Bir büyükşehir belediyesinde görevli kent plancısı, ulaşım altyapısı göstergeleri ( seti: : Raylı sistem ağ uzunluğu, : Otobüs hat sayısı, : Bisiklet yolu uzunluğu) ile trafik akış kalitesi göstergeleri ( seti) arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Kanonik Korelasyon Analizi uygulamıştır.
Elde edilen ilk kanonik fonksiyona ait seti bulguları incelendiğinde; değişkeninin standartlaştırılmış kanonik ağırlık (katsayı) değerinin gibi sıfıra çok yakın bir değer olduğu, ancak aynı değişkenin kanonik yük (yapı katsayısı) değerinin olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre, değişkeninin kanonik fonksiyondaki rolü ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi istatistiksel olarak en doğrudur?
- değişkeni oluşturulan kanonik değişken ile güçlü bir korelasyona sahiptir, ancak set içindeki diğer değişkenlerle arasındaki yüksek çoklu bağlantı nedeniyle kanonik değişkene yaptığı özgün (bağımsız) katkı oldukça düşüktür.Answer
- BKanonik ağırlık, değişkenin kanonik fonksiyonla olan gerçek ilişkisini yansıttığı için 'nin modele bir katkısı yoktur; elde edilen yüksek kanonik yük değeri ihmal edilmelidir.
- CDeğişkenler analize dahil edilmeden önce uygun şekilde ölçeklendirilmediği için, büyük varyansa sahip diğer değişkenler 'nin katsayısını baskılamış ve ağırlığını yapay olarak düşürmüştür.
- DBu durum, değişkeninin kendi seti içindeki ortak varyansının yüksek olduğunu ancak setindeki değişkenlerin varyansını açıklama oranını gösteren fazlalık indeksinin (redundancy index) sıfıra yakınsadığını ifade eder.
- EHesaplama sürecinde matris çarpımlarının değişme özelliği varsayılarak işlem yapılması, çapraz matris elemanlarının kanonik ağırlık tahminlerinde sapmaya (bias) yol açmasına neden olmuştur.
Answer
değişkeni kanonik değişkenle yüksek derecede ilişkilidir ancak set içindeki diğer değişkenlerle yüksek çoklu bağlantıya sahip olduğu için modele yaptığı özgün katkı düşüktür.
Çok değişkenli istatistikte, standartlaştırılmış kanonik ağırlıklar tıpkı çoklu regresyondaki kısmi regresyon katsayıları (Beta) gibi yorumlanır ve bir değişkenin diğer değişkenler hesaba katıldıktan sonra modele yaptığı 'özgün' katkıyı yansıtır. Kanonik yükler ise değişkenin kanonik değişkenle olan doğrudan, basit korelasyonudur. Eğer bir değişkenin kanonik yükü yüksek (örneğin ) fakat kanonik ağırlığı sıfıra yakınsa (), bu değişkenin kendisi fonksiyonda çok önemlidir ancak set içindeki başka bir değişkenle (muhtemelen veya ) arasında çok yüksek bir çoklu doğrusal bağlantı (multicollinearity) vardır. Bu nedenle, aynı varyans diğer değişken tarafından açıklandığı için 'nin ağırlığı istatistiksel olarak düşmüştür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kanonik Yük ve Kanonik Ağırlık Farkı ile Çoklu Bağlantı (Multicollinearity) Etkisi