Question

Difficulty: MediumPivot (Eksen) Fonksiyonu Yöntemi

X1,X2,,XnX_1, X_2, \ldots, X_n, olasılık yoğunluk fonksiyonu

f(x;θ)=1θex/θ,x>0f(x; \theta) = \frac{1}{\theta} e^{-x/\theta}, \quad x > 0

olan üstel dağılımdan alınmış nn hacimli bir rastgele örneklemdir (θ>0\theta > 0).

Bilinmeyen θ\theta parametresi için eksen (pivot) fonksiyonu yöntemiyle bir güven aralığı oluşturulmak istenmektedir.

Buna göre, kullanılması gereken en uygun pivot fonksiyonu ve bu fonksiyonun tam (kesin) dağılımı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    Pivot: i=1nXiθ\frac{\sum_{i=1}^n X_i}{\theta}, Dağılım: nn serbestlik dereceli Ki-kare (χn2\chi^2_{n})
  2. B
    Pivot: Xˉθθ/n\frac{\bar{X} - \theta}{\theta / \sqrt{n}}, Dağılım: n1n-1 serbestlik dereceli Student-t (tn1t_{n-1})
  3. Pivot: 2i=1nXiθ\frac{2 \sum_{i=1}^n X_i}{\theta}, Dağılım: 2n2n serbestlik dereceli Ki-kare (χ2n2\chi^2_{2n})Answer
  4. D
    Pivot: 2θi=1nXi2\theta \sum_{i=1}^n X_i, Dağılım: 2n2n serbestlik dereceli Ki-kare (χ2n2\chi^2_{2n})
  5. E
    Pivot: XˉθS/n\frac{\bar{X} - \theta}{S / \sqrt{n}}, Dağılım: Standart Normal (N(0,1)N(0,1))

Answer

En uygun eksen fonksiyonu 2i=1nXiθ\frac{2 \sum_{i=1}^n X_i}{\theta}'dır ve dağılımı 2n2n serbestlik dereceli Ki-kare (χ2n2\chi^2_{2n})'dir.
Verilen XiX_i değişkenleri üstel dağılıma sahiptir. Bu değişkenleri parametreye bölerek Xi/θExp(1)X_i/\theta \sim Exp(1) elde ederiz. Bu standart üstel değişkenleri 2 sabiti ile çarptığımızda 2Xi/θχ222X_i/\theta \sim \chi^2_2 (2 serbestlik dereceli Ki-kare) dağılımını elde ederiz. Bağımsız Ki-kare değişkenlerinin toplamı da Ki-kare dağılacağından, nn adet değişkenin toplamı olan 2Xiθχ2n2\frac{2 \sum X_i}{\theta} \sim \chi^2_{2n} olur. Bu ifade hem örneklemi hem θ\theta'yı içerir ve dağılımı θ\theta'dan tamamen bağımsızdır. Dolayısıyla aralık tahmini için tanıma tam uyan en uygun eksen (pivot) fonksiyonudur.

Step-by-Step Solution

1
Örneklemdeki her bir değişkenin standartlaştırılması.
XiExp(ortalama=θ)X_i \sim Exp(ortalama = \theta) olduğundan, Zi=Xi/θExp(1)Z_i = X_i/\theta \sim Exp(1) olur.
Eksen fonksiyonu elde etmek için istatistiğin dağılımını bilinmeyen parametreden arındırmak gerekir.
2
Standartlaştırılmış değişkenlerin dönüştürülmesi.
ZiExp(1)Z_i \sim Exp(1) iken, bu değişkeni 2 ile çarptığımızda 2Zi2Z_i değişkeninin moment çıkaran fonksiyonu (12t)1(1-2t)^{-1} olur. Bu da χ22\chi^2_2 dağılımını gösterir.
Üstel dağılım ile standart ve tablolarda kolayca bulunabilen Ki-kare dağılımı arasındaki ilişkiyi kurmak.
3
Toplam istatistiğinin dağılımının bulunması.
Bağımsız nn adet χ22\chi^2_2 değişkeninin toplamı olan (2Zi)=2Xiθ\sum (2Z_i) = \frac{2 \sum X_i}{\theta} rastgele değişkeni χ2n2\chi^2_{2n} dağılımına sahip olur.
Bağımsız Ki-kare değişkenlerinin toplamının serbestlik dereceleri toplanır.
4
Pivot şartının kontrolü.
Elde edilen 2Xiθ\frac{2 \sum X_i}{\theta} fonksiyonu örneklem verisini ve sadece ilgilenilen parametreyi (θ\theta) içerir; ayrıca dağılımı (χ2n2\chi^2_{2n}) θ\theta'dan tamamen bağımsızdır.
Geçerli bir güven aralığı sınırları hesaplayabilmek için kritik değerlerin parametresiz tablolardan okunabilmesi şarttır.

Key Concept

Üstel dağılımda kitle ortalaması için güven aralığı çıkarılırken, toplam istatistiğinin uygun bir sabit ile çarpılarak parametreden bağımsız χ2\chi^2 (Ki-kare) dağılımına dönüştürülmesi gerekir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question