Türk hukuk sisteminde idarenin kanuniliği ilkesi; idarenin eylem ve işlemlerinin hem kanuna aykırı olmamasını (negatif dayanak) hem de kural olarak bir kanuna dayanmasını (pozitif dayanak) ifade eder. Ancak 2017 Anayasa değişiklikleri, idarenin 'türevsel' niteliği ve 'yasamanın asliliği' prensibi ile bu ilkenin mutlaklığı konusunda önemli istisnalar ve tartışmalar doğurmuştur.
Buna göre, 1982 Anayasası'nın güncel hükümleri ve idare hukuku doktrini çerçevesinde 'idarenin kanuniliği' ve 'düzenleme yetkisi' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Aİdarenin sahip olduğu takdir yetkisi, kanunilik ilkesinin bir istisnası değil; aksine kanunun idareye tanıdığı bir serbesti alanı olup yine hukuk sınırları içinde ve kanunun çizdiği çerçevede kullanılmalıdır.
- Bİdare, kural olarak yasama organı tarafından önceden düzenlenmemiş bir alanda ilk elden (asli) düzenleme yapamaz; idarenin düzenleme yetkisi kural olarak 'türevsel' ve 'ikincil' niteliktedir.
- 1982 Anayasası'nın 123. maddesindeki 'İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir' hükmü uyarınca, bakanlıkların kurulması ve merkez teşkilat yapısının belirlenmesi münhasıran TBMM tarafından çıkarılan kanunlarla yapılabilir.Answer
- DCumhurbaşkanlığı kararnameleri ile düzenlenen 'üst kademe kamu yöneticilerinin atanması' gibi belirli alanlar, idarenin (yürütmenin) 'asli düzenleme yetkisi'ne sahip olduğu ve kanuni dayanak arama zorunluluğunun bulunmadığı istisnai alanlardır.
- EOlağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, idarenin kanuniliği ilkesinin en geniş kapsamlı istisnasını oluşturur ve bu kararnamelerle temel hak ve hürriyetlerin çekirdek alanı dışındaki haklar kanuni bir dayanak olmaksızın düzenlenebilir.
Answer
Bakanlıkların kurulması ve teşkilat yapısının münhasıran kanunla düzenleneceğini iddia eden ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 106. maddesinde 2017 yılında yapılan değişiklik ile bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri ile teşkilat yapısının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceği açıkça hükme bağlanmıştır. Bu durum, idarenin kanuniliği ilkesinin 'pozitif dayanak' (kanuna dayanma) zorunluluğuna ve 'yasamanın asliliği' ilkesine getirilmiş anayasal bir istisnadır. Dolayısıyla bu işlemlerin münhasıran (sadece) TBMM tarafından kanunla yapılabileceği bilgisi güncel hukuk açısından hatalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yasamanın Asliliği vs. Yürütmenin Asli Düzenleme Yetkisi (CBK)
Practice More
Anayasa Mahkemesi'nin CBK'ların kanunla düzenlenen alanlara ilişkin mülkiyet ve temel hak sınırlandırmaları hakkındaki güncel iptal kararlarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s