Question

Difficulty: MediumFaktör Analizinin Amacı ve Varsayımları

Bir araştırmacı, tüketicilerin bir ürünü tercih etme nedenlerini ölçmek amacıyla geliştirdiği 30 maddelik ölçekten elde ettiği verilere faktör analizi uygulamayı planlamaktadır.

Faktör analizinin amacı ve varsayımları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Analizin birincil amacı, değişkenlerin toplam varyansını (ortak, özgül ve hata) maksimum düzeyde açıklayan ve gözlenen değişkenlerin doğrusal kombinasyonu olan bileşenler elde etmektir.
  2. B
    Değişkenler arası korelasyon matrisinin birim (identity) matris olup olmadığını sınayan Bartlett Küresellik Testi sonucunun istatistiksel olarak anlamsız (p>0,05p > 0,05) çıkması analiz için gereklidir.
  3. Analiz, gözlenen değişkenler arasındaki korelasyon yapısının, doğrudan ölçülemeyen daha az sayıdaki gizil (latent) faktör ile hata terimlerinin doğrusal bir modeli olarak açıklanabileceğini varsayar.Answer
  4. D
    Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği ölçütünün 0,50 değerinin altında bulunması, verilerin faktör analizi uygulaması için oldukça uygun olduğunu gösterir.
  5. E
    Analizin istatistiksel çıkarsamaları için gerekli olan çok değişkenli normallik varsayımı, analize dahil edilen her bir değişkenin ayrı ayrı (marjinal) normal dağılmasıyla kesin olarak sağlanmış olur.

Answer

Doğru ifade, analizin gözlenen değişkenler arasındaki ilişkilerin, doğrudan ölçülemeyen daha az sayıdaki gizil (latent) faktör ve hata terimleriyle açıklanabileceğini varsayan seçenektir.
Faktör analizinin ontolojik dayanağı, gözlenen değişkenler (örneğin anket maddeleri) arasındaki ilişkilerin (korelasyonların), bu değişkenlerin tamamını etkileyen az sayıdaki gözlenemeyen, gizil (latent) faktörden kaynaklandığı varsayımıdır. Bu nedenle doğrusal modelleme, gözlenen değişkeni ortak faktörlerin ve maddeye özgü bir hata teriminin fonksiyonu olarak tanımlar.

Step-by-Step Solution

1
Faktör analizinin (FA) ve Temel Bileşenler Analizinin (TBA) temel amaçlarını karşılaştırın.
TBA, veri setindeki toplam varyansı açıklamak için bileşenler oluştururken; FA, gözlenen değişkenlerin arkasındaki gizil (latent) yapıları ve ortak varyansı modellemeyi amaçlar.
Amacın belirlenmesi, analiz yöntemine özgü teorik modelin anlaşılmasını sağlar.
2
Faktör analizi için gerekli olan ön testlerin (KMO ve Bartlett) yorumlanma kriterlerini değerlendirin.
Uygun bir veri seti için KMO > 0,60 olmalı ve Bartlett testinde değişkenlerin birbirinden bağımsız olmadığını (korelasyon matrisinin birim matris olmadığını) göstermek için p<0,05p < 0,05 bulunmalıdır.
Verinin faktör analizine uygunluğunun test edilmesi en temel varsayımlardandır.
3
Çok değişkenli normallik ile marjinal normallik arasındaki ilişkiyi sorgulayın.
Marjinal normallik, çok değişkenli normallik için gerekli bir koşuldur ancak tek başına yeterli değildir; dolayısıyla bu ikisi birbirinin yerine kullanılamaz.
Maksimum olabilirlik (Maximum Likelihood) gibi faktör çıkarma yöntemlerinde katı bir varsayım olan çok değişkenli normalliğin doğasını kavramak önemlidir.

Key Concept

Faktör Analizi Temel Kavramları ve Varsayımları
Rate this question