İktisadi bir araştırmada, çeyreklik sanayi üretim endeksi verilerinin modellenmesi hedeflenmektedir. Bu amaçla verinin durağanlık sınaması için Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) testi, sabit terim ve doğrusal zaman trendi içeren bir denklem üzerinden tahmin edilmiştir. Test sonucunda hesaplanan (tau) istatistiği iken, anlamlılık düzeyindeki MacKinnon kritik değeri olarak verilmiştir.
Birim kök testlerinin varsayımları ve testin yokluk hipotezi () dikkate alındığında, bu analiz sonucuna ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Hesaplanan test istatistiği kritik değerden büyük olduğu için "Seride birim kök vardır" hipotezi reddedilemez; seriyi durağanlaştırmak amacıyla fark alma işlemi uygulanmalıdır.Answer
- BYokluk hipotezi reddedilemediği için serinin trend durağan (trend-stationary) olduğu sonucuna varılır; serinin durağanlaştırılması için fark almak yerine deterministik trendden arındırılması gerekir.
- CTest istatistiği mutlak değerce kritik değerden küçük olduğundan "Seride birim kök yoktur" hipotezi kabul edilir; seri düzey değerlerinde durağan olduğu için modele doğrudan geçilmelidir.
- D"Seri durağandır" şeklindeki yokluk hipotezi reddedildiği için seri stokastik trende sahiptir; bu nedenle doğrudan ikinci dereceden farkı alınarak otokorelasyon sorunu giderilmelidir.
- ETest istatistiği kritik değerin sağında kaldığı için birim kök hipotezi reddedilir; uygun hareketli ortalama (MA) modelinin tespiti için ACF grafiğinin kesilme noktası incelenmelidir.
Answer
Hesaplanan test istatistiği (), kritik değerden () daha büyük olduğu için 'Seride birim kök vardır' şeklindeki hipotezi reddedilemez ve seriyi durağanlaştırmak için fark alma işlemi uygulanmalıdır.
Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) testinde yokluk hipotezi (), serinin birim kök içerdiğini yani durağan olmadığını varsayar. Test sol kuyruklu bir test olduğundan, test istatistiği () kritik değerden daha küçük (daha negatif) olduğunda ancak reddedilir. Bu soruda hesaplanan değeri, kritik değeri olan 'ten daha büyük (sayı doğrusunda sağında) olduğu için reddedilemez. Bu durum, serinin deterministik bir trend etrafında durağan olmadığını, stokastik bir trende sahip olduğunu (fark durağan olduğunu) gösterir. Sonuç olarak, seriyi durağanlaştırmak için serinin birinci dereceden farkının alınması gerekmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
ADF Birim Kök Testi ve Fark Durağanlık