Question

Difficulty: MediumANOVA Tablosu ve Serbestlik Dereceleri

Karayolları Genel Müdürlüğü kalite kontrol birimi, 5 farklı yol çizgi boyasının (muamele) aşınma sürelerini test etmektedir. Boyaların performansının uygulama yapılan güzergâhın trafik yoğunluğuna göre değişebileceği öngörüldüğünden, deney Türkiye'deki 4 farklı trafik yoğunluğu bölgesinde (blok) gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler rastgele blok tasarımı kullanılarak analiz edilmiştir.

Bu analize ait oluşturulan kısmi ANOVA tablosu aşağıda verilmiştir:

Varyans KaynağıSerbestlik Derecesi (sd)Kareler Toplamı (KT)
Muamele (Boya Türü)145,2
Blok (Bölge)82,4
HataXX36,8
Genel264,4

Buna göre, yukarıdaki varyans analizi tablosunda XX ile gösterilen hata serbestlik derecesi kaçtır?

  1. A
    3
  2. B
    4
  3. 12Answer
  4. D
    15
  5. E
    19

Answer

Hata serbestlik derecesi 12'dir.
Rastgele blok tasarımında hata serbestlik derecesi, muamele serbestlik derecesi ile blok serbestlik derecesinin çarpımına eşittir. Deneyde t=5t=5 farklı boya türü (muamele) ve b=4b=4 farklı bölge (blok) bulunmaktadır. Hata serbestlik derecesi dfhata=(t1)(b1)df_{hata} = (t - 1)(b - 1) formülü ile hesaplanır. Buna göre (51)×(41)=4×3=12(5 - 1) \times (4 - 1) = 4 \times 3 = 12 elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Deneydeki muamele (tt) ve blok (bb) sayılarının belirlenmesi
t=5t = 5 (boya türü) ve b=4b = 4 (bölge)
Serbestlik derecelerini formüllerde yerine koyabilmek için tasarım parametrelerinin bilinmesi gerekir.
2
Rastgele blok tasarımı için hata serbestlik derecesi formülünün tespit edilmesi
dfhata=(t1)(b1)df_{hata} = (t - 1)(b - 1)
Rastgele blok tasarımında hata varyansını tahmin edebilmek için gereken serbestlik derecesi bu formülle bulunur.
3
Değerlerin formülde yerine konularak hesaplanması
dfhata=(51)×(41)=4×3=12df_{hata} = (5 - 1) \times (4 - 1) = 4 \times 3 = 12
Tablodaki XX değerini bulmak için gerekli nihai matematiksel işlemdir.

Key Concept

Rastgele Blok Tasarımında ANOVA Tablosu Serbestlik Dereceleri
Rate this question