Türk anayasa tarihinin başlangıç noktası kabul edilen ve Osmanlı Devleti'nin siyasal yapısını meşruti monarşiye evrilten Kanun-i Esasi, iktidarın sınırlandırılmasından ziyade padişahın otoritelerinin anayasal bir çerçeveye oturtulması üzerine kurgulanmıştır.
Buna göre, anayasanın ilk ilan edildiği tarihteki (1876) orijinal metni dikkate alındığında, sistemin işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AHükümetin (Heyet-i Vükela) yürüttüğü genel politikalardan ötürü Meclis-i Mebusan'a karşı siyasi sorumluluğu bulunmakta olup, meclis güvensizlik oyu ile hükümeti düşürebilmektedir.
- BKanun tasarılarının yasalaşma sürecinde padişahın mutlak veto yetkisi bulunmayıp, meclis tarafından aynen kabul edilen metinlerin onaylanması anayasal bir zorunluluktur.
- Yasama organı (Meclis-i Umumi); üyeleri padişah iradesiyle atanan Meclis-i Ayan ile belli mülkiyet ve vergi şartlarını taşıyan halk tarafından seçilen Meclis-i Mebusan'dan oluşmaktadır.Answer
- DPadişahın, devletin genel güvenliğini ihlal ettiğine kanaat getirdiği kişileri idari bir kararla sürgüne gönderme yetkisi, kişi hürriyeti ilkesi gereğince anayasadan çıkarılmıştır.
- EPadişahın yasama meclisini feshetme yetkisi, yalnızca hükümet ile meclis arasında çözülemeyen bir anlaşmazlık çıkması ve yeni seçimlerin derhal yapılması şartıyla sınırlandırılmıştır.
Answer
1876 anayasasına göre yasama organının, üyeleri padişah tarafından atanan Meclis-i Ayan ile halk tarafından seçilen Meclis-i Mebusan'dan oluştuğunu belirten ifade doğrudur.
1876 Kanun-i Esasi'sinin orijinal metni, yasama faaliyetlerini yürütmek üzere Meclis-i Umumi adıyla bir parlamento kurmuş ve bu parlamentoyu padişah tarafından atanan Meclis-i Ayan ile halk tarafından seçilen Meclis-i Mebusan olmak üzere iki kanatlı olarak kurgulamıştır. Bu temel yapı anayasanın ilk halinde açıkça yer almaktadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1876 Kanun-i Esasi'sinde Kurumlar Arası Yetki Dengesi ve Çift Meclisli Yapı