Question

Difficulty: MediumLijphart'ın Demokrasi Modelleri (Çoğunlukçu ve Oydaşmacı)

Arend Lijphart'ın çağdaş demokrasileri sınıflandırdığı tipolojisinde, kurumsal özellikler "yürütme-partiler" ve "federal-üniter" olmak üzere iki temel boyuta ayrılmaktadır. Gerçek dünyadaki demokratik rejimler genellikle bu iki boyutun farklı kombinasyonlarını barındıran melez yapılar sergiler.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, bir ülkenin "yürütme-partiler" boyutu açısından oydaşmacı (uzlaşmacı), "federal-üniter" boyutu açısından ise çoğunlukçu (Westminster) modelin özelliklerini bir arada taşıdığını gösteren melez bir kurumsal yapıdır?

  1. A
    Tek parti çoğunluk kabinelerinin kurulması ve yürütme gücünün parlamenter sistem içinde tek elde toplanması
  2. Seçimlerde nispi temsil sisteminin uygulanması ve yasama organının tek meclisli bir yapıdan oluşmasıAnswer
  3. C
    İki partili siyasal sistemin hakim olması ve devlet otoritesinin anayasal olarak federal birimler arasında paylaşılması
  4. D
    Çıkar gruplarının çoğulcu (rekabetçi) bir yapıda örgütlenmesi ve anayasanın esnek, yazısız kurallara dayanması
  5. E
    Çoğunluk (dar bölge) seçim sisteminin benimsenmesi ve yargısal denetimin (anayasa yargısının) etkin biçimde işlemesi

Answer

Doğru cevap, seçimlerde nispi temsil sisteminin uygulanması ve yasama organının tek meclisli bir yapıdan oluşmasıdır.
Soru bizden yürütme-partiler boyutunda oydaşmacı (nispi temsil), federal-üniter boyutta ise çoğunlukçu (tek meclisli yasama) bir özellik kombinasyonu bulmamızı istemektedir. Doğru seçenekte verilen nispi temsil sistemi gücü oranlara göre bölüştürdüğü için oydaşmacı; tek meclisli yapı ise yasama gücünü tek bir organda topladığı için çoğunlukçu bir kurumdur.

Step-by-Step Solution

1
Arend Lijphart'ın tipolojisinde istenen ilk boyutu (yürütme-partiler) ve modelini (oydaşmacı) analiz et.
Yürütme-partiler boyutunda oydaşmacı modelin özellikleri: Koalisyon hükümetleri, güçler dengesi, çok partili sistem, nispi temsil seçim sistemi ve korporatist çıkar gruplarıdır.
Seçeneklerde yürütme-partiler boyutuna ait özelliklerden birinin bu listeden olması gerekmektedir.
2
İkinci boyutu (federal-üniter) ve modelini (çoğunlukçu) analiz et.
Federal-üniter boyutta çoğunlukçu modelin özellikleri: Üniter ve merkezi yönetim, tek meclisli (ünikameral) yasama, esnek anayasa, anayasa yargısının olmaması ve merkeze bağımlı merkez bankasıdır.
Seçeneklerde federal-üniter boyutuna ait özelliğin bu gruptan seçilmesi şarttır.
3
Seçeneklerdeki kombinasyonları test et.
Nispi temsil (Oydaşmacı Yürütme-Partiler) + Tek meclisli yapı (Çoğunlukçu Federal-Üniter) eşleşmesi soru kökündeki şartı tam olarak sağlamaktadır.
Bu kombinasyon dışındaki eşleşmeler ya yanlış boyut-model ikililerini içermekte ya da kavram yanılgılarına (örneğin çoğulculuğu oydaşmacı sanmak gibi) dayanmaktadır.

Key Concept

Lijphart'ın iki boyutlu (Yürütme-Partiler ve Federal-Üniter) demokrasi tipolojisinde çoğunlukçu ve oydaşmacı kurumsal değişkenlerin sınıflandırılması.
Rate this question