Anarşist düşünürlerden Pyotr Kropotkin, 'Karşılıklı Yardımlaşma' (Mutual Aid) adlı eserinde, Thomas Hobbes ve benzeri 'Toplum Sözleşmesi' kuramcılarının 'insanın insanla kalıcı bir savaş içinde olduğu' varsayımına ve bu varsayım üzerine inşa edilen devlet meşruiyetine köklü bir itiraz getirir. Kropotkin'e göre devlet, iddia edildiği gibi toplumsal kaosu engelleyen bir düzenleyici değil, aksine toplumun tarihsel ve biyolojik gelişimine aykırı bir müdahale aracıdır.
Buna göre, Kropotkin'in anarşist kuramında devletin reddedilmesinin temel sosyolojik dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİnsan doğasının özünde bencil ve rekabetçi olduğu gerçeğinden hareketle, devletin bu rekabeti adil bir mülkiyet düzenine dönüştürememesi
- Toplumsallığın insanın biyolojik bir mirası olduğu, devletin ise bu doğal yardımlaşma ağlarını dikey hiyerarşilerle parçalayarak toplumu atomize etmesiAnswer
- CDevletin, sınıflı toplum yapısının zorunlu bir sonucu olduğu ve ancak üretim araçlarının merkezi bir planlamayla kolektifleştirilmesiyle sönümlenebileceği
- DSiyasal iktidarın meşruiyetini sadece rızaya dayandırması gerektiği, ancak modern devletin bu rızayı kitle iletişimiyle manipüle ederek 'sahte bir kamuoyu' yaratması
- EOtoritenin her türlüsünün, bilimsel uzmanlık ve teknik bilgi de dahil olmak üzere, bireyin 'biricik' iradesini ve mutlak özgürlüğünü sınırlayan bir hayaletten ibaret olması
Answer
Toplumsallığın insanın biyolojik bir mirası olduğu, devletin ise bu doğal yardımlaşma ağlarını dikey hiyerarşilerle parçalayarak toplumu atomize etmesidir.
Kropotkin'in anarşist teorisi, Darwinci 'güçlü olan hayatta kalır' mantığının toplumsal hayata rekabet olarak uygulanmasına karşı çıkar. Ona göre insan, doğası gereği toplumsal bir varlıktır ve yardımlaşma evrimsel bir başarı faktörüdür. Devlet, toplumun bu kendiliğinden gelişen iş birliği ve dayanışma ağlarını parçalayıp yerine merkeziyetçi bir hiyerarşi koyduğu için reddedilir; çünkü devlet, bireyleri atomize ederek onları yönetilmeye muhtaç hale getiren yapay bir kurumdur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kropotkin'in Karşılıklı Yardımlaşma (Mutual Aid) Tezi ve Toplum Sözleşmesi Eleştirisi