Examkin

Question

Difficulty: Hardİnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi

1982 Anayasası'nın 2. maddesinde düzenlenen "insan haklarına saygılı devlet" ilkesi, 1961 Anayasası'ndaki "insan haklarına dayalı devlet" ifadesinden farklı bir hukuk felsefesini yansıtmaktadır. Doktrinde yapılan tartışmalar ve bu iki kavramın anayasal düzendeki yansımaları göz önüne alındığında, 1982 Anayasası'nın benimsediği bu terminolojik değişikliğin temel hukuki anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İnsan haklarını devletin varlık sebebi ve meşruiyetinin temel kaynağı olarak kabul ederek, devleti bu hakların üzerine inşa edilen 'subjektif' bir yapı olarak konumlandırması
  2. Devletin insan hakları karşısındaki konumunu 'subjektif bir kurucu unsur' olmaktan ziyade, devlet faaliyetlerini sınırlayan 'objektif bir hukuk kuralı' ve dışsal bir sınır olarak tanımlamasıAnswer
  3. C
    Cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılmasına rağmen, bu ilkenin değiştirilemez hükümler kapsamında olmayıp sadece yasama organı için bağlayıcı olmayan bir tavsiye niteliği taşıması
  4. D
    Devletin sosyal adaleti ve vergi adaletini sağlamak amacıyla bireylerin mülkiyet ve çalışma hürriyetlerine müdahale etmesini öngören aktif bir yükümlülük içermesi
  5. E
    İdarenin her türlü eylem ve işleminin yargı denetimine tabi olması ve kanuni hakim güvencesi gibi usuli ve şekli mekanizmaların bütününe karşılık gelmesi

Answer

1982 Anayasası'nın 'saygılı' ifadesi, devletin insan haklarını kendi varlık sebebi veya içsel bir kurucu unsuru olarak görmekten ziyade, devlet faaliyetlerinin önünde aşılmaması gereken dışsal ve objektif bir sınır (hukuk kuralı) olarak kabul edildiğini ifade eder.
Doğru olan seçenek, 1982 Anayasası'nın benimsediği doktriner yaklaşımı tam olarak karşılar. 'Saygılı' ifadesi, devletin insan haklarını kendi varlık sebebi (subjektif unsur) olarak görmekten kaçındığını, bunun yerine bu hakları devletin faaliyetlerini dışarıdan çevreleyen ve uyulması gereken objektif hukuk kuralları olarak tanımladığını ifade eder. Bu, devlet otoritesine haklar karşısında daha bağımsız bir alan tanırken, hakları bir 'sınır' olarak muhafaza eder.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal metinler arasındaki terminolojik farkı analiz etmek
1961 Anayasası'nda 'dayalı', 1982 Anayasası'nda ise 'saygılı' ifadesinin tercih edildiği görülür.
Bu iki kavram hukuk doktrininde devletin haklar karşısındaki pasif veya aktif konumunu belirler.
2
'Dayalı' ve 'Saygılı' kavramlarının doktriner anlamlarını karşılaştırmak
'Dayalı' ifadesi hakları devletin temeli (subjektif kurucu unsur) yaparken, 'saygılı' ifadesi hakları devletin uyması gereken bir sınır (objektif kural) olarak görür.
1982 Anayasası'nı yapan iradenin, devlet otoritesini haklar karşısında daha özerk bir konuma yerleştirme amacı bu değişiklikle somutlaşmıştır.
3
İlkenin anayasal statüsünü kontrol etmek
Bu ilke Anayasa'nın 2. maddesinde yer alır ve 4. madde ile değiştirilemez olduğu güvence altına alınmıştır.
Cumhuriyetin temel niteliklerinden biri olarak devletin meşruiyet sınırlarını belirler.

Key Concept

İnsan Haklarına Saygılı Devlet ve Hukuki Sınır Fonksiyonu

Practice More

1961 ve 1982 Anayasaları arasındaki terminolojik farkların idari yargı kararlarındaki yorumlanış biçimini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 50s
Rate this question

Topics

İnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi

More questions from this topic