Kendi içindeki orantıyı kullanarak Özkaynakların dikey yüzdesini hesaplayın.

Özkaynaklar =

2 \times

KVYK olduğu için; KVYK +

2 \times

KVYK =

\%75

denkleminden

3 \times

KVYK =

\%75

ve KVYK =

\%25

bulunur. Buradan Özkaynaklar =

\%50

olur.

Soruda verilen 'Özkaynaklar, KVYK'nin 2 katıdır' bilgisi dikey yüzdeler için de geçerlidir.

5

Özkaynaklar tutarını hesaplayın.

8.000.000 \text{ TL} \times 0,50 = 4.000.000 \text{ TL}

olarak bulunur.

Bulunan dikey yüzde, pasif toplamı (baz) ile çarpılarak nihai değere ulaşılır.

Key Concept

Bilançoda dikey analiz hesaplamalarında aktif ve pasif toplamlarının %100 baz alınması ve bu baz üzerinden kalemlerin oransal dağılımının bulunması.

Alternative Method

Alternatif olarak yüzdelerle uğraşmadan direkt TL tutarları üzerinden de denklem kurulabilir: Aktif Toplamı = 8.000.000 TL. UVYK Tutarı = 8.000.000 * 0,25 = 2.000.000 TL. KVYK + Özkaynaklar = 8.000.000 - 2.000.000 = 6.000.000 TL. Özkaynaklar = 2 * KVYK olduğundan, KVYK + 2*KVYK = 6.000.000 TL -> 3*KVYK = 6.000.000 TL -> KVYK = 2.000.000 TL. Özkaynaklar = 2 * 2.000.000 = 4.000.000 TL.

Estimated Time:2m 0s

Question 119Question →

Sermaye piyasalarında işlem gören 'Omega Lojistik A.Ş.'nin $2025$ mali yılına ait bazı bilanço ve gelir tablosu kalemleri (bin TL cinsinden) aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Hesap Kalemi	Tutar (Bin TL)
Dönen Varlıklar	$100.000$
Duran Varlıklar	$150.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$60.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$90.000$
Brüt Satış Kârı	$100.000$
Faaliyet Giderleri	$25.000$
Finansman Giderleri	$25.000$

İşletmenin tabi olduğu kurumlar vergisi oranı $\%20$ 'dir.

Bu verilere göre, işletmenin Özkaynak Kârlılığı (ROE) ve Aktif Kârlılığı (ROA) oranları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? (Hesaplamalarda dönem sonu değerleri kullanılacaktır.)

\%40

ve

\%16

\%50

ve

\%20

\%75

ve

\%30

\%100

ve

\%40

\%16

ve

\%40

Show answer & explanation

Answer: $\%40$ ve $\%16$

Answer

\%40

ve

\%16

oranlarını içeren seçenek doğru cevaptır.

Özkaynak (ROE) ve Aktif (ROA) kârlılığı hesaplamalarının pay kısmında her zaman 'Net Dönem Kârı' yer almalıdır. Tablodaki verilerden yola çıkarak; Brüt Satış Kârı (

100.000

) tutarından Faaliyet Giderleri (

25.000

) ve Finansman Giderleri (

25.000

) düşüldüğünde Vergi Öncesi Kâr

50.000

Bin TL olarak bulunur. Bu tutar üzerinden

\%20

vergi yükümlülüğü (

10.000

) düşüldüğünde Net Dönem Kârı

40.000

Bin TL olarak hesaplanır. Bilançoda Dönen ve Duran Varlıkların toplamı Aktif Toplamını (

250.000

), Aktif Toplamından Toplam Yabancı Kaynakların (

150.000

) çıkarılması ise Özkaynakları (

100.000

) verir. Buna göre ROE (Net Kâr / Özkaynak) =

40.000 / 100.000 = \%40

, ROA (Net Kâr / Aktif) =

40.000 / 250.000 = \%16

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Aktif ve Özkaynak toplamlarının hesaplanması.

Aktif Toplamı =

250.000

Bin TL, Özkaynaklar =

100.000

Bin TL

Aktif kârlılığı (ROA) için toplam varlıklara (Dönen + Duran Varlıklar), özkaynak kârlılığı (ROE) için ise aktifler ile toplam yabancı kaynaklar (

60.000 + 90.000 = 150.000

Bin TL) arasındaki farka ulaşılması gereklidir.

2

Net Dönem Kârının hesaplanması.

Net Dönem Kârı =

40.000

Bin TL

Brüt Kârdan (

100.000

) Faaliyet Giderleri (

25.000

) ve Finansman Giderleri (

25.000

) düşülerek Vergi Öncesi Kâr (

50.000

) bulunur. Üzerinden

\%20

vergi karşılığı (

10.000

) düşüldüğünde net kâra ulaşılır.

3

ROA ve ROE oranlarının hesaplanması.

ROE =

\%40

, ROA =

\%16

ROE için Net Kâr / Özkaynaklar (

40.000 / 100.000 = 0,40

), ROA için Net Kâr / Aktif Toplamı (

40.000 / 250.000 = 0,16

) işlemleri uygulanır.

Key Concept

Özkaynak ve Aktif Kârlılığı Oranlarının Bilançodan Türetilmesi

Question 120Question →

Tüketim malları ticaretiyle uğraşan bir işletmenin belirli bir dönem sonu itibarıyla bilançosundan alınan bazı kalemler aşağıda listelenmiştir:

* Dönen Varlıklar: $600.000 \text{ TL}$
* Stoklar: $240.000 \text{ TL}$
* Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: $300.000 \text{ TL}$

Buna göre, işletmenin asit-test (hızlı likidite) oranı aşağıdakilerden hangisidir?

1,2

2,0

1,5

0,8

2,5

Show answer & explanation

Answer: $1,2$

Answer

İşletmenin asit-test (hızlı likidite) oranı

1,2

'dir.

Asit-test oranı; işletmenin stoklarını satmasına gerek kalmadan, elindeki mevcut likit dönen varlıklarla kısa vadeli borçlarını ne ölçüde karşılayabildiğini gösterir. Formülü: (Dönen Varlıklar - Stoklar) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar şeklindedir. Verilen değerler formülde yerine konduğunda: (600.000 - 240.000) / 300.000 = 360.000 / 300.000 = 1,2 sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1

Asit-test oranının pay kısmını oluşturmak için dönen varlıklardan stoklar çıkarılır.

600.000 - 240.000 = 360.000 \text{ TL}

Asit-test oranı, paraya çevrilmesi daha zor olan stokları dışarıda bırakarak işletmenin daha likit varlıklarıyla kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü ölçer.

2

Bulunan net likit varlık tutarı, kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünür.

360.000 / 300.000 = 1,2

Oranın hesaplanmasında baz alınan payda, işletmenin vadesi bir yılın altında olan (kısa vadeli) borçlarıdır.

Key Concept

Asit-Test (Hızlı Likidite) Oranı

Finansal Tablolar Analizi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept