Bir yatırımcı, gelecek yıl için üç farklı proje (A, B, C) arasından seçim yapmak istemekte… — KPSS İstatistik

Bir yatırımcı, gelecek yıl için üç farklı proje ( $A$ , $B$ , $C$ ) arasından seçim yapmak istemektedir. Gelecekteki ekonomik koşullar; "Büyüme" ( $d_1$ ), "Durgunluk" ( $d_2$ ) ve "Kriz" ( $d_3$ ) olarak üç kategoride ele alınmıştır. Projelerin bu koşullar altında sağlayacağı tahmini kar miktarları (bin TL) aşağıdaki ödeme matrisinde verilmiştir:

Yatırım Projesi	$d_1$ (Büyüme)	$d_2$ (Durgunluk)	$d_3$ (Kriz)
Proje $A$	$120$	$70$	$30$
Proje $B$	$150$	$60$	$10$
Proje $C$	$90$	$80$	$50$

Yatırımcının elinde bu ekonomik koşulların gerçekleşme olasılıklarına dair hiçbir veri, istatistiksel bilgi veya uzman tahmini bulunmamaktadır.

Buna göre, bu karar verme problemi ve içinde bulunulan ortam ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A
Olasılık değerleri bilinmediği için bu bir "Risk Altında Karar Verme" ortamıdır ve beklenen değer ölçütü kullanılmalıdır.
B
Karar verici doğa durumlarını ve getiri matrisini bildiği için "Belirlilik Altında Karar Verme" ortamındadır.
Olasılık bilgisi eksik olduğu için "Belirsizlik Altında Karar Verme" ortamı söz konusudur ve Wald (Maximin) veya Maximax gibi ölçütler uygulanabilir.Answer
D
Matristeki getiriler farklı ekonomik koşullara bağlı olduğu için bu bir "Çatışma (Oyun Teorisi)" ortamıdır.
E
Olasılıklar bilinmediği için Laplace ölçütü kullanılarak olasılıklar eşit kabul edilirse ortam "Belirlilik" ortamına dönüşür.

Answer

Olasılık bilgisi eksik olduğu için belirsizlik altında karar verme ortamı söz konusudur ve bu durumda Wald, Maximax, Hurwicz veya Savage gibi ölçütler kullanılabilir.

Verilen problemde doğa durumları ve bunlara karşılık gelen kazançlar bilinmekte ancak bu durumların ortaya çıkma olasılıkları bilinmemektedir. Yöneylem Araştırması literatüründe bu durum 'Belirsizlik Altında Karar Verme' olarak tanımlanır. Bu ortamda karar verebilmek için olasılık bilgisine ihtiyaç duymayan Wald (Maximin), Maximax, Hurwicz, Savage (Pişmanlık) ve Laplace gibi sübjektif yaklaşımlar içeren ölçütler kullanılır.

Step-by-Step Solution

Karar vericinin bilgi düzeyini analiz et.

Karar verici stratejileri (

A, B, C

) ve olası doğa durumlarını (

d_1, d_2, d_3

) bilmektedir.

Karar ortamını sınıflandırmak için mevcut bilgi miktarı belirlenmelidir.

Olasılık bilgisinin varlığını kontrol et.

Doğa durumlarının gerçekleşme olasılıklarına dair hiçbir bilgi (

P(d_i)

) bulunmamaktadır.

Olasılıkların bilinmemesi, ortamı 'Risk' ortamından ayırarak 'Belirsizlik' ortamına sokar.

Karar ortamını tanımla ve uygun yöntemleri belirle.

Bu bir 'Belirsizlik Altında Karar Verme' problemidir. Bu ortamda Wald (Kötümserlik), Maximax (İyimserlik), Laplace (Eş Olasılık) ve Hurwicz gibi ölçütler kullanılır.

Bilgi seviyesi ile karar verme teknikleri arasındaki teorik eşleşme yapılır.

Key Concept

Karar Verme Ortamları ve Belirsizlik Koşulu

Practice More

Belirsizlik altında karar verme ölçütlerinden olan Hurwicz katsayısı (

\alpha

) kullanarak bir çözümleme yapmayı deneyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic