Question

Difficulty: HardYeni Kamu İşletmeciliği (NPM): Temel İlke ve Özellikleri

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) anlayışı, kamu yönetiminde 'ne yapıldığı'ndan ziyade 'nasıl yapıldığı'na ve usule odaklanan geleneksel bürokratik modelin yerine; çıktı, sonuç ve performans odaklı bir yönetim felsefesi önermiştir. Bu yaklaşım, kamu yöneticilerine geniş bir takdir yetkisi ve 'yönetme serbestisi' tanırken, karşılığında önceden belirlenmiş somut hedeflere ulaşılmasını şart koşar.

Buna göre, Yeni Kamu İşletmeciliği'nin (YKİ) temel ilkeleri ve uygulama araçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu paradigmanın 'hesap verebilirlik' ve 'yönetim stratejisi' anlayışıyla doğrudan çelişir?

  1. A
    Kamu hizmeti sunumunda monolitik (tek parça) ve merkezi yapılar yerine, özerk veya yarı-özerk birimler aracılığıyla parçalı (fragmented) bir yapının oluşturulması
  2. Kamu kaynaklarının kullanımında, harcamaların ve idari işlemlerin önceden belirlenmiş katı prosedürlere (girdilere) uygunluğunun temel başarı kriteri kabul edilmesiAnswer
  3. C
    Kamu hizmetlerinin 'vatandaş' odaklı bir hak perspektifinden ziyade, 'müşteri' odaklı bir memnuniyet ve verimlilik perspektifiyle sunulması
  4. D
    Üst düzey yöneticilere, bütçe yönetimi ve personel istihdamı gibi konularda yasal mevzuatın ötesinde esneklik ve 'yönetme serbestisi' tanınması
  5. E
    Kamu kurumları arasında veya kamu ile özel sektör arasında 'sözleşmeli hizmet sunumu' yoluyla rekabetçi bir piyasa mekanizmasının yaratılması

Answer

Kamu kaynaklarının kullanımında süreçlerin ve girdilerin katı kurallara uygunluğunun temel başarı kriteri olarak kabul edilmesi, Yeni Kamu İşletmeciliği ile çelişir; çünkü bu özellik Geleneksel Kamu Yönetimi'nin kuralcı ve usul odaklı yapısını yansıtır.
Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ), kamu yönetiminde 'kurallara uygunluk' (input-based accountability) yerine 'performansa ve sonuçlara uygunluk' (output-based accountability) anlayışını getirmiştir. Katı prosedürlerin ve girdilerin temel başarı kriteri sayılması, geleneksel Weberyen bürokrasinin ve geleneksel kamu yönetiminin bir özelliğidir. NPM ise yöneticilere süreçlerde esneklik tanıyıp onları sadece sonuçlardan sorumlu tutmayı (yönetme serbestisi) hedefler.

Step-by-Step Solution

1
Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM/YKİ) paradigmasının temel odağını belirleme
NPM; sonuç, çıktı, verimlilik ve performans odaklıdır.
Sorunun hangi yönetim modelinin ilkelerini sorduğunu netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki yönetim uygulamalarını analiz etme
Seçeneklerin çoğu (A, C, D, E) esneklik, müşteri odaklılık ve parçalı yapı gibi NPM ilkelerini içermektedir.
NPM'nin ne olduğunu bilmek kadar, ne olmadığını (geleneksel modelin özelliklerini) bilmek de analiz için gereklidir.
3
Çelişen unsuru (Geleneksel Yönetim özelliğini) saptama
Girdilerin ve prosedürlerin katı takibi (prosedürel denetim), Weberyen bürokrasinin bir özelliğidir ve NPM'nin 'sonuç odaklılık' ilkesiyle zıt düşer.
Doğrudan çelişen ifadeyi bulmak için modelin değişim dinamiklerini (Girdiden Çıktıya geçiş) anlamak kritik adımdır.

Key Concept

Yeni Kamu İşletmeciliği'nde Hesap Verebilirlik: Girdi/Kural Odaklılıktan Çıktı/Performans Odaklılığa Geçiş

Hints

1
NPM'nin en önemli sloganlarından biri 'Bırakınız yöneticiler yönetsin' (Let the managers manage) ve 'Sonuç odaklılık'tır.
2
Geleneksel bürokrasi usule (nasıl yapıldığına), NPM ise esasa/sonuca (ne elde edildiğine) odaklanır.

Practice More

NPM'nin bu 'müşteri' odaklı yaklaşımına tepki olarak doğan ve demokratik değerleri savunan 'Yeni Kamu Hizmeti' (NPS) yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question