Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) modelinin teorik dayanaklarından olan İşlem Maliyeti İktisad… — KPSS Kamu Yönetimi

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) modelinin teorik dayanaklarından olan İşlem Maliyeti İktisadı (Transaction Cost Economics), kamu hizmetlerinin sunum biçimini belirlerken "organizasyonel sınırlar" üzerine odaklanır. Bu yaklaşıma göre; kamu hizmetlerinin doğrudan hiyerarşik bürokrasi kanalıyla üretilmesi yerine, dış kaynak kullanımı (outsourcing) yoluyla piyasadan satın alınmasının temel rasyonel koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Piyasa üzerinden gerçekleştirilen sözleşme, pazarlık ve denetim maliyetlerinin toplamının; kurum içi hiyerarşik koordinasyon ve yönetsel denetim maliyetlerinden daha düşük olmasıAnswer
B
Hizmet sunan birimler (vekiller) ile siyasal otorite (asil) arasındaki bilgi asimetrisinin, performansa dayalı sözleşmelerle tamamen ortadan kaldırılması
C
Kamu bürokratlarının bütçe maksimizasyonu ve yetki genişletme eğilimlerinin, kamu tercihi perspektifiyle piyasa disiplinine tabi tutulması
D
Kamu yöneticilerine tanınan 'yönetme serbestisi' ilkesi çerçevesinde, bürokratik kuralların yerini sonuç odaklı profesyonel işletmecilik anlayışının alması
E
Hizmetin kamusal mal niteliğinin korunması amacıyla, tüm üretim süreçlerinin merkezi hükümet tarafından sıkı bir hiyerarşik denetim altında tutulması

Answer

Piyasa üzerinden gerçekleştirilen sözleşme, pazarlık ve denetim maliyetlerinin toplamının; kurum içi hiyerarşik koordinasyon ve yönetsel denetim maliyetlerinden daha düşük olması

İşlem Maliyeti İktisadı (TCE), ekonomik işlemlerin piyasada mı yoksa hiyerarşik bir yapı (organizasyon) içinde mi daha verimli yürütüleceğini analiz eder. Kuramın öncüsü Oliver Williamson'a göre, piyasada işlem yapmanın bir maliyeti (sözleşme, pazarlık, bilgi edinme, denetim) vardır. Bir kamu kurumu, bir hizmeti kendi hiyerarşik yapısı içinde üretmek yerine dışarıdan almayı tercih ediyorsa, bunun rasyonel gerekçesi piyasadaki bu toplam işlem maliyetlerinin, hiyerarşi içinde katlanılan koordinasyon ve bürokratik yönetim maliyetlerinden daha düşük olmasıdır.

Step-by-Step Solution

Yeni Kamu İşletmeciliği'nin (YKİ) teorik temellerinden olan İşlem Maliyeti İktisadı (TCE) çerçevesini belirlemek

Bu kuramın ekonomik faaliyetlerin hangi yapıda (piyasa vs. hiyerarşi) yürütüleceğine dair bir 'karar verme' mekanizması sunduğu saptanır.

Sorunun odaklandığı teorik temelin mantığını kavramak için gereklidir.

İşlem maliyetlerinin (transaction costs) kapsamını analiz etmek

Piyasadaki işlem maliyetlerinin sözleşme yapma, pazarlık, arama ve denetim süreçlerini içerdiği anlaşılır.

Dış kaynak kullanımı kararındaki maliyet kalemlerini tanımlamak gerekir.

Piyasa maliyetleri ile hiyerarşi maliyetlerini kıyaslamak

Eğer piyasadan temin etmenin maliyeti, kurumun kendi içindeki yönetim ve hiyerarşik koordinasyon maliyetlerinden (internal governance costs) düşükse dış kaynak kullanımı (satın al) rasyoneldir.

Teorinin rasyonel seçim kriterini uygulamak için bu kıyaslama zorunludur.

Key Concept

İşlem Maliyeti İktisadı'nda Yap ya da Satın Al (Make or Buy) Kararı

Hints

Bu teori 'hiyerarşi mi yoksa piyasa mı?' sorusu üzerinden analiz yapar.

Piyasadan bir şey alırken sadece fiyatı değil; sözleşme yapma, pazarlık ve denetim gibi 'gizli' maliyetleri de düşünün.

Practice More

Oliver Williamson'ın 'hiyerarşi' ve 'piyasa' ayrımı üzerine yaptığı çalışmaları inceleyerek kamu hizmetlerindeki özelleştirme kararlarının teorik zeminini pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Teorilerin anahtar kelimelerini eşleştirerek çözüm yapabilirsiniz: Asil-Vekil = Bilgi Asimetrisi; Kamu Tercihi = Bütçe Maksimizasyonu; İşlem Maliyeti = Yap ya da Satın Al.

Estimated Time:3m 0s

Question