Question

Difficulty: HardPivot (Eksen) Fonksiyonu Yöntemi

X1,X2,,XnX_1, X_2, \ldots, X_n rastgele örneklemi, olasılık yoğunluk fonksiyonu f(x;θ)=1θ,0<x<θf(x; \theta) = \frac{1}{\theta}, \quad 0 < x < \theta olan düzgün (uniform) dağılımdan çekilmiştir.

Bilinmeyen θ\theta parametresi için eksen (pivot) fonksiyonu yöntemiyle %100(1α)\%100(1-\alpha) güven düzeyinde en kısa güven aralığı oluşturulmak istenmektedir.

Buna göre, doğru eksen fonksiyonu seçimi ve bu fonksiyon kullanılarak elde edilen en kısa güven aralığı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

(Not: X(n)=max(X1,X2,,Xn)X_{(n)} = \max(X_1, X_2, \ldots, X_n) örneklem maksimumudur.)

  1. A
    Eksen Fonksiyonu: Q=X(n)θQ = X_{(n)} - \theta ve Güven Aralığı: [X(n)(1α)1/n,X(n)]\left[ X_{(n)} - (1-\alpha)^{1/n}, X_{(n)} \right]
  2. B
    Eksen Fonksiyonu: Q=Xˉθ/2S/nQ = \frac{\bar{X} - \theta/2}{S/\sqrt{n}} ve Güven Aralığı: [2XˉZα/22Sn,2Xˉ+Zα/22Sn]\left[ 2\bar{X} - Z_{\alpha/2}\frac{2S}{\sqrt{n}}, 2\bar{X} + Z_{\alpha/2}\frac{2S}{\sqrt{n}} \right]
  3. C
    Eksen Fonksiyonu: Q=X(n)θQ = \frac{X_{(n)}}{\theta} ve Güven Aralığı: [α1/nX(n),X(n)]\left[ \alpha^{1/n} X_{(n)}, X_{(n)} \right]
  4. D
    Eksen Fonksiyonu: Q=X(n)θQ = \frac{X_{(n)}}{\theta} ve Güven Aralığı: [(1α2)1/nX(n),(α2)1/nX(n)]\left[ \left(1-\frac{\alpha}{2}\right)^{-1/n} X_{(n)}, \left(\frac{\alpha}{2}\right)^{-1/n} X_{(n)} \right]
  5. Eksen Fonksiyonu: Q=X(n)θQ = \frac{X_{(n)}}{\theta} ve Güven Aralığı: [X(n),α1/nX(n)]\left[ X_{(n)}, \alpha^{-1/n} X_{(n)} \right]Answer

Answer

Doğru eksen fonksiyonu Q=X(n)θQ = \frac{X_{(n)}}{\theta} olup, elde edilen en kısa güven aralığı [X(n),α1/nX(n)]\left[ X_{(n)}, \alpha^{-1/n} X_{(n)} \right] şeklindedir.
Doğru seçenekte Q=X(n)/θQ = X_{(n)} / \theta doğru bir pivot fonksiyonu olarak tanımlanmış, dağılımı θ\theta'dan bağımsız bulunmuştur. En kısa güven aralığı şartını sağlamak için, θ\theta'nın katsayısı olan aralık uzunluk fonksiyonu minimize edilmiş, asimetrik nqn1nq^{n-1} yoğunluk fonksiyonunun en yüksek değer aldığı tepe noktasına (üst sınır 1'e) dayalı olarak hesaplamalar yapılıp tam optimizasyon sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Eksen (pivot) fonksiyonunun koşulunu kontrol et ve doğru fonksiyonu seç.
Q=X(n)θQ = \frac{X_{(n)}}{\theta} istatistiği seçilir. Dağılım fonksiyonu FQ(q)=P(X(n)θq)=P(X(n)qθ)=(qθθ)n=qnF_Q(q) = P\left(\frac{X_{(n)}}{\theta} \le q\right) = P(X_{(n)} \le q\theta) = \left(\frac{q\theta}{\theta}\right)^n = q^n bulunur.
Bir istatistiğin eksen fonksiyonu olabilmesi için dağılımının bilinmeyen parametreden (θ) tamamen bağımsız olması gerekir.
2
Güven aralığı sınırlarını veren temel olasılık eşitsizliğini kur.
P(c1Qc2)=1α    P(c1X(n)θc2)=1αP(c_1 \le Q \le c_2) = 1-\alpha \implies P\left(c_1 \le \frac{X_{(n)}}{\theta} \le c_2\right) = 1-\alpha denklemi yazılır ve buradan aralığın alt ve üst sınırları [X(n)c2,X(n)c1]\left[ \frac{X_{(n)}}{c_2}, \frac{X_{(n)}}{c_1} \right] olarak elde edilir.
θ'yı eşitsizliğin ortasında yalnız bırakarak aralık formunu elde etmek gereklidir.
3
En kısa güven aralığı için aralık uzunluğunu (L) minimize eden c1c_1 ve c2c_2 değerlerini bul.
Aralık boyu L=X(n)(1c11c2)L = X_{(n)}\left(\frac{1}{c_1} - \frac{1}{c_2}\right)'dir. L'yi en küçük yapmak için c2c_2'yi alabileceği en büyük değere eşitlemek gerekir. QQ'nun yoğunluk fonksiyonu (0,1)(0,1) aralığında tanımlı olduğundan c2=1c_2 = 1 alınır.
Dağılım asimetrik ve sağa doğru artan (f(q)=nqn1f(q) = nq^{n-1}) karakterde olduğundan olasılık kütlesini sağ uca dayamak aralığı daraltır.
4
c2=1c_2 = 1 değerini olasılık denkleminde yerine koyarak c1c_1'i hesapla ve nihai aralığı yaz.
c11nqn1dq=1nc1n=1α    c1n=α    c1=α1/n\int_{c_1}^{1} n q^{n-1} dq = 1^n - c_1^n = 1-\alpha \implies c_1^n = \alpha \implies c_1 = \alpha^{1/n} bulunur. Sınırlar yerine konduğunda aralık [X(n)1,X(n)α1/n]\left[ \frac{X_{(n)}}{1}, \frac{X_{(n)}}{\alpha^{1/n}} \right] olur.
Seçilen üst kritik değer kullanılarak, geriye kalan α\alpha hata payı üzerinden alt kritik değer (c1c_1) matematiksel olarak türetilmiş olur.

Key Concept

Düzgün dağılımda yeterli istatistik üzerinden eksen (pivot) fonksiyonu türetimi ve aralık uzunluğu minimizasyonu
Rate this question