Question

Difficulty: Hard12 Mart 1971 Muhtırası ve Ara Rejim

1971-1973 yıllarını kapsayan "Ara Rejim" döneminde, devlet otoritesini güçlendirmek ve 1961 Anayasası'nın "toplumsal gelişmenin gerisinde kaldığı" iddia edilen bazı hükümlerini revize etmek amacıyla kapsamlı anayasa değişikliklerine gidilmiştir.

Bu dönemde, parlamenter sistemin karar alma süreçlerini hızlandırmak ve yürütme organına yasama alanında sınırlı bir yetki devri sağlamak amacıyla Türk hukuk sistemine ilk kez dâhil edilen düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bakanlar Kurulu'na belirli konularda "Kanun Hükmünde Kararname" çıkarma yetkisinin verilmesiAnswer
  2. B
    Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) bir danışma organı kimliğinden sıyrılarak ilk kez bir anayasal kurum olarak yapılandırılması
  3. C
    Kamu görevlilerine (memurlara) grevli toplu sözleşme hakkını içeren sendika kurma izninin verilmesi
  4. D
    Üniversitelerin ve TRT'nin özerklik yapısının, siyasal istikrarsızlığı önlemek adına anayasal güvence altına alınarak genişletilmesi
  5. E
    Cumhurbaşkanına, hükümetin kurulamadığı durumlarda TBMM seçimlerini yenileme yetkisinin ilk kez mutlak olarak tanınması

Answer

Bakanlar Kurulu'na belirli konularda "Kanun Hükmünde Kararname" çıkarma yetkisinin verilmesi
Türk anayasa hukukunda Bakanlar Kurulu'na Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çıkarma yetkisi ilk kez 1971 yılında yapılan anayasa değişikliği ile tanınmıştır. Bu düzenleme, 12 Mart muhtırası sonrası 'partiler üstü' olarak nitelendirilen Nihat Erim hükümetlerinin reformları hızla hayata geçirebilmesi ve yürütmenin etkinliğini artırmak amacıyla getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin siyasal motivasyonunu analiz etme
12 Mart muhtırası sonrası kurulan Nihat Erim hükümetlerinin temel amacı, yürütmeyi yasama ve yargı karşısında güçlendirmektir.
Yürütmenin hızlı karar alabilmesi için yasamanın hantallığından kurtarılması hedeflenmiştir.
2
Anayasal yenilikleri tarama
1971 yılında 1961 Anayasası'nın 64. maddesine eklenen hükümle KHK mekanizması sisteme girmiştir.
KHK, yürütmenin yasama yetkisini geçici ve sınırlı olarak kullanmasını sağlayan teknik bir araçtır.
3
Çeldiricileri eleme
MGK 1961 girişlidir, memur sendikaları 1971'de yasaklanmıştır, özerklik kısıtlanmıştır.
Bu unsurlar 1971-73 ara rejiminin özgürlükleri kısıtlayıcı doğasını yansıtır ancak 'yeni bir kurum' olarak sisteme girişi sadece KHK ile örneklenebilir.

Key Concept

1971-1973 Anayasa Değişiklikleri ve Yürütmenin Güçlendirilmesi

Practice More

1971-1973 değişiklikleriyle kurulan ve 2004 yılında kaldırılan Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nin (DGM) yargı bağımsızlığı üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question