Bir üretim tesisinde, günlük enerji tüketimini () tahmin etmek amacıyla üretim miktarı (), ortalama hava sıcaklığı () ve makinelerin ortalama yaşı () bağımsız değişkenleri kullanılarak üç farklı doğrusal regresyon modeli tahmin edilmiştir. Modellerin performans ölçütleri ve artık (hata) analizi sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Model | Bağımsız Değişkenler | Düzeltilmiş () | AIC | Artık Varyansı | |
|---|---|---|---|---|---|
| I | 0.65 | 0.64 | 850 | Sabit | |
| II | 0.78 | 0.76 | 710 | Sabit | |
| III | 0.82 | 0.74 | 735 | Değişen |
Not: Tüm modellerde artıkların normal dağılıma uyduğu ve otokorelasyon bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu analiz sonuçlarına göre, araştırmacının model seçimi ve artık analizi değerlendirmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Model II, en düşük AIC değerine ve en yüksek düzeltilmiş değerine sahip olması, ayrıca sabit varyans varsayımını sağlaması nedeniyle tahmin için en uygun modeldir.Answer
- BModel III, belirleme katsayısı () en yüksek model olduğu için veriyi en iyi açıklayan modeldir ve varsayım ihlallerine bakılmaksızın tercih edilmelidir.
- CModel III'te görülen değişen varyans sorunu, EKK (En Küçük Kareler) katsayı tahmin edicilerinin yanlı (sapmalı) olmasına yol açacağından bu model kesinlikle kullanılamaz.
- DModele değişkeni eklendiğinde değerinin artmasına rağmen düzeltilmiş değerinin düşmesi, modelde kesinlikle çoklu doğrusal bağlantı sorunu olduğunu gösterir.
- EBilgi kriterlerine göre model seçimi yapılırken AIC değerinin maksimize edilmesi hedeflendiğinden, değeri 850 olan Model I en başarılı model olarak değerlendirilmelidir.
Answer
Düzeltilmiş R-kare değeri en yüksek ve AIC değeri en düşük olan, aynı zamanda değişen varyans sorunu barındırmayan Model II en uygun modeldir.
Model II, diğer modellere kıyasla en düşük AIC (710) ve en yüksek düzeltilmiş (0.76) değerlerine sahiptir. Bunun yanı sıra, artık analizi sonucunda sabit varyans (homoskedastisite) varsayımını sağladığı görülmektedir. Bu özellikleriyle tahmin ve çıkarım yapmak için en güvenilir ve istatistiksel açıdan en uygun modeldir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Regresyonda Model Seçim Kriterleri ve Artık Analizi