Question

Difficulty: Very hardI. Meşrutiyet (1876), Kanun-i Esasi ve Meclis-i Mebusan

1876 tarihli Kanun-i Esasi’nin, 1909 yılındaki anayasa değişikliklerinden önceki orijinal hükümleri dikkate alındığında; yasama sürecinin işleyişi ve erkler arası ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Meclis üyelerinin kanun teklif edebilmesi Padişah’ın ön iznine bağlıdır ve Heyet-i Vükela üyeleri münhasıran Padişah’a karşı sorumludur.Answer
  2. B
    Meclis tarafından kabul edilen bir kanun tasarısı Padişah tarafından reddedildiğinde, Meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla aynı metni tekrar kabul ederek yasalaştırabilir.
  3. C
    Heyet-i Vükela, Meclis-i Mebusan’dan güvenoyu alamadığı takdirde topluca istifa etmek zorundadır ve bakanların siyasi sorumluluğu meclis denetimine tabidir.
  4. D
    Meclis-i Mebusan başkanı ve başkan vekilleri, meclis üyeleri arasından gizli oyla ve mutlak çoğunlukla doğrudan seçilerek göreve başlar.
  5. E
    Padişah’ın meclisi feshetme yetkisi, Bakanlar Kurulu'nun önerisi ve üç ay içinde yeni seçimlerin yapılması şartıyla anayasal olarak sınırlandırılmıştır.

Answer

Meclis üyelerinin kanun teklif edebilmesi Padişah’ın ön iznine bağlıdır ve Heyet-i Vükela üyeleri münhasıran Padişah’a karşı sorumludur.
Doğru yanıt olan seçenek, 1876 Kanun-i Esasi'nin ilk metnindeki 'mutlak monarşik' karakteri yansıtır. Bu metinde, meclis bir kanun teklifi sunmadan önce Padişah'tan izin almak zorundadır ve hükümet meclise karşı hiçbir siyasi sorumluluk taşımaz, yalnızca Padişah'a karşı sorumludur. Bu durum, kuvvetler ayrılığının ve parlamenter demokrasinin bu dönemde henüz kurumsallaşmadığını kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Kanun-i Esasi'nin 1876 ve 1909 metinleri arasındaki yasama yetkisi farkını analiz etme.
1876 orijinal metninde kanun teklif etmek için Padişah'tan 'istizan' (izin alma) zorunluluğu olduğunu saptama.
Bu hüküm, yasama organının bağımsızlığını engelleyen en güçlü monarşik araçtır.
2
Yürütme organının (Heyet-i Vükela) sorumluluk yönünü değerlendirme.
Bakanların meclise karşı değil, sadece kendilerini atayan Padişah'a karşı sorumlu oldukları bilgisini doğrulama.
1876 sistemi parlamenter değil, meşruti bir monarşidir; hükümet meclis karşısında hukuki/siyasi olarak sorumlu tutulamaz.
3
Çeldiricilerde yer alan 1909 değişikliklerini ayırt etme.
Veto hakkının sınırlandırılması, meclis başkanının meclis tarafından seçilmesi ve güvenoyu gibi unsurların II. Meşrutiyet dönemi kazanımları olduğunu anlama.
Soruda özellikle 1909 öncesi 'orijinal' hükümler sorulduğu için kronolojik ayrım kritiktir.

Key Concept

1876 Kanun-i Esasi'de Padişah Vesayeti ve Yürütme Sorumluluğu

Practice More

1909 değişikliklerinin 'yasama-yürütme dengesini' nasıl değiştirdiğini madde bazlı incelemek, I. ve II. Meşrutiyet farkını kavramak için en etkili yoldur.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question