Question

Difficulty: Medium1950 Sonrası Hızlı Kentleşme ve Nedenleri

Türkiye’de 1950’li yıllarda tecrübe edilen hızlı kentleşme sürecinde, merkezi yönetimin gecekondulaşma ve kentsel plansızlık karşısında izlediği 'liberal' yaklaşım, bu dönemin idari ve siyasi karakterini belirlemiştir. Bu dönemde kentleşme, devlet tarafından sıkı bir denetim altına alınması gereken bir sorun olarak değil, ekonomik canlanmanın bir göstergesi olarak kabul edilmiştir.

Buna göre, 1950-1960 yılları arasındaki dönemde devletin kentleşme sürecine yönelik temel tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sanayileşme hızı ile kentleşme hızı arasındaki dengeyi korumak amacıyla iller arası göç kotaları uygulanmıştır.
  2. B
    Kırsal nüfusun kente yığılmasını önlemek amacıyla kamu kaynakları öncelikli olarak büyük ölçekli sosyal konut projelerine aktarılmıştır.
  3. Kentleşme, modernleşmenin ve ekonomik kalkınmanın doğal bir parçası olarak görülmüş; piyasa dinamiklerine ve bireysel (gecekondu vb.) çözümlere bırakılmıştır.Answer
  4. D
    Gecekondu bölgeleri henüz oluşum aşamasındayken kentsel dönüşüm yasalarıyla modern ve planlı mahallelere dönüştürülmüştür.
  5. E
    Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı uyarınca kentsel büyüme, sanayi bölgelerinin çeperiyle sınırlandırılmış ve sıkı denetime tabi tutulmuştur.

Answer

1950-1960 arası dönemde kentleşme, modernleşmenin bir sonucu olarak görülerek piyasa dinamiklerine ve bireysel çözümlere bırakılmıştır.
1950'li yıllar Türkiye'de liberal ekonomi politikalarının ve 'bırakınız yapsınlar' anlayışının hakim olduğu bir dönemdir. Bu dönemde kentleşme, sanayileşmeden bağımsız olarak kırsal itici güçlerin etkisiyle hızlanmış; devlet ise bu süreci planlamak veya kısıtlamak yerine, modernleşmenin bir parçası olarak görerek kendi akışına bırakmıştır. Bu durum, gecekondulaşmanın bir 'barınma çözümü' olarak yerleşmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin siyasi ve ekonomik yapısını analiz edin.
1950'li yıllar Türkiye'de Demokrat Parti iktidarı ile liberal ekonomi politikalarının ağırlık kazandığı bir dönemdir.
Devletin müdahaleci rolden uzaklaşarak piyasa süreçlerini izlemesi kentleşmeye bakışını da etkilemiştir.
2
Kentleşme ve konut politikası arasındaki ilişkiyi değerlendirin.
Hızlı nüfus akışı karşısında devlet planlı konut sunmak yerine, göç edenlerin kendi barınma ihtiyaçlarını (gecekondu) karşılamasına müdahale etmemiştir.
Kentleşmenin getirdiği sosyal ve mekansal sorunlar, ekonomik büyümenin 'kaçınılmaz bir bedeli' veya 'doğal sonucu' olarak algılanmıştır.
3
Dönemsel kavramları (planlama vs. liberalizm) karşılaştırın.
1960 sonrası başlayan 'planlı dönem' öncesindeki bu süreçte plansızlık hakimdir.
Seçeneklerde yer alan planlı kalkınma veya sosyal konut gibi unsurlar kronolojik olarak bu döneme ait değildir.

Key Concept

1950-1960 Dönemi Liberal Kentleşme Yaklaşımı

Practice More

1960 sonrası kurulan Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) kentleşme politikalarındaki 'planlı dönem' değişimini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question