Bir endüstri mühendisi, bir fabrikada çalışan çok sayıdaki operatörün, belirli bir parçanın montaj süresi üzerindeki etkisini incelemek istemektedir. Mühendis, fabrikadaki operatörler arasından tamamen şansa bağlı olarak 4 operatör seçmiş ve bu operatörlerin montaj sürelerini ölçmüştür. Ancak vardiya planlamasındaki aksaklıklar nedeniyle her operatörden eşit sayıda ölçüm alınamamıştır. Operatörlerden sırasıyla 5, 3, 6 ve 6 adet montaj süresi ölçümü elde edilmiştir.
Bu deney tasarımı dikkate alındığında, tek yönlü varyans analizi modelinde operatör faktörüne ait beklenen kareler ortalaması () aşağıdakilerden hangisidir?
(Not: genel hata varyansını, operatör etkilerinin varyansını ve operatörlerin sabit etkilerini göstermektedir.)
- Answer
- B
- C
- D
- E
Answer
Dengesiz tesadüfi model (Model II) formülüne göre doğru beklenen kareler ortalaması ifadesidir.
Araştırmada operatörler büyük bir popülasyondan şansa bağlı olarak seçildiği için Tesadüfi Model (Model II) geçerlidir, bu nedenle beklenen kareler ortalamasında sabit etkileri yerine varyans bileşeni () yer almalıdır. Gözlem sayıları eşit olmadığı için (dengesiz tasarım), 'nin katsayısı basit ortalaması ile değil, düzeltilmiş formülü ile hesaplanmalıdır. Gözlem sayıları iken genel toplam ve kareler toplamı olur. Formüle göre olarak bulunur. Denklemde yerine konduğunda doğru yanıt olmalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Beklenen Kareler Ortalamaları (E(MS)) ve Dengesiz Tesadüfi Model