Question

Difficulty: MediumBirikimli Dağılım Fonksiyonu ve Özellikleri

Bir kamu kurumunda, vatandaşların çağrı merkezinde bekleme süresi (dakika olarak) XX sürekli tesadüfi değişkeni ile modellenmektedir. Bekleme süresine ait birikimli dağılım fonksiyonu aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:

F(x)={0,x<0kx29+x2,x0F(x) = \begin{cases} 0, & x < 0 \\ \frac{k \cdot x^2}{9 + x^2}, & x \ge 0 \end{cases}

Buna göre, rastgele seçilen bir vatandaşın çağrı merkezinde 11 ile 33 dakika arasında bekleme olasılığı kaçtır?

  1. A
    110\frac{1}{10}
  2. B
    16\frac{1}{6}
  3. C
    413\frac{4}{13}
  4. 25\frac{2}{5}Answer
  5. E
    12\frac{1}{2}

Answer

Doğru yanıt 25\frac{2}{5} değeridir.
Geçerli bir birikimli dağılım fonksiyonunun xx \to \infty limitinde 11'e eşit olması gerekliliğinden hareketle k=1k=1 sabiti tespit edilir. Sürekli tesadüfi değişkenler için P(1<X<3)P(1 < X < 3) olasılığı F(3)F(1)F(3) - F(1) farkı ile hesaplanır. Fonksiyonda yerine konulduğunda F(3)=12F(3) = \frac{1}{2} ve F(1)=110F(1) = \frac{1}{10} bulunur. Bu iki değerin farkı olan 25\frac{2}{5}, ilgili zaman aralığındaki doğru bekleme olasılığını verir.

Step-by-Step Solution

1
Dağılım fonksiyonunun asimptotik limit özelliğini kullanarak kk sabitinin bulunması
limxF(x)=1    limxkx29+x2=k=1\lim_{x \to \infty} F(x) = 1 \implies \lim_{x \to \infty} \frac{k \cdot x^2}{9 + x^2} = k = 1
Geçerli bir birikimli dağılım fonksiyonunun xx sonsuza giderken alacağı değer 11 olmalıdır.
2
kk değeri yerine yazılarak dağılım fonksiyonunun son halinin oluşturulması
x0x \ge 0 için F(x)=x29+x2F(x) = \frac{x^2}{9 + x^2} elde edilir.
Olasılık hesaplamalarında tam ve eksiksiz fonksiyonun kullanılması gerekir.
3
İstenen bekleme süresi aralığı için olasılık bağıntısının ifade edilmesi
P(1<X<3)=F(3)F(1)P(1 < X < 3) = F(3) - F(1)
Sürekli rastgele değişkenlerde a<X<ba < X < b aralığının olasılığı, CDF'in uç noktalardaki değerlerinin farkına eşittir.
4
Sınır değerlerinin CDF fonksiyonunda yerine konularak aralık olasılığının hesaplanması
F(3)=329+32=918=12F(3) = \frac{3^2}{9+3^2} = \frac{9}{18} = \frac{1}{2} ve F(1)=129+12=110F(1) = \frac{1^2}{9+1^2} = \frac{1}{10}. Farkları: 12110=5110=410=25\frac{1}{2} - \frac{1}{10} = \frac{5-1}{10} = \frac{4}{10} = \frac{2}{5}
Sınır değerleri için CDF hesaplaması tamamlanmış ve aranan nihai olasılık matematiksel olarak elde edilmiştir.

Key Concept

Birikimli dağılım fonksiyonunun (CDF) sonsuzdaki limit özelliği ve sürekli değişkenlerde aralık olasılığı hesabı
Rate this question