Question

Difficulty: HardAlvin W. Gouldner'in Bürokrasi Modeli

Bir devlet üniversitesinde, akademik personelin ve yönetimin ortak katılımıyla hazırlanan "Yayın Teşvik İlkeleri", her iki kesim tarafından da bilimsel üretkenliği artıracağı inancıyla desteklenmiş ve yüksek düzeyde uyumla uygulanmıştır. Ancak bir süre sonra merkezi bir kurul tarafından hazırlanan ve üniversitelerin özerkliğini kısıtladığı düşünülen yeni "Akademik Denetim Yönetmeliği", öğretim elemanlarının yoğun tepkisine rağmen, rektörlük tarafından sadece disiplin cezası süreçlerini işletme tehdidiyle yürürlüğe konabilmiştir.

Alvin W. Gouldner'in bürokrasi kuramı çerçevesinde değerlendirildiğinde, üniversitedeki bu süreçle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. Kuralların her iki tarafça benimsendiği "temsili bürokrasi"den; kuralların bir tarafça dayatıldığı ve uyumun yaptırımlarla sağlandığı "cezalandırıcı bürokrasi"ye geçilmiştir.Answer
  2. B
    Üniversitedeki yapı, kuralların her iki tarafça da dışlandığı "sahte bürokrasi"den, kuralların ortak değer haline geldiği "temsili bürokrasi"ye doğru evrilmiştir.
  3. C
    Yaşanan bu süreç, Robert K. Merton'un vurguladığı "araçların amaca dönüşmesi" neticesinde ortaya çıkan bürokratik bir kısırlığı ifade etmektedir.
  4. D
    Merkezi yönetmeliğin disiplin tehdidiyle uygulanması, Max Weber'in "ideal tip" bürokrasisindeki rasyonel-yasal otoritenin en verimli halini temsil etmektedir.
  5. E
    Süreç, Philip Selznick'in ifade ettiği gibi, dış baskılara karşı kurumun varlığını korumak amacıyla alt birimlerin yönetime "kooptasyon" yoluyla katılmasıdır.

Answer

Kuralların her iki tarafça benimsendiği "temsili bürokrasi"den; kuralların bir tarafça dayatıldığı ve uyumun yaptırımlarla sağlandığı "cezalandırıcı bürokrasi"ye geçilmiştir.
Gouldner’in modelinde, eğer kurallar hem yönetenler hem de yönetilenler tarafından destekleniyorsa bu 'temsili bürokrasi'dir. Ancak kurallar sadece bir tarafın (yönetimin) arzusuyla konulup diğer taraf buna direniyorsa ve düzen ancak cezalandırma tehdidiyle sürdürülüyorsa bu 'cezalandırıcı bürokrasi'dir. Senaryodaki üniversite önce her iki kesimin desteğiyle bir düzen kurmuş (temsili), ardından merkezi dayatmayla çatışmacı bir düzene (cezalandırıcı) geçmiştir.

Step-by-Step Solution

1
İlk durumun analizi
Yayın Teşvik İlkeleri'nin her iki tarafın (yönetim ve akademisyenler) mutabakatıyla hazırlanması ve desteklenmesi, kuralların meşru görüldüğü "temsili bürokrasi" (representative bureaucracy) aşamasına karşılık gelir.
Gouldner'e göre hem üst hem de alt kademenin kuralı desteklediği yapı temsilidir.
2
Değişim tetikleyicisinin belirlenmesi
Merkezi otorite tarafından dışarıdan dayatılan ve özerkliği kısıtlayan yeni yönetmeliğin akademisyenlerce reddedilmesi bir meşruiyet çatışması yaratmıştır.
Kuralların kaynağının ve kabul edilebilirliğinin değişmesi bürokratik yapının niteliğini değiştirir.
3
Son durumun analizi
Yönetimin kuralları ancak disiplin cezası tehdidiyle uygulayabilmesi, kuralların bir tarafça (yönetim/merkez) dayatıldığı ve diğer tarafça (çalışanlar) reddedildiği "cezalandırıcı bürokrasi" (punishment-centered bureaucracy) modelidir.
Gouldner bu modelde uyumun sadece yaptırımlar ve dışsal denetimle sağlandığını belirtir.

Key Concept

Alvin W. Gouldner'in Üçlü Bürokrasi Tipolojisi (Sahte, Temsili, Cezalandırıcı)

Practice More

Gouldner'in endüstriyel bürokrasi çalışmasındaki alçı madeni örneğini inceleyerek kurallar ile 'hoşgörü örüntüsü' (indulgency pattern) arasındaki ilişkiyi araştırın.

Alternative Method

Soruyu çözerken 'Kim kuralı istiyor?' sorusunu sorun. 1. Aşama: Herkes istiyor = Temsili. 2. Aşama: Sadece üst yönetim istiyor, alt taraf direniyor = Cezalandırıcı.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question