Bir gümrük müdürlüğünden aylık olarak geçen ticari araç sayıları (bin adet) aşağıdaki tabloda verilmiştir: | Ay | Gerçekleşen Değer (Y_t) | |:---|:---| | Ocak | 12 | | Şubat | 15 | | Mart | 14 | Bu gümrük kapısının bağlı olduğu bölge müdürlüğü, Nisan ayı ticari araç trafiğini öngörebilmek için iki f

Bir gümrük müdürlüğünden aylık olarak geçen ticari araç sayıları (bin adet) aşağıdaki tabl… — KPSS İstatistik

Bir gümrük müdürlüğünden aylık olarak geçen ticari araç sayıları (bin adet) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ay	Gerçekleşen Değer ( $Y_t$ )
Ocak	$12$
Şubat	$15$
Mart	$14$

Bu gümrük kapısının bağlı olduğu bölge müdürlüğü, Nisan ayı ticari araç trafiğini öngörebilmek için iki farklı yaklaşımı karşılaştırmak istemektedir:

I. Yaklaşım: Ağırlıkları en yakın dönemden en uzak döneme doğru sırasıyla $0{}5$ , $0{}3$ ve $0{}2$ olarak belirlenen 3 dönemlik ağırlıklı hareketli ortalama yöntemi.
II. Yaklaşım: Düzeltme parametresi $\alpha = 0{}4$ olan üstel düzeltme yöntemi (Mart ayı için bu yöntemle yapılmış olan öngörü değeri $13$ bin adettir).

Buna göre, I. ve II. yaklaşımlar kullanılarak Nisan ayı için hesaplanan öngörü değerleri (bin adet) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

$13{}9$ ve $13{}4$ Answer
B
$13{}9$ ve $13{}6$
C
$13{}3$ ve $13{}4$
D
$13{}3$ ve $13{}6$
E
$13{}67$ ve $13{}4$

Answer

Nisan ayı için I. yaklaşımla

13{}9

, II. yaklaşımla ise

13{}4

öngörü değerleri bulunmuştur.

I. Yaklaşıma göre Nisan ayı öngörüsü, en yakın dönemden en uzak döneme doğru ağırlıklandırılarak

(0{}5 \times 14) + (0{}3 \times 15) + (0{}2 \times 12) = 13{}9

olarak bulunur. II. Yaklaşıma göre ise üstel düzeltme formülü kullanılarak

0{}4 \times 14 + 0{}6 \times 13 = 13{}4

hesaplanır.

Step-by-Step Solution

I. Yaklaşım (Ağırlıklı Hareketli Ortalama) için ağırlıkları sırasıyla doğru aylara atayarak hesaplama yapın.

F_{\text{Nisan}} = (0{}5 \times 14) + (0{}3 \times 15) + (0{}2 \times 12)

= 7{}0 + 4{}5 + 2{}4 = 13{}9

Zaman serilerinde öngörü yapılırken, ağırlıklı hareketli ortalama yönteminde genellikle en yakın döneme (Mart) en yüksek ağırlık (

0{}5

), en uzak döneme (Ocak) en düşük ağırlık (

0{}2

) verilir.

II. Yaklaşım (Üstel Düzeltme) formülünü uygulayın.

F_{\text{Nisan}} = \alpha \times Y_{\text{Mart}} + (1 - \alpha) \times F_{\text{Mart}}

= 0{}4 \times 14 + (1 - 0{}4) \times 13

= 5{}6 + 0{}6 \times 13

= 5{}6 + 7{}8 = 13{}4

Üstel düzeltme yönteminde bir sonraki dönemin öngörüsü hesaplanırken; cari dönemin gerçekleşen değerine

\alpha

, cari dönemin öngörü değerine ise

(1-\alpha)

katsayısı uygulanarak toplanır.

Key Concept

Zaman serilerinde ağırlıklı hareketli ortalamalar ve üstel düzeltme (exponential smoothing) yöntemleri ile dönem tahmini.

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic