Question

Difficulty: Hard12 Mart 1971 Muhtırası ve Ara Rejim

12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından kurulan Nihat Erim liderliğindeki 'Partiler Üstü Reform Hükümeti' döneminde, 1961 Anayasası'nın getirdiği özgürlükçü ortamın 'sosyal gelişmenin ekonomik gelişmenin üzerine çıkması' gerekçesiyle daraltılması hedeflenmiştir.

Bu doğrultuda gerçekleştirilen 1971 ve 1973 anayasa değişiklikleri kapsamında, devlet otoritesini güçlendirmeye yönelik atılan adımlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A
    Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında 'özel sınırlama' sisteminden vazgeçilerek 'genel sınırlama' kriterlerinin getirilmesi
  2. B
    Bakanlar Kuruluna, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden alacağı bir yetki kanunu çerçevesinde 'Kanun Hükmünde Kararname' çıkarma yetkisinin tanınması
  3. Kamu görevlilerine (memurlara) sendika kurma hakkının tanınarak sivil toplum örgütlenmesinin önündeki engellerin kaldırılmasıAnswer
  4. D
    Devletin iç ve dış güvenliğini sarsan suçlara bakmak üzere, üyeleri arasında askeri hakimlerin de bulunduğu Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kurulması
  5. E
    Üniversitelerin özerkliklerinin daraltılması ve TRT'nin özerklik statüsünün kaldırılarak tarafsızlığının idari denetime tabi tutulması

Answer

Kamu görevlilerine (memurlara) sendika kurma hakkının tanınması, 1971-1973 dönemi ara rejim uygulamalarından biri değil; aksine bu hakkın yasaklandığı bir dönemdir.
1961 Anayasası'nın ilk hali kamu çalışanlarına sendika kurma hakkı tanımışken, 12 Mart 1971 Muhtırası sonrası yapılan anayasa değişiklikleri ile bu hak 'kamu düzeni' ve 'otorite' gerekçeleriyle yasaklanmıştır. Dolayısıyla sendika hakkının tanınması değil, kaldırılması bu dönemin gerçeğidir.

Step-by-Step Solution

1
Dönem analizi yapılması
12 Mart 1971 ara rejim dönemi, 1961 Anayasası'nın liberal yapısına karşı 'otorite'yi güçlendiren bir süreçtir.
Soruda istenen 'yer almayan' adımı bulmak için bu dönemdeki otoriterleşme eğilimini kavramak gerekir.
2
Anayasal değişikliklerin incelenmesi
1971-1973 değişiklikleri ile KHK, DGM, AYİM ve genel sınırlama rejimi gelmiştir.
Yürütmeyi güçlendirme amacı taşıyan bu kurumların hangi dönemde sisteme girdiği KPSS düzeyi için kritiktir.
3
Memur sendikaları konusunun değerlendirilmesi
1961 Anayasası memurlara sendika hakkı vermişti; ancak 1971 değişikliği bu hakkı ortadan kaldırmıştır.
Hakkın verilmesi değil, geri alınması bu dönemin özelliğidir.

Key Concept

12 Mart Ara Rejimi ve 1971-1973 Anayasa Değişikliklerinin Restriktif (Kısıtlayıcı) Niteliği
Rate this question