Question

Difficulty: MediumZaman Serilerinin Bileşenleri (Trend, Mevsimsellik, Döngüsel ve Düzensiz Hareketler)

Bir araştırmacı, bir ülkenin 30 yıllık çeyreklik işsizlik oranlarını analiz ederken seride iki farklı dalgalanma türü tespit etmiştir. Birinci tür dalgalanmaların, her yılın özellikle kış aylarında tarım ve inşaat sektörlerindeki yavaşlamaya bağlı olarak düzenli bir şekilde tekrarlandığı görülmüştür. İkinci tür dalgalanmaların ise makroekonomik daralma ve genişleme evrelerine paralel olarak ortaya çıktığı, periyodunun 3 ila 8 yıl arasında değiştiği ve tamamlanma süresinin kesin bir düzenlilik arz etmediği saptanmıştır.

Buna göre, zaman serileri teorisi kapsamında bu iki dalgalanma türünün sınıflandırılması ve temel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Birinci tür dalgalanmalar periyodu sabit olan mevsimsel hareketleri, ikinci tür dalgalanmalar ise periyodu bir yıldan uzun ve değişken olan döngüsel hareketleri ifade eder.Answer
  2. B
    İkinci tür dalgalanmalar, başlangıç ve bitiş zamanları kesin olarak öngörülemediği için zaman serisinin düzensiz (rastgele) hareketler bileşeni olarak kabul edilir.
  3. C
    Birinci tür dalgalanmalar kısa vadeli trendi oluştururken, ikinci tür dalgalanmalar serinin yapısal kırılmalarını yansıtan mevsimsel hareketlerdir.
  4. D
    Her iki dalgalanma türü de genel olarak döngüsel bileşen içinde değerlendirilir; aralarındaki tek teorik fark dalgalanmanın sektörel etkileridir.
  5. E
    Birinci tür dalgalanmalar serinin sadece toplanabilir modelle incelenmesini gerektiren düzensiz hareketler iken, ikinci tür dalgalanmalar sabit varyanslı mevsimsel etkilerdir.

Answer

Birinci tür dalgalanmalar periyodu sabit olan mevsimsel hareketleri, ikinci tür dalgalanmalar ise periyodu bir yıldan uzun ve değişken olan döngüsel hareketleri ifade eder.
Birinci tür dalgalanmaların 'her yıl düzenli bir şekilde tekrarlanması', periyodu sabit ve bir yıl (veya daha kısa) olan 'mevsimsel hareketlerin' en temel özelliğidir. İkinci tür dalgalanmaların 'makroekonomik evrelere paralel olması' ve 'periyodunun 3 ila 8 yıl arasında değişip kesin düzenlilik arz etmemesi' ise periyodu bir yıldan uzun ve değişken olan 'döngüsel hareketlerin' karakteristik tanımıdır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tür dalgalanmaların özelliklerini tanımla.
Her yıl kış aylarında düzenli tekrar etmesi ve periyodunun sabit (yıllık) olması, bunun 'mevsimsel bileşen' olduğunu gösterir.
Mevsimsellik, takvim yılı içindeki iklimsel veya kurumsal nedenlerle ortaya çıkan sabit periyotlu dalgalanmalardır.
2
İkinci tür dalgalanmaların özelliklerini tanımla.
Makroekonomik evrelere bağlı olması, 3-8 yıl sürmesi ve periyodunun kesin bir düzenlilik arz etmemesi, bunun 'döngüsel bileşen' olduğunu gösterir.
Döngüsellik, periyodu bir yıldan uzun olan ve uzunlukları (genişleme-daralma evreleri) yıldan yıla değişkenlik gösteren ekonomik konjonktür dalgalanmalarıdır.
3
Elde edilen tanımları seçeneklerle eşleştir.
Birinci türün mevsimsel (sabit periyotlu), ikinci türün döngüsel (değişken periyotlu) olarak tanımlandığı seçenek doğru kabul edilir.
Zaman serisi bileşenlerinin teorik tanımlarına uygun tek seçenek budur.

Key Concept

Zaman Serilerinde Mevsimsel ve Döngüsel Hareketlerin Ayrımı
Estimated Time:1m 0s
Rate this question