Herbert Simon’un karar verme teorisine göre, her idari karar birbiriyle iç içe geçmiş "değer" (value) ve "olgu" (fact) önermelerinden oluşur. Simon, bu iki unsurun karar verme süreci ve örgütsel hiyerarşi üzerindeki etkilerini analiz ederken rasyonalitenin sınırlarını bu kavramlar üzerinden belirler.
Buna göre, Simon’un "İdari İnsan" (Administrative Man) modeli ve karar verme süreci bağlamında, örgüt hiyerarşisi ile karar alma içeriği arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AHiyerarşinin en alt kademelerinde çalışanlar, sadece 'değer' önermelerine dayalı kararlar alırken; üst düzey yöneticiler 'olgu' önermelerini koordine etmekle sorumludur.
- BKarar verme süreci, hiyerarşik basamaklarda aşağıdan yukarıya doğru çıkıldıkça 'olgu' yoğunluğunun artması ve 'değer' yargılarının azalması şeklinde işleyen teknik bir prosedürdür.
- Üst hiyerarşik kademelerde alınan kararlar daha çok örgütsel amaçları (değerleri) belirlemeye yönelikken, alt kademelerde bu amaçlara ulaşacak araçların (olguların) seçimine odaklanılır.Answer
- D'Sınırlı rasyonalite' ilkesi gereği, hiyerarşik yapıdaki tüm kararların sadece 'olgusal' verilere dayandırılması 'en iyileme' (optimization) için zorunlu bir koşuldur.
- ESimon'a göre 'yöneltme' işlevi, hiyerarşinin her düzeyinde değer yargılarını devre dışı bırakarak kararların sadece 'planlama' ilkeleriyle uyumlu olmasını sağlar.
Answer
Üst hiyerarşik kademelerde alınan kararlar daha çok örgütsel amaçları (değerleri) belirlemeye yönelikken, alt kademelerde bu amaçlara ulaşacak araçların (olguların) seçimine odaklanılır.
Herbert Simon'a göre idari kararların 'değer' boyutu örgütün amaçlarını, 'olgu' boyutu ise bu amaçlara ulaşmak için kullanılan teknik verileri temsil eder. Kamu kurumlarında hiyerarşi yükseldikçe, kararların teknik detaylardan ziyade toplumsal fayda, siyasi öncelikler ve stratejik hedefler gibi 'değer' yargılarına odaklanması beklenir. Hiyerarşinin alt basamaklarında ise bu belirlenen hedeflere en verimli şekilde nasıl ulaşılacağı, yani 'olgusal' araçların seçimi (operasyonel süreçler) önem kazanır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Simon'un Değer-Olgu Ayrımı ve Amaç-Araç Hiyerarşisi
Practice More
Simon'un 'İdari İnsan' modelini Lindblom'un 'Artırımcı Modeli' ile karşılaştırarak karar verme süreçlerindeki rasyonalite kısıtlarını derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s