Examkin

Question

Difficulty: HardAlvin W. Gouldner'in Bürokrasi Modeli

Bir sanayi işletmesinde, iş sağlığı ve güvenliği kuralları yıllardır hem ustabaşıları hem de işçiler tarafından 'gereksiz bir bürokratik yük' olarak görülmekte ve karşılıklı rıza ile uygulanmamaktadır. Ancak yeni atanan fabrika yönetimi, bu kuralları işçilerin görüşünü almadan ve katılımını sağlamadan, sadece disiplin cezası vermek ve işten çıkarmaları hukuki zemine oturtmak amacıyla katı bir şekilde denetlemeye başlamıştır. İşçiler ise bu uygulamayı kendilerine yönelik bir güç gösterisi ve baskı aracı olarak algılayarak kurallara karşı direnç göstermeye başlamıştır.

Alvin Gouldner’in bürokrasi kuramı çerçevesinde, işletmede yaşanan bu değişim süreci ve oluşan yeni yapı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    İşletmede, kuralların taraflar için 'meşru' ve 'uzlaşmacı' kabul edildiği bir 'temsili bürokrasi' yapısı kurulmuştur.
  2. B
    Kuralların teknik bir zorunluluktan ziyade amaca dönüşmesi sonucunda, Weberyan anlamda tam verimli bir 'ideal tip' bürokrasiye geçilmiştir.
  3. Örgüt, kuralların her iki tarafça görmezden gelindiği 'sahte bürokrasi'den, tek taraflı zorlamaya dayalı 'cezalandırıcı bürokrasi'ye evrilmiştir.Answer
  4. D
    Kuralların inisiyatif kaynağı dışsal bir otorite olduğu için, oluşan 'cezalandırıcı' yapı zamanla kendiliğinden 'sahte' yapıya dönüşecektir.
  5. E
    Bu durum, kuralların impersonal (gayrişahsi) doğası sayesinde örgüt içi gerilimi ve hiyerarşik baskıyı azalttığı 'fonksiyonel' bürokrasiye örnektir.

Answer

Örgüt, kuralların her iki tarafça görmezden gelindiği 'sahte bürokrasi'den, tek taraflı zorlamaya dayalı 'cezalandırıcı bürokrasi'ye evrilmiştir.
Gouldner'e göre kuralların hem işçiler hem yönetim tarafından rıza ile ihlal edildiği durum 'sahte bürokrasi'dir. Yönetimin bu kuralları tek taraflı olarak, işçilerin onayını almadan ve bir disiplin (cezalandırma) aracı olarak dayatması ise yapıyı 'cezalandırıcı bürokrasi'ye dönüştürür. Senaryoda bu iki aşamalı geçiş net bir şekilde betimlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç durumunu analiz etme
Sahte (Mock) Bürokrasi
Kuralların hem yönetim hem çalışanlar tarafından uygulanmaması ve önemsenmemesi Gouldner'e göre sahte bürokrasidir.
2
Müdahale ve yöntem değişikliğini inceleme
Tek taraflı inisiyatif ve düşük meşruiyet
Yönetimin işçilerin katılımını sağlamadan kuralları dayatması, kuralın kaynağının tek taraflı olduğunu gösterir.
3
Oluşan yeni yapıyı tipolojiye yerleştirme
Cezalandırıcı (Punishment-centered) Bürokrasi
Bir tarafın (yönetim) diğer tarafa (işçiler) kuralları baskı ve ceza aracı olarak dayatması, cezalandırıcı bürokrasinin temel özelliğidir.

Key Concept

Gouldner'in Üçlü Bürokrasi Tipolojisi (Sahte, Temsili, Cezalandırıcı)

Practice More

Gouldner'in 'göz yumma kalıbı' (indulgency pattern) kavramının cezalandırıcı bürokrasiye geçişteki rolünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Alvin W. Gouldner'in Bürokrasi Modeli

More questions from this topic