İşletme Çevresi

İleri teknoloji biyolojik gübre üretimi yapan bir işletmenin yönetim kurulu toplantısında, şirketin tedarik zincirini ve pazar konumunu etkileme potansiyeli olan aşağıdaki gelişmeler detaylı olarak değerlendirilmiştir:

I. Şirketin ürünlerini çiftçilere ulaştıran bölge bayilerinin, kâr marjı daha yüksek olan rakip firma ürünlerine ağırlık verme kararı alması
II. Üretim laboratuvarlarında görevli kimyager ve biyologların, çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebiyle toplu iş yavaşlatma eylemine gitmesi
III. Üretimde kullanılan spesifik enzim karışımlarını sağlayan ana ithalatçı firmanın, sözleşmeyi artan maliyetler gerekçesiyle tek taraflı feshetmesi
IV. İlgili bakanlığın, tarımsal üretimde kimyasal gübre yerine biyolojik gübre kullanımını teşvik eden yeni bir destekleme paketini yürürlüğe koyması
V. Ülke genelindeki döviz kurlarında yaşanan ani dalgalanmalar neticesinde, genel sanayi üretim maliyetlerinin öngörülemez düzeyde artması

İşletme ve çevresi arasındaki sistem yaklaşımı dikkate alındığında, bu gelişmelerden hangileri işletmenin doğrudan etkileşimde bulunduğu "mikro (yakın) çevre" unsurlarında meydana gelen değişimlere örnek oluşturur?

Uluslararası ölçekte faaliyet gösteren bir enerji firması, yatırım yaptığı ülkede gerçekleşen parlamento seçimleri sonrasında kurulan yeni hükümetin, radikal karbon emisyonu kısıtlamalarını içeren yeni bir kanun tasarısını meclisten geçirerek yürürlüğe koyması üzerine, mevcut fosil yakıtlı santral projelerini durdurma ve rüzgâr enerjisine yönelme kararı almıştır.

İşletmenin aldığı bu stratejik revizyon kararı, ağırlıklı olarak aşağıdaki çevre unsurlarından hangisindeki değişimin doğrudan bir sonucudur?

İşletmelerin faaliyetlerini sürdürdükleri makro (genel) çevre koşulları, yönetim organlarının alacağı stratejik kararları büyük ölçüde şekillendirir.

Buna göre aşağıda verilen senaryolardan hangisi, bir işletmenin makro çevresindeki "ekonomik etkenler" boyutunda meydana gelen bir değişimi ifade etmektedir?

Bir telekomünikasyon şirketi, faaliyette bulunduğu ülkede kişisel verilerin korunmasına ilişkin yeni kanuni düzenlemelerin meclisten geçerek yürürlüğe girmesi ve ulusal güvenlik gerekçesiyle hükümet tarafından sektöre yönelik yeni denetim mekanizmalarının getirilmesi üzerine altyapı yatırımlarını yeniden değerlendirme kararı almıştır.

Buna göre, işletmenin bu stratejik kararını doğrudan etkileyen faktörler genel (makro) çevrenin hangi unsuru kapsamında sınıflandırılır?

Bir ilaç firması, piyasaya sürmeye hazırlandığı yeni bir ürünün tanıtım faaliyetlerini planlarken, Rekabet Kurumu tarafından yayımlanan ve haksız rekabeti önlemeye yönelik reklam standartlarını yeniden belirleyen yeni bir tebliğ nedeniyle tüm pazarlama kampanyasını iptal edip baştan tasarlamak zorunda kalmıştır.

Buna göre, işletmenin pazarlama stratejisini değiştirmesine yol açan bu durum, işletmeyi etkileyen çevre unsurlarından hangisi kapsamında değerlendirilir?

Bir mobilya üretim işletmesinin faaliyetlerini sürdürürken karşılaştığı aşağıdaki durumlardan hangisi, işletmenin doğrudan etkileşim içinde olduğu 'mikro (yakın) çevre' unsurlarından birindeki değişimi ifade etmektedir?

Bir üretim işletmesinin stratejik planlama komitesi, işletmeyi etkileyen makro (genel) çevre koşullarını analiz etmek üzere bir dış çevre raporu hazırlamıştır. Raporda, sektörde yaşanan yapısal değişimler ve dışsal baskılar çeşitli faktörlere ayrılarak incelenmiştir.

Buna göre, raporda yer alan aşağıdaki bulgulardan hangisi işletmenin doğrudan teknolojik çevresi kapsamında değerlendirilmelidir?

Bir gıda işletmesi, yaptığı pazar analizleri sonucunda faaliyet gösterdiği ülkede tek kişilik hanehalkı oranının hızla arttığını, nüfusun yaş ortalamasının yükseldiğini ve toplumda sağlıklı yaşam bilincinin giderek yaygınlaştığını tespit etmiştir. Bu veriler ışığında işletme yönetimi, mevcut ürün yelpazesini değiştirerek tek porsiyonluk, pratik ve organik ambalajlı gıdaların üretimine ağırlık verme kararı almıştır.

Buna göre, işletmenin stratejik karar alma sürecini yönlendiren söz konusu değişimler, işletmenin makro (genel) çevresini oluşturan aşağıdaki etkenlerden hangisinin kapsamında değerlendirilir?

Bir beyaz eşya üreticisi, önümüzdeki beş yıllık stratejik planını hazırlarken dış çevresini analiz etmektedir. Bu süreçte yönetimin raporlarında özellikle vurgulanan gelişmeler şunlardır:

• Asgari Ücret Tespit Komisyonunun alacağı yeni kararlar ve İş Kanunu'nda yapılması planlanan esnek çalışma düzenlemeleri
• Hükûmetin yerli üretimi korumak amacıyla ithal ara mallara getirdiği ek gümrük vergileri ve ithalat kotaları
• Tüketici mahkemelerinin ayıplı mal iadelerinde ispat yükünü tamamen üreticiye bırakan güncel içtihatları

Buna göre, vurgulanan bu gelişmeler işletmenin makro (genel) çevresini oluşturan alt unsurlardan hangisinin kapsamında değerlendirilmektedir?

Geleneksel motiflerle tasarlanmış hazır giyim ürünleri üreten bir işletme, yürüttüğü saha çalışmalarında hedef kitlesini oluşturan genç nüfusun giyim tercihlerinde küresel popüler kültürün etkisinin belirginleştiğini ve gösterişten uzak, minimalist tasarımlara olan yönelimin hızlandığını tespit etmiştir. Bu değişime uyum sağlamak isteyen işletme yönetimi, yeni sezon koleksiyonlarında tasarım çizgisini büyük ölçüde güncelleme kararı almıştır.

Buna göre işletmenin tasarım stratejisinde değişikliğe gitmesine neden olan temel faktör, işletmenin dış çevre unsurlarından hangisinin kapsamında değerlendirilir?

Elektronik ev aletleri üreten bir şirket, gelecek yılın stratejik hedeflerini belirlemek amacıyla çevresel unsurlarını analiz etmektedir. Şirket yönetimi; işletmenin kendi iç yapısından kaynaklanan faktörleri, doğrudan etkileşimde bulunduğu sektörel aktörleri ve daha geniş çaplı genel çevre koşullarını ayrı ayrı sınıflandırmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi işletmenin mikro (yakın) çevre unsurlarından biriyle doğrudan ilgilidir?

İşletmeler, stratejik amaçlarına ulaşabilmek ve mevcut durumlarını analiz edebilmek için hem kendi yapılarını hem de dışarıdaki dinamikleri incelemek zorundadır. Bu kapsamda yapılan analizlerde işletmenin bizzat sahip olduğu, organizasyonel sınırları içerisinde yer alan ve yönetim tarafından doğrudan kontrol ve müdahale edilebilen unsurlar 'iç çevre' olarak adlandırılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir işletmenin iç çevre unsurları arasında yer alır?

Uluslararası bir kozmetik ve kişisel bakım işletmesi, faaliyet gösterdiği pazarlarda son yıllarda 'hayvan hakları' ve 'sürdürülebilir yaşam' konularındaki toplumsal duyarlılığın hızla artmasını dikkate alarak stratejik bir karar almıştır. Tüketicilerin hayvansal içerik barındırmayan (vegan) ve doğa dostu ambalajlara sahip ürünleri bir yaşam tarzı olarak benimsemesi üzerine, işletme tüm üretim hatlarını bu yeni değer yargılarına ve tüketim alışkanlıklarına uygun olarak yeniden yapılandırmıştır.

Buna göre, işletmenin stratejisinde köklü bir değişikliğe gitmesine neden olan toplumun inanç, tutum ve yaşam biçimlerindeki bu gelişimler, işletmenin makro çevresindeki hangi faktör grubu içerisinde değerlendirilir?

İşletmelerin faaliyetlerini doğrudan etkileyen, işletmenin de kendi kararlarıyla belirli ölçüde etkileyebildiği faktörlerin oluşturduğu gruba mikro (yakın) çevre adı verilir.

Buna göre, organik kozmetik ürünleri üreten bir firmanın karşılaştığı aşağıdaki durumlardan hangisi mikro çevre unsurlarındaki bir değişime örnek olarak gösterilebilir?

Geniş çaplı bir hazır giyim firması, stratejik hedeflerini belirlerken karşı karşıya olduğu fırsat ve tehditlerin yanı sıra sahip olduğu güçlü ve zayıf yönleri değerlendirmek üzere kapsamlı bir çevre analizi yürütmektedir. Analiz raporunda, işletmeyi farklı düzeylerde etkileyen çeşitli bulgulara yer verilmiştir.

Aşağıdaki bulgulardan hangisi, söz konusu firmanın 'mikro (yakın) çevre' unsurlarından kaynaklanan bir durumu yansıtmaktadır?

Stratejik yönetim sürecinde olan kurumsal bir işletme, rekabet avantajı elde edebilmek amacıyla öncelikle detaylı bir 'iç çevre' analizi gerçekleştirmeyi planlamaktadır. Bu analiz aşamasında yönetimin, işletme sınırları içerisinde yer alan ve doğrudan kendi inisiyatifiyle değiştirip kontrol edebileceği dinamiklere odaklanması gerekmektedir.

Buna göre, yönetim ekibinin aşağıdaki faktörlerden hangisini söz konusu analiz kapsamında değerlendirmesi gerekir?

Bir beyaz eşya üreticisi, pazardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla işletme sınırları dâhilinde bulunan ve yönetim organları tarafından doğrudan kontrol edilebilen faktörleri yeniden yapılandırma kararı almıştır. Bu kapsamda firma, yalnızca kendi organizasyonel yapısı içindeki unsurlara yönelik bir eylem planı hazırlayacaktır.

Buna göre, işletmenin hazırlayacağı eylem planı aşağıdaki unsurlardan hangisini kapsamalıdır?

İşletmeler; kendi kontrolleri altında olan iç çevre, doğrudan etkileşimde bulundukları mikro (yakın) çevre ve daha geniş kapsamlı olup dolaylı etki yaratan makro (genel) çevre koşulları içinde faaliyet gösterirler.

Buna göre, dondurulmuş gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletme dikkate alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisi işletmenin 'mikro (yakın) çevre' unsurlarından birinden kaynaklanan bir değişimi ifade etmektedir?

Bir seramik üretim işletmesinin stratejik planlama sürecinde, işletmenin faaliyetlerini ve rekabet gücünü etkileyebilecek çeşitli çevresel unsurlar analiz edilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu işletmenin mikro (yakın) çevre unsurlarından birine örnek oluşturur?

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir kargo ve lojistik işletmesi, rekabet gücünü artırmak amacıyla stratejik çevre analizi yapmaktadır. Yönetim kurulu; yasal düzenlemeleri, ekonomik dalgalanmaları, organizasyonel yetkinlikleri ve sektörel işbirliklerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu lojistik işletmesinin "mikro (yakın) çevre" unsurları kapsamında incelemesi gereken faktörlerden biridir?