İş Etüdü

Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) Kurumuna ait bir mühimmat üretim tesisinde, hassas bir tapa montaj işleminin standart zamanını belirlemek için iş etüdü çalışması yapılmaktadır.

Yapılan zaman etüdü gözlemleri sonucunda, işlemin ortalama gözlenen zamanı $15$ dakika olarak ölçülmüş ve işgörenin çalışma temposu (performans değerlendirme katsayısı) $\%120$ olarak takdir edilmiştir. Günde $8$ saat ($480$ dakika) çalışılan bu tesiste, bir vardiya içinde öngörülen paylar (toleranslar) şunlardır:

- Kişisel ihtiyaç payı: $25$ dakika
- Dinlenme (yorgunluk) payı: $40$ dakika
- Kaçınılmaz gecikme payı: $31$ dakika

Tesis yönetimi, standart zaman hesaplamalarında pay oranını toplam vardiya süresinin bir yüzdesi olarak dikkate alan yöntemi kullanmaktadır.

Buna göre, tapa montaj işleminin standart zamanı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir savunma sanayisi işletmesinin elektronik kart test istasyonunda gerçekleştirilen mikro-hareket analizinde şu bulguya rastlanmıştır:

"Operatör, test edilecek olan elektronik kartı sol eliyle havada sabit bir açıda desteklemekte ve ölçüm süresince o pozisyonda muhafaza etmektedir. Sağ eliyle ise test problarını kart üzerindeki ilgili noktalara temas ettirerek değerleri okumaktadır. Sol el, bu süreç boyunca kartın düşmesini engellemek dışında ürüne hiçbir katma değer sağlamamaktadır."

Buna göre, operatörün sol elinin gerçekleştirdiği etkisiz (verimsiz) Therblig hareketi ile bu durumu ortadan kaldırmak için başvurulması gereken hareket ekonomisi prensibi sınıfı aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Bir üretim işletmesi, henüz tasarım aşamasında olan ve fiziksel olarak kurulmamış yeni bir montaj istasyonu için standart zamanları belirlemek istemektedir. İşletmenin endüstri mühendisi, bu süreçte Önceden Belirlenmiş Hareket Zaman Sistemlerinden (PMTS) biri olan MTM-1 (Yöntem Zaman Ölçümü) tekniğini kullanmaya karar vermiştir.

Buna göre, endüstri mühendisinin uygulayacağı bu yöntemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. (TÜRASAŞ) fabrikasında, yeni nesil elektrikli lokomotiflerin cer motoru sargı yalıtım işlemi için bir iş etüdü çalışması yürütülmektedir.

Yapılan zaman etüdü gözlemleri sonucunda, bir çevrim için ortalama gözlenen zaman 36 dakika olarak ölçülmüş ve işçinin çalışma temposu (performans değerlendirme faktörü) %125 olarak takdir edilmiştir.

İşletmede günlük standart mesai süresi 480 dakikadır. İş etüdü uzmanları, işleme eklenecek toleransları (payları) şu şekilde belirlemiştir:

* Kişisel ihtiyaç payı: Toplam mesai süresi içinde günlük 30 dakika
* Kaçınılmaz gecikme payı: Toplam mesai süresi içinde günlük 50 dakika
* Yorgunluk payı: İşlemin normal zamanının %5'i

Verilen bu bilgilere göre, söz konusu sargı yalıtım işleminin standart zamanı kaç dakikadır?

Bir seramik fabrikasının planlama departmanı, yeni tasarlanan bir dekoratif vazonun elle boyama operasyonu için standart süreyi hesaplamak istemektedir. Üretim bandı aktif hale gelmeden önce sürelerin belirlenmesi amacıyla Önceden Belirlenmiş Hareket Zaman Sistemleri (ÖBHZS) tekniklerinden biri olan MTM kullanılmıştır. Uzmanlar, temel el hareketlerinin TMU (Zaman Ölçüm Birimi) karşılıklarını toplayarak operasyonun temel süresini $5000$ TMU olarak bulmuştur. İşletme kuralları gereği, operatörlerin dinlenme ve kişisel ihtiyaçları için sürece $\%15$ pay (tolerans) ilave edilmektedir. ($1$ TMU $= 0,00001$ saat)

Bu çalışmanın yöntemi ve hesaplamaları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir güneş paneli üretim tesisinde, fotovoltaik hücrelerin dizgi ve lehimlenme işlemi için bir zaman etüdü çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan ölçümlerde bu işlem için ortalama gözlenen zaman 12 dakika olarak bulunmuş ve operatörün performans (tempo) derecesi %110 olarak takdir edilmiştir.

İşletmenin iş etüdü standartlarına göre, bu işlem için çalışanlara uygulanacak toleranslar (paylar); kişisel ihtiyaçlar için %5, yorgunluk için %8 ve kaçınılmaz gecikmeler için %7 olarak belirlenmiştir. Ayrıca tesis yönetimi, tüm tolerans oranlarının toplam mesai süresinin (vardiya süresinin) bir yüzdesi olarak hesaplanması kuralını uygulamaktadır.

Bu verilere göre, fotovoltaik hücrelerin dizgi ve lehimlenme işlemi için hesaplanması gereken standart zaman kaç dakikadır?

Geleneksel zaman etüdü (kronometraj) uygulamalarının kısıtlılıklarını aşmak isteyen bir havacılık firması, yeni nesil bir drone motorunun montaj süreçlerini Önceden Belirlenmiş Hareket Zaman Sistemleri (MTM-1) ile standartlaştırma kararı almıştır. Yapılan mikro hareket analizleri sonucunda, bir motor modülünün montajı için toplam $4000$ TMU (Zaman Ölçüm Birimi) değerinde temel hareket tespit edilmiştir. İşletmenin bu istasyon için öngördüğü toplam tolerans (pay) oranı $\%15$'tir.

Buna göre, montaj operasyonunun standart zamanı (dakika cinsinden) ve MTM-1 yönteminin kronometrajdan ayrılan en temel kavramsal özelliği aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ($1$ TMU = $0,00001$ saat)

Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) lojistik merkezinde, standart afet çadırı paketlerinin hazırlanması operasyonu için bir zaman etüdü çalışması gerçekleştirilmiştir. Operasyon üç temel iş elemanına ayrılmış ve kronometre ile yapılan ölçümler sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

1. Çadır ekipmanlarının manuel olarak kutuya yerleştirilmesi: Ortalama gözlem zamanı $2,00$ dakika, Değerlendirme (Tempo) oranı $\%115$.
2. Kutunun otomatik ambalaj makinesinde mühürlenmesi: Ortalama gözlem zamanı $1,50$ dakika (Tamamen makine kontrollü standart bir işlemdir).
3. Paketlenmiş ürünlerin palete dizilerek streçlenmesi: Ortalama gözlem zamanı $4,00$ dakika, Değerlendirme (Tempo) oranı $\%125$. (Bu işlem her $5$ pakette $1$ kez yapılmaktadır).

İşletmede normal zaman üzerinden yüzde olarak eklenecek tolerans (pay) oranları şu şekildedir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Yorgunluk payı: $\%8$
- Beklenmeyen gecikme payı: $\%2$

Buna göre, bir adet afet çadırı paketinin hazırlanması operasyonu için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

Devlet Malzeme Ofisi (DMO) lojistik merkezinde, standart bir kırtasiye kolisinin hazırlanma süreci için zaman etüdü yapılmıştır.

Bir personelin bu koliyi hazırlaması için geçen ortalama gözlenen zaman $8$ dakika olarak ölçülmüş ve personelin performans (tempo) derecesi $\%125$ olarak belirlenmiştir.

İşletmede belirlenen standartlara göre normal zaman üzerinden uygulanacak tolerans (pay) oranları şöyledir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Yorgunluk payı: $\%8$
- Kaçınılmaz gecikme payı: $\%7$

Buna göre, bu paketleme işlemi için hesaplanması gereken standart zaman kaç dakikadır?

Bir sınır kapısı gümrük müdürlüğünde, transit ticaret yapan ticari araçların belge kontrol ve mühürleme işlemi için iş ölçümü yapılmaktadır. Bir gümrük muhafaza memurunun bu işlemi tamamlama süresi ortalama $10$ dakika olarak gözlemlenmiştir. Gözlemci, memurun çalışma temposunu (performans değerlendirme faktörü) $\%110$ olarak takdir etmiştir. Bu işlem için kurum tarafından kişisel ihtiyaçlar, yorgunluk ve beklemeler göz önüne alınarak $\%20$ oranında tolerans (pay) verilmesi kararlaştırılmıştır.

Standart zaman hesaplamasında toleransların normal zaman üzerinden eklendiği varsayıldığına göre, bu belgelendirme işlemi için hesaplanan standart zaman kaç dakikadır?

Kamu iktisadi teşebbüslerinden biri olan Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ (TÜRASAŞ) bünyesindeki bir motor revizyon atölyesinde, tekerlek profili tornalama sürecinin verimliliğini artırmak amacıyla metot etüdü çalışmaları yürütülmektedir.

Süreci yerinde gözlemleyen endüstri mühendisi, operatörün ağır lokomotif tekerleklerini vince bağlayıp tezgâha yüklemesi sırasında CNC tezgâhının durduğunu; tezgâhın otomatik talaş kaldırma işlemi esnasında ise operatörün herhangi bir işlem yapmadan beklediğini tespit etmiştir. Mühendis, hem operatörün hem de tezgâhın eş zamanlı çalışma ve atıl (boş) bekleme sürelerini ortak bir zaman ölçeği üzerinde dikey sütunlar hâlinde görselleştirerek kaydetmiştir. Hazırladığı bu şema üzerinden 5N1K (Ne, Nerede, Ne zaman, Kim, Nasıl, Neden) tekniğini kullanarak mevcut adımların gerekliliğini, sırasını ve birleştirilme imkânlarını yapısal olarak sorgulamaya başlamıştır.

Buna göre, endüstri mühendisinin bekleme sürelerini analiz etmek için kullandığı şema türü ve şema üzerinde sorgulama yaptığı metot etüdü aşaması aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı bir Yazma Eserler Kütüphanesinde, nadir eserlerin dijital arşive aktarılması süreci için bir zaman etüdü çalışması yapılmaktadır.

Yapılan ölçümler sonucunda bir eserin dijitalleştirilmesi için gözlenen ortalama süre $16$ dakika olarak bulunmuş ve personelin performans (tempo) değerlendirme faktörü $\%125$ olarak takdir edilmiştir.

Kurumda günlük mesai süresi $8$ saat ($480$ dakika) olup, bu süre içerisinde personele tanınan tolerans (pay) süreleri şöyledir:
- Kişisel ihtiyaçlar: $24$ dakika
- Yorgunluk payı: $36$ dakika
- Kaçınılmaz gecikmeler: $36$ dakika

Kütüphane iş etüdü yönergesine göre toplam tolerans oranı, toplam günlük mesai süresinin bir yüzdesi olarak belirlenmekte ve standart zaman formülüne bu yaklaşımla dâhil edilmektedir.

Buna göre, bir nadir eserin dijitalleştirilmesi işlemi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

Bir rüzgâr türbini kanadı üretim tesisinde, belirli bir yüzey işleme operasyonu için zaman etüdü çalışması yapılmaktadır. Operasyon dört temel elemandan oluşmaktadır. Yapılan gözlemler sonucunda elde edilen ortalama süreler ve performans değerlendirme (tempo) oranları aşağıda verilmiştir:

* 1. Eleman (Manuel - Hazırlık): Ortalama gözlem süresi $1,2$ dakika, Performans derecesi $\%125$
* 2. Eleman (Makine - Otomatik Taşlama): Ortalama gözlem süresi $3,0$ dakika (Makine işlemlerinde performans derecesi $\%100$ alınmaktadır)
* 3. Eleman (Manuel - Kontrol): Ortalama gözlem süresi $1,0$ dakika, Performans derecesi $\%120$
* 4. Eleman (Manuel - Takım Kalibrasyonu): Ortalama gözlem süresi $2,5$ dakika, Performans derecesi $\%120$. Ancak bu işlem **her $10$ parçada bir** gerçekleştirilmektedir.

İşletme genelinde bu operasyon için belirlenen tolerans (pay) oranları şöyledir:
* Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
* Yorgunluk payı: $\%7$
* Gecikme payı: $\%3$

*(Not: Toleranslar, toplam normal zaman üzerinden eklenmektedir.)*

Buna göre, bir adet ürün için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

Bir beyaz eşya üreticisi, yeni geliştirdiği ve henüz üretim hattı fiziksel olarak kurulmamış bir ürünün montaj işlemlerinin süresini belirlemek amacıyla, Önceden Belirlenmiş Hareket Zaman Sistemleri'nden (PMTS) biri olan MTM (Methods-Time Measurement) tekniğini kullanmıştır. Yapılan analizde, işlemi oluşturan temel el hareketleri (uzanma, tutma, taşıma vb.) belirlenmiş ve toplam değer $350 \text{ TMU}$ olarak hesaplanmıştır. ($1 \text{ TMU} = 0.00001 \text{ saat}$)

Bu analiz süreci ve elde edilen sonuç değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir fabrikanın montaj hattında çalışan bir operatörün işlemleri, iş etüdü uzmanı tarafından mikro hareket (Therblig) analiziyle incelenmiştir. Yapılan gözlemde; operatörün işlem görecek ana parçayı sol eliyle bir mengene gibi kavrayıp sabit tuttuğu, sağ eliyle karışık bir alet kutusu içinden uygun cıvatayı gözüyle tarayarak ayırdığı ve cıvatayı sıkmadan önce işlem sırasını zihninden geçirdiği tespit edilmiştir. İş etüdü uzmanı, hareket ekonomisi prensipleri gereği bu süreçteki değer yaratmayan 'etkisiz (verimsiz)' hareketleri; aparat kullanımı, 5S ve iş yeri düzenlemesiyle ortadan kaldırmayı raporlamıştır.

Buna göre, aşağıda verilen Therblig hareketlerinden hangisi, uzmanın tamamen ortadan kaldırmayı hedeflediği 'etkisiz' hareketler arasında yer almaz ve doğrudan işi ilerleten 'etkili' bir hareket olarak kabul edilir?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünde, hizmet tahsis dosyalarının incelenmesi süreci için bir iş etüdü çalışması yürütülmektedir.

Yapılan zaman etüdü ölçümleri sonucunda, bir dosyanın incelenmesi için ortalama gözlenen zaman $24$ dakika olarak hesaplanmış ve personelin performans (tempo) değerlendirme faktörü $\%115$ olarak takdir edilmiştir.

Kurumun çalışma standartları yönergesine göre personele verilecek paylar (toleranslar) toplam mesai süresi üzerinden yüzdelik olarak belirlenmiş olup şu şekildedir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Yorgunluk payı: $\%8$
- Gecikme (beklenmeyen durum) payı: $\%7$

Buna göre, bir tahsis dosyasının incelenmesi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) lojistik merkezinde, afet bölgesine gönderilecek standart aile çadırlarının iskelet kurulum paketlerinin hazırlanması işlemi için bir zaman etüdü çalışması yapılmıştır. Ölçüm ve değerlendirmeler sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- İşlemin ortalama gözlenen zamanı: $32$ dakika
- İşçinin performans (tempo) değerlendirme puanı: $\%110$
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%8$
- Yorgunluk payı: $\%7$
- Kaçınılmaz gecikme payı: $\%5$

Kurumun standart prosedürlerine göre toleranslar (paylar), normal zaman üzerinden değil, toplam mesai süresi (vardiya) üzerinden belirlenmektedir.

Buna göre, çadır iskeleti hazırlama işleminin standart zamanı kaç dakikadır?

Bir üretim işletmesinde yöneticiler, herhangi bir büyük sermaye yatırımı yapmadan, tamamen mevcut insan gücü, makine ve teçhizatın daha iyi kullanılmasını sağlayarak maliyetleri düşürmeyi ve çalışan yorgunluğunu azaltmayı hedeflemektedir. Bu amaçla çalışma yöntemleri sistematik olarak incelenecek ve yapılacak işler için standart süreler belirlenecektir. Buna göre, işletmenin başvuracağı "iş etüdü" (metot ve zaman etüdü) uygulamasının temel odak noktası ve sağladığı asıl fayda aşağıdakilerden hangisidir?

Ticaret Bakanlığına bağlı bir gümrük müdürlüğünde yürütülen metot etüdü çalışmasında, ithal edilen ticari malların gümrük beyannamesindeki miktar ve nitelik bilgileriyle fiziksel olarak uyuşup uyuşmadığının görevli memurlar tarafından denetlenmesi işlemi bir iş akış şemasına kaydedilecektir.

Buna göre, bahsedilen denetleme işlemi süreç şemalarında aşağıdaki ASME sembollerinden hangisi ile gösterilmelidir?

Bir üretim işletmesinde montaj hattındaki bir iş elemanının zaman etüdü çalışmasında ortalama gözlem zamanı $20$ dakika olarak ölçülmüştür. İşçinin çalışma temposu (performans değerlendirme faktörü) $\%120$ olarak belirlenmiştir. İşletmede bu iş için belirlenen tolerans (pay) oranları; kişisel ihtiyaçlar için $\%5$ ve yorgunluk için $\%10$'dur.

Buna göre, bu iş için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?