Question

Difficulty: MediumBloklamanın Mantığı ve Blok Seçimi

Varyans analizi uygulamalarında, araştırmacının tamamen rastgele tasarım yerine rastgele blok tasarımı tercih etmesi deneyin duyarlılığını (hassasiyetini) önemli ölçüde etkileyebilir.

Buna göre, rastgele blok tasarımında bloklamanın temel istatistiksel mantığı ve ideal blokların oluşturulma biçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İlgilenilmeyen bir bozucu faktörden kaynaklanan varyansı hata varyansından ayıklayarak deneysel hatayı küçültmek amacıyla, blok içi birimler olabildiğince homojen, bloklar arası ise heterojen oluşturulmalıdır.Answer
  2. B
    Deneyin hata serbestlik derecesini tamamen rastgele tasarıma göre daha yüksek tutarak istatistiksel gücü artırmak amacıyla, blokların kendi içinde farklılık gösteren (heterojen) birimlerden seçilmesi sağlanmalıdır.
  3. C
    Blok değişkenini araştırmanın ana faktörlerinden biri olarak modelleyip ana etkisini test edebilmek amacıyla, her bir blok içindeki deneme birimleri evrenin tüm heterojenliğini yansıtacak şekilde oluşturulmalıdır.
  4. D
    Deneme birimlerinin muamelelere yanlılık olmadan atanmasını garanti altına almak amacıyla, bloklar arasındaki farklılıklar minimize edilmeli ve tüm blokların birbiriyle olabildiğince benzer (homojen) olması sağlanmalıdır.
  5. E
    Deneydeki sabit ve şansa bağlı (tesadüfi) etkilerin birbirinden kesin olarak ayrıştırılabilmesi amacıyla, her blokta tüm muamele düzeyleri kullanılarak blok içi hata varyansı maksimize edilmelidir.

Answer

İlgilenilmeyen bir bozucu faktörden kaynaklanan varyansı hata varyansından ayıklayarak deneysel hatayı küçültmek amacıyla, blok içi birimler olabildiğince homojen, bloklar arası ise heterojen oluşturulmalıdır.
Doğru seçenek, rastgele blok tasarımının temel işlevini (hata varyansını küçültmek) ve başarılı bir bloklama uygulamasının altın kuralını (blok içi homojenlik ve bloklar arası heterojenlik) eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Bloklamanın istatistiksel amacını belirleme
Bloklamanın temel amacı deneysel hatayı küçültmektir.
Tamamen rastgele tasarımda hataya dahil olan ve ilgilenilmeyen bir faktörün varyansı, bloklama sayesinde modelde açıklanan varyansa dönüşür ve hata kareler ortalaması (MSE) düşer.
2
Doğru blok seçimi prensiplerini değerlendirme
Varyansın doğru şekilde ayrıştırılabilmesi için blok içi homojen, bloklar arası heterojen olmalıdır.
Aynı blok içindeki deneme birimleri birbirine ne kadar benzerse (homojen), o bloktaki muameleler arası farklar o kadar net görülür. Bloklar birbirlerinden ne kadar farklıysa (heterojen), bloklama o kadar fazla varyans açıklamış olur.

Key Concept

Yerel Kontrol (Bloklama) İlkesi ve Blok İçi Homojenlik
Rate this question