Examkin

Question

Difficulty: HardYeni Kamu İşletmeciliğinin Teorik Temelleri

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) düşüncesinin entelektüel kökenleri, geleneksel kamu yönetimi anlayışının verimlilik ve etkililik konusundaki yetersizliklerine yönelik iktisadi temelli eleştirilere dayanmaktadır. Bu çerçevede; kamu bürokrasisinin bütçeyi maksimize etme eğiliminde olduğunu ve siyasal aktörler ile bürokratlar arasındaki bilgi asimetrisinin denetim sorunlarına yol açtığını ileri sürerek, kamu hizmetlerinde rekabetin ve performansa dayalı sözleşmelerin gerekliliğini vurgulayan temel teorik yaklaşımlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. Kamu Tercihi Teorisi - Asil-Vekil TeorisiAnswer
  2. B
    Yeni Kamu Hizmeti Yaklaşımı - Yönetişim Yaklaşımı
  3. C
    Eleştirel Teori - Klasik Bürokrasi Yaklaşımı
  4. D
    İşlem Maliyeti Teorisi - İnsan İlişkileri Yaklaşımı
  5. E
    Durumsallık Yaklaşımı - Sistem Teorisi

Answer

Kamu Tercihi Teorisi ve Asil-Vekil Teorisi, Yeni Kamu İşletmeciliği'nin piyasa temelli ve performans odaklı yapısını kuran temel iktisadi teorilerdir.
Kamu Tercihi Teorisi, bürokratların rasyonel bireyler olarak kendi çıkarlarını (bütçe, statü) maksimize etmeye çalıştıklarını ve bunun verimsizliğe yol açtığını savunur. Asil-Vekil Teorisi ise bilgi asimetrisi nedeniyle ortaya çıkan 'ahlaki risk' ve 'ters seçim' problemlerini performans esaslı sözleşmelerle çözmeyi amaçlar. Bu iki teori, Yeni Kamu İşletmeciliği'nin piyasa mekanizmalarını kamuya uyarlama çabasının ana dayanaklarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen ipuçlarını analiz edin.
'Bütçe maksimizasyonu' ve 'Bilgi asimetrisi' kavramları tespit edildi.
Bu kavramlar Yeni Kamu İşletmeciliği'nin beslendiği spesifik iktisadi kuramlara işaret eder.
2
Bürokrasinin davranışlarını açıklayan kuramı belirleyin.
Kamu Tercihi Teorisi (William Niskanen).
Bu teori bürokratların toplumsal faydadan ziyade kendi bütçelerini büyütmeye odaklandığını savunarak kamu harcamalarındaki artışı açıklar.
3
Denetim ve sözleşme ilişkisini açıklayan kuramı belirleyin.
Asil-Vekil Teorisi (Principal-Agent Theory).
Siyasetçiler (asil) ve bürokratlar (vekil) arasındaki çıkar çatışmasını ve bilgi farkını sözleşmeler ve performans ölçümüyle gidermeye çalışır.
4
Sonuçları birleştirerek doğru seçeneği doğrulayın.
İki kuramın bir arada verildiği seçenek doğrudur.
NPM'nin 'işletmecilik' felsefesinin iktisadi altyapısını bu iki temel oluşturur.

Key Concept

Yeni Kamu İşletmeciliği'nin İktisadi Temelleri

Hints

1
Soruda bahsedilen 'bütçe maksimizasyonu' ifadesi, bürokrasinin bir piyasa aktörü gibi davrandığını savunan kuramla ilgilidir.
2
Denetim problemlerini sözleşmelerle çözmeye çalışan ve asimetrik bilgiyi temel alan yaklaşımı hatırlayın.
3
Cevap, iktisat biliminin kamu yönetimine uygulanmasıyla ortaya çıkan Kamu Tercihi ve temsil ilişkisini inceleyen Asil-Vekil modelleridir.

Practice More

William Niskanen'in bürokrasi modelini ve Oliver Williamson'ın işlem maliyetleri analizini inceleyerek YKİ'nin iktisadi köklerini derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Yeni Kamu İşletmeciliğinin Teorik Temelleri