Ulusal çapta faaliyet gösteren bir perakende zinciri, stok yönetimini optimize etmek amacıyla son 8 yıla ait haftalık satış verilerini analiz etmektedir. Veri setinin incelenmesi sonucunda şu temel bulgular elde edilmiştir:
I. Yılbaşı ve bayram haftalarındaki satış artışlarının genliği, genel satış hacmi (trend) yükseldikçe orantılı olarak artmaktadır.
II. Her 52 haftada bir, benzer yönde ve büyüklükte (oransal olarak) satış dalgalanmaları tekrarlanmaktadır.
III. Ekonomik daralma ve genişleme evrelerine bağlı olarak, kesin bir periyodu olmayan ve genellikle 3 ila 5 yıl süren uzun vadeli dalgalanmalar gözlemlenmektedir.
Bu bulgular ışığında, söz konusu zaman serisinin bileşenleri ve ayrıştırma modeli seçimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A3 ila 5 yıl süren uzun vadeli hareketler doğrudan trend bileşenini ifade ederken, genliğin zamanla artması analiz için toplanabilir modelin uygun olduğunu gösterir.
- B52 haftalık dalgalanmalar döngüsel hareket olarak sınıflandırılır ve serideki orantılı artışlar mevsimsel etkinin sabit olduğunu gösterdiğinden toplanabilir modele başvurulmalıdır.
- 52 haftalık tekrarlayan hareketler mevsimsellik, 3-5 yıllık değişken periyotlu hareketler döngüsel bileşen olup; dalgalanma genliğinin trende bağlı değişmesi çarpımsal modelin kullanılmasını gerektirir.Answer
- DHem 52 haftalık hem de 3-5 yıllık dalgalanmalar belirli periyotlarla gerçekleştiğinden mevsimsellik altında birleştirilir ve bu durum modelin her zaman çarpımsal olmasını zorunlu kılar.
- EGenliğin trendle orantılı artması seride değişen varyans sorunu olduğunu gösterir; bu durumu gidermek ve 52 haftalık hareketleri modellemek için SARIMA modellerinde mevsimsel fark alma işlemi olan parametresinden yararlanılır.