Question

Difficulty: MediumSürekli Rastgele Değişkenler ve Olasılık Yoğunluk Fonksiyonu

Bir rüzgâr enerjisi santralinin günlük kapasite kullanım oranı, sürekli bir XX rastgele değişkeni ile modellenmektedir. XX'in olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıda verilmiştir:

f(x)={k(x−x3),0<x<10,dig˘er durumlardaf(x) = \begin{cases} k(x - x^3), & 0 < x < 1 \\ 0, & \text{diğer durumlarda} \end{cases}

Buna göre, rastgele seçilen bir günde bu santralin kapasitesinin yarısından fazlasını kullanma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    716\frac{7}{16}
  2. B
    964\frac{9}{64}
  3. 916\frac{9}{16}Answer
  4. D
    38\frac{3}{8}
  5. E
    316\frac{3}{16}

Answer

Rastgele seçilen bir günde bu santralin kapasitesinin yarısından fazlasını kullanma olasılığı 916\frac{9}{16}'dır.
Sürekli bir rastgele değişken için olasılık hesabı, olasılık yoğunluk fonksiyonunun (PDF) istenen aralıkta integralinin alınmasıyla bulunur. Öncelikle PDF'nin tüm aralıktaki integralinin 1 olması kuralından yararlanarak k=4k=4 sabiti bulunur. Daha sonra kapasitenin yarısından fazlasının kullanıldığı durum X>0.5X > 0.5 olduğundan, f(x)=4(x−x3)f(x) = 4(x - x^3) fonksiyonunun 0.50.5 ile 11 (değişkenin üst sınırı) aralığındaki integrali hesaplanarak doğru sonuca ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Olasılık yoğunluk fonksiyonunun özelliğini kullanarak kk sabitini belirlemek.
∫01k(x−x3)dx=1\int_{0}^{1} k(x - x^3) dx = 1
Geçerli bir sürekli olasılık yoğunluk fonksiyonunun tanımlı olduğu tüm aralıktaki integrali (toplam olasılık alanı) daima 1'e eşit olmalıdır.
2
İntegrali çözerek kk'nın sayısal değerini bulmak.
k[x22−x44]01=k(12−14)=k(14)=1  ⟹  k=4k \left[ \frac{x^2}{2} - \frac{x^4}{4} \right]_{0}^{1} = k \left( \frac{1}{2} - \frac{1}{4} \right) = k \left( \frac{1}{4} \right) = 1 \implies k = 4
Bilinmeyen katsayıyı bularak gerçek olasılık yoğunluk fonksiyonunu elde etmek gereklidir.
3
Santralin kapasitesinin yarısından fazlasını kullanma olasılığı olan P(X>0.5)P(X > 0.5) durumunu matematiksel olarak ifade etmek.
P(X>0.5)=∫0.514(x−x3)dxP(X > 0.5) = \int_{0.5}^{1} 4(x - x^3) dx
Değişkenin %50'den (0.5) büyük olduğu durumların olasılığı, fonksiyonun 0.50.5 ile üst sınır olan 11 arasındaki belirli integraline eşittir.
4
İstenen aralıktaki belirli integrali hesaplayarak sonuca ulaşmak.
4[x22−x44]0.51=4[(12−14)−((0.5)22−(0.5)44)]4 \left[ \frac{x^2}{2} - \frac{x^4}{4} \right]_{0.5}^{1} = 4 \left[ \left( \frac{1}{2} - \frac{1}{4} \right) - \left( \frac{(0.5)^2}{2} - \frac{(0.5)^4}{4} \right) \right]
Elde edilen gerçek yoğunluk fonksiyonunun ilgili alt ve üst sınırlar içindeki alanını bulmak için belirli integral işlemi tamamlanır.
5
Cebirsel işlemleri tamamlayarak nihai kesri elde etmek.
4[14−(18−164)]=4[1664−764]=4(964)=9164 \left[ \frac{1}{4} - \left( \frac{1}{8} - \frac{1}{64} \right) \right] = 4 \left[ \frac{16}{64} - \frac{7}{64} \right] = 4 \left( \frac{9}{64} \right) = \frac{9}{16}
Kesirli işlemlerin tamamlanması, aranan net olasılık değerini verir.

Key Concept

Sürekli Rastgele Değişkenlerde Olasılık Yoğunluk Fonksiyonu Özellikleri ve İntegral ile Olasılık Hesabı
Estimated Time:1m 30s
Rate this question