Question

Difficulty: HardMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

Bir kamu kurumunda şube müdürü olarak görev yapan (A)(A), kurumun hizmetine tahsis edilmiş olan resmi aracı, hafta sonu şahsi bir seyahati için kullanmak üzere emrindeki şoför (S\c)(Ş)'ye hazırlatmıştır. (S\c)(Ş), bu durumun 237237 sayılı Taşıt Kanunu ve ilgili mevzuata aykırı olduğunu, resmi araçların özel işlerde kullanılamayacağını belirterek itiraz etmiştir. Bunun üzerine (A)(A), "sorumluluk bende, bu bir amir talimatıdır" diyerek emrini yazılı hale getirip (S\c)(Ş)'ye tebliğ etmiştir. Bu emir doğrultusunda yola çıkan (S\c)(Ş), bir trafik kazası yapmış ve kamu aracında ağır maddi hasar meydana gelmiştir.

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ödev ve Sorumluluklar" bölümünde yer alan hükümler uyarınca, bu olayla ilgili sorumluluk paylaşımı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Emrin amir tarafından yazılı olarak yenilenmiş olması nedeniyle, şoförün hem disiplin hem de mali sorumluluğu tamamen ortadan kalkmıştır; tüm sorumluluk amire aittir.
  2. B
    Şoförün itiraz hakkını kullanarak durumu amirine bildirmesi, 'sadakat' ödevini yerine getirdiğini gösterir; bu nedenle sadece kasıtlı kusuru oranında tazminatla yükümlü tutulabilir.
  3. Resmi aracın şahsi işlerde kullanılması talimatı, konusu itibarıyla suç teşkil edebileceği için; şoför bu emri yazılı olsa dahi yerine getirmemeliydi ve bu durumda her iki görevli de sorumludur.Answer
  4. D
    Bu durum memurlar için düzenlenen 'Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı' kapsamında değerlendirileceğinden, memur sadece disiplin yönünden sorumlu tutulur.
  5. E
    Amir, 'amir durumda olanların görev ve sorumlulukları' gereği emrinde ısrar ettiği için, şoför hiyerarşik itaat ilkesi gereği emri yerine getirmekle yükümlü olup sadece tanıklık sıfatıyla sorumludur.

Answer

Resmi aracın şahsi amaçla kullanılması talimatının konusu suç teşkil edebileceği için şoförün bu emri yerine getirmemesi gerekirdi ve bu durumda her iki görevli de meydana gelen zarardan sorumludur.
Doğru seçenek, resmi aracın şahsi işlerde kullanılmasının 'suç' teşkil edebileceğini ve bu nedenle yazılı emirle dahi yerine getirilemeyeceğini belirten ifadedir. 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 1111. maddesine göre; memur, amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve amirine bildirir. Ancak amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak tazelerse memur emri yerine getirir ve sorumluluk amire geçer. Bunun tek ve en önemli istisnası, emrin 'konusunun suç teşkil etmesidir'. Suç teşkil eden emir hiçbir şekilde yerine getirilmez, getiren sorumlu olur.

Step-by-Step Solution

1
Emrin niteliğinin analiz edilmesi
Resmi hizmet aracının şahsi işlerde kullanılması, 237237 sayılı Taşıt Kanunu'na aykırıdır ve Türk Ceza Kanunu kapsamında 'Görevi Kötüye Kullanma' veya 'Zimmet' suçu oluşturabilir.
657657 sayılı Kanun'un 1111. maddesi uyarınca emrin 'mevzuata aykırı' mı yoksa 'suç teşkil eden' mi olduğu ayrımı yapılmalıdır.
2
Kanunsuz emir hükmünün (DMK m. 1111 ve Anayasa m. 137137) uygulanması
Konusu suç teşkil eden bir emir, amir tarafından yazılı olarak yenilense dahi hiçbir suretle yerine getirilmemelidir.
Hukuk devleti ilkesi gereği, hiçbir kamu görevlisi suç işleme emrine itaat etmekle yükümlü kılınamaz.
3
Sorumluluk paylaşımının belirlenmesi
Emri veren amir ile suç teşkil eden bu emri yerine getiren memur, ortaya çıkan hukuki, cezai ve mali zararlardan birlikte sorumlu tutulur.
Kanun, suç teşkil eden emri yerine getirenin sorumluluktan kurtulamayacağını açıkça hükme bağlamıştır.

Key Concept

Kanunsuz Emir ve Suç Teşkil Eden Emir Ayrımı

Practice More

Anayasa'nın 137137. maddesi ile DMK'nın 1111. maddesini karşılaştırarak, 'suç teşkil eden emir' kavramının ceza hukuku ve idare hukuku açısından sonuçlarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question