Question

Difficulty: HardRasyonel-Kapsamlı Model

Kamu politikası analizinde Rasyonel-Kapsamlı Model (Kök Yöntemi), karar vericinin toplumsal değerleri tam olarak bildiği ve bu değerleri bir 'toplumsal fayda fonksiyonu' içinde tutarlı bir biçimde sıralayabildiği varsayımına dayanır. Bu modelde, nesnel rasyonelliğe ulaşmak için izlenen 'amaç-araç' (ends-means) çözümlemesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi metodolojik bir zorunluluktur?

  1. Değerlerin ve amaçların, politika alternatiflerinin analizine geçilmeden önce onlardan bağımsız ve hiyerarşik bir biçimde netleştirilmesiAnswer
  2. B
    Karar sürecinde yalnızca mevcut politikadan küçük sapmalar gösteren ve geçmiş tecrübelerle sınırlı alternatiflerin değerlendirilmesi
  3. C
    Temel stratejik kararlar için rasyonel bir inceleme yapılırken, ayrıntılı uygulama kararları için mevcut durumun korunması
  4. D
    Karar sürecindeki sorunlar, çözümler ve siyasal fırsatların öngörülemez bir biçimde birleştiğinin kabul edilerek analiz dışı bırakılması
  5. E
    Karar vericinin, bilgi ve zaman kısıtları nedeniyle tüm alternatifler yerine 'yeterli olan' ilk seçeneği tercih etmesi

Answer

Değerlerin ve amaçların, politika alternatiflerinin analizine geçilmeden önce onlardan bağımsız ve hiyerarşik bir biçimde netleştirilmesi.
Rasyonel-Kapsamlı Model'in (Kök Yöntemi) en temel metodolojik gerekliliği, amaçların araçlardan (alternatiflerden) tamamen ayrılmasıdır. Karar verici, nesnel rasyonelliğe ulaşabilmek için önce toplumsal değerleri ve amaçları belirlemeli, bunları bir önem sırasına koymalı (hiyerarşi oluşturmalı) ve ancak bu işlem bittikten sonra bu amaçlara en iyi hizmet edecek araçları (alternatifleri) analiz etmelidir. Bu durum, analizin 'kökten' (root) yapılmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Modelin amaç-araç ilişkisi varsayımını analiz etme
Rasyonel-Kapsamlı Model, amaçların (değerlerin) araçlardan (politika alternatifleri) önce belirlenmesini şart koşar.
Nesnel rasyonellik için karar vericinin neyi hedeflediğini, alternatifleri değerlendirmeden önce kesin olarak bilmesi gerekir.
2
Değer hiyerarşisinin önemini belirleme
Değerler sadece belirlenmekle kalmamalı, hangisinin diğerinden daha önemli olduğu bir hiyerarşi içinde sıralanmalıdır.
Toplumsal fayda maksimizasyonu, ancak farklı değerler arasındaki öncelik sıralaması (utility function) net olduğunda hesaplanabilir.
3
Alternatiflerin analiz sırasını saptama
Önce amaçlar netleşir, sonra bu amaçlara ulaşmayı sağlayacak tüm olası alternatifler (araçlar) kapsamlı bir şekilde incelenir.
Eğer amaçlar araçlara bağımlı hale gelirse (artırımcı modelde olduğu gibi), bu durum 'kökten' analiz ilkesine aykırı düşer.

Key Concept

Amaç-Araç Ayrımı ve Değer Hiyerarşisi

Practice More

Charles Lindblom'un rasyonel modeli eleştirdiği 'Muddling Through' (İdare-i Maslahat Etme) makalesindeki artırımcı model varsayımlarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question