Bir kamu kurumu, Türkiye genelindeki aylık elektrik tüketim verilerini yılları arasını kapsayacak şekilde analiz etmektedir. Yapılan ön incelemede, serinin genel trendinin yıllar itibarıyla artış gösterdiği ve bu artışa paralel olarak mevsimsel dalgalanmaların genliğinin (amplitude) de zamanla orantılı bir şekilde genişlediği gözlemlenmiştir. Bu verilere dayanarak, zaman serisi bileşenlerini ayrıştırmak amacıyla aşağıdaki modellerden hangisinin kullanılması en uygundur?
- Çarpımsal modelAnswer
- BToplamsal model
- CBirim kök modeli
- DDeterministik trend modeli
- ESabitli rassal yürüyüş modeli
Answer
Mevsimsel dalgalanmaların trend artışına paralel olarak genişlediği durumlarda çarpımsal modelin kullanılması en uygundur.
Zaman serisi analizinde, serinin seviyesi (trend) yükseldikçe mevsimsel dalgalanmaların genliği de artıyorsa bu durum bileşenlerin birbirine bağımlı olduğunu gösterir. Çarpımsal model (), mevsimselliğin trendin bir yüzdesi olarak değiştiği bu tür senaryoları açıklamak için tasarlanmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Zaman serisi bileşenlerinin yapısına göre model seçimi (Toplamsal vs. Çarpımsal)
Hints
1
Mevsimsel dalgalanmaların büyüklüğü zaman içinde değişiyor mu yoksa sabit mi kalıyor?
Estimated Time:1m 30s