Examkin

Question

Difficulty: Very hardSeçimlerin Yenilenmesi, Ertelenmesi ve Ara Seçim

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üye tamsayısında toplam 3535 milletvekilliği makamının boşaldığı ve aynı süreçte bir seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmadığı tespit edilmiştir. Genel seçimlere 77 ay kaldığı bilinen bu hukuki tabloda, 'ara seçim' uygulamasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının %5’ini (3030 milletvekili) aşmış olsa da genel seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için genel bir ara seçim yapılamaz; ancak temsilcisiz kalan seçim çevresi için boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.Answer
  2. B
    Hem %5’lik eşik aşıldığı hem de temsilcisiz kalan bir seçim çevresi bulunduğu için, TBMM Genel Kurulu tarafından alınacak bir karar ile tüm boş üyelikler için üç ay içerisinde ara seçime gidilmesi gerekir.
  3. C
    Anayasa'nın seçimlerin ertelenmesine ilişkin maddesi uyarınca, genel seçimlere bir yıldan az süre kala ortaya çıkan üyelik boşalmalarında Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararıyla tüm süreç bir sonraki genel seçimle birleştirilir.
  4. D
    Temsilcisiz kalan seçim çevresi için ara seçim yapılabilmesi, diğer 3535 üyeliğin boşalmış olması nedeniyle %5'lik kota içinde değerlendirilir ve genel seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için bu üyelik için de seçim yapılması anayasal olarak yasaktır.
  5. E
    Boşalan üye sayısı %5'i geçtiği için TBMM, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alacağı bir kararla bir yıllık yasak süresini askıya alarak hem temsilcisiz yer için hem de diğer boş koltuklar için ara seçim kararı alabilir.

Answer

Boşalan üyeliklerin sayısı %5’i aşmış olsa da genel seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için genel ara seçim yapılamaz; ancak temsilcisiz kalan seçim çevresi için ara seçim yapılması zorunluluğu bu yasağın istisnasıdır.
Anayasa'nın 78. maddesi uyarınca ara seçim kural olarak her yasama döneminde bir kez yapılır ve genel seçimlere bir yıl kala yapılamaz. Ancak boşalan üyeliklerin oranı %5'e (3030 milletvekili) ulaştığında ara seçimin üç ay içinde yapılmasına karar verilir; fakat bu durumda da 'bir yıl kala yapılamaz' kuralı geçerliliğini korur. Sorudaki senaryonun can alıcı noktası ise 'bir seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması' durumudur. Bu durumda, boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması zorunludur ve bu özel seçim için ne 30 aylık ne de bir yıllık süre sınırlamaları uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
%5'lik boşalma kuralını analiz et
600 milletvekilinin %5'i 3030 eder. 3535 üyelik boşaldığı için eşik aşılmıştır.
Anayasa'ya göre boşalma %5'e ulaştığında normalde 3 ay içinde ara seçim yapılır.
2
Zaman kısıtlamasını (1 yıl kuralı) kontrol et
Genel seçimlere 7 ay kaldığı için %5 kuralına dayanarak ara seçim yapılamaz.
Anayasa, genel seçimlere 1 yıl kala %5'lik boşalma olsa dahi ara seçim yapılmasını yasaklar.
3
Temsilcisiz kalan seçim çevresi istisnasını uygula
Bir seçim çevresinin üyesiz kalması durumunda 1 yıl ve 30 ay yasakları uygulanmaz.
Anayasa'nın 78. maddesinin son fıkrası, bu özel durumu tüm süre sınırlamalarından muaf tutar.
4
Seçim takvimini belirle
Boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır.
Bu durum anayasal bir zorunluluktur ve Meclis kararı gerektirmez.

Key Concept

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi durumunda TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin aynı gün yapılması kuralını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Seçimlerin Yenilenmesi, Ertelenmesi ve Ara Seçim

More questions from this topic