Bir büyükşehir belediyesi ulaşım daire başkanlığı, şehir içi toplu taşımada yolcu konforun… — KPSS İstatistik

Bir büyükşehir belediyesi ulaşım daire başkanlığı, şehir içi toplu taşımada yolcu konforunu optimize etmek amacıyla yeni alınan otobüsler üzerinde bir deney tasarlamıştır.

Araştırmacılar, $3$ farklı 'Koltuk Yerleşim Planı' ve $2$ farklı 'Süspansiyon Ayarı' olmak üzere iki değişkenin yolcu konforu üzerindeki etkisini incelemektedir. Bu amaçla, filoya yeni katılan $30$ adet otobüs, bu iki değişkenin oluşturduğu $6$ farklı muamele kombinasyonundan birine rastgele ve eşit sayıda atanarak modifiye edilmiştir. Bir aylık deneme süresinin sonunda, bu otobüslerin her birinde seyahat eden rastgele seçilmiş $40$ 'ar yolcuya anket düzenlenmiş ve yolcuların '1-10 üzerinden konfor algı puanları' kaydedilmiştir.

Buna göre araştırmanın; deney birimi, gözlem (ölçüm) birimi, faktör sayısı ve yanıt değişkeni aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Otobüs – Yolcu – $2$ – Konfor algı puanıAnswer
B
Yolcu – Yolcu – $2$ – Konfor algı puanı
C
Otobüs – Yolcu – $6$ – Konfor algı puanı
D
Yolcu – Otobüs – $6$ – Konfor algı puanı
E
Otobüs – Otobüs – $2$ – Konfor algı puanı

Answer

Araştırmanın kavramları sırasıyla; deney birimi Otobüs, gözlem birimi Yolcu, faktör sayısı

2

, yanıt değişkeni Konfor algı puanı şeklindedir.

Doğru seçenekte kavramlar analitik olarak kusursuz eşleştirilmiştir. Değiştirilen özelliklerin uygulandığı asıl fiziksel birim otobüs olduğu için deney birimi otobüstür. Puanların derlendiği bireyler yolcu olduğu için gözlem birimi yolcudur. Test edilen bağımsız değişkenler koltuk yerleşimi ve süspansiyon ayarı olduğu için faktör sayısı

2

'dir. Sonuç ölçütü ise konfor algı puanıdır.

Step-by-Step Solution

Araştırmadaki bağımsız değişkenleri (faktörleri) ve sayısını belirlemek

Koltuk Yerleşim Planı ve Süspansiyon Ayarı olmak üzere

2

faktör vardır.

Faktörler, araştırmacının etkisini incelediği ve seviyelerini belirlediği temel değişkenlerdir.

6

sayısı faktör değil, düzeylerin çarpımıyla (

3 \times 2

) elde edilen muamele (treatment) sayısıdır.

Muamelenin doğrudan kime/neye uygulandığını (deney birimini) tespit etmek

Muamele (farklı koltuk ve süspansiyon ayarları) doğrudan otobüslere atanmıştır. Bu nedenle deney birimi otobüstür.

Deney birimi, müdahalenin veya tasarımın rastgele atandığı en küçük bağımsız fiziksel birimdir.

Ölçümün kimden veya nereden elde edildiğini (gözlem/ölçüm birimini) tespit etmek

Ölçüm (puan), otobüs içindeki yolculardan anket yoluyla alınmıştır. Bu nedenle gözlem birimi yolcudur.

Gözlem birimi, istatistiksel analiz için verinin fiilen ölçüldüğü birimdir. Alt örneklem (subsampling) içeren tasarımlarda deney birimi ile gözlem birimi farklılaşır.

Deney sonucunda analiz edilecek değeri (yanıt değişkenini) belirlemek

Amaç yolcu konforunu optimize etmek olduğundan yanıt değişkeni 'Konfor algı puanı'dır.

Yanıt değişkeni (bağımlı değişken), faktörlerin etkisiyle değişimi gözlemlenen nicel veya nitel ölçümdür.

Key Concept

Alt Örneklem (Subsampling) Durumunda Deney Birimi ve Gözlem Birimi Ayrımı

Estimated Time:1m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic